Delmhorst CS-3/20 – tuleje do pomiaru wilgotności betonu według ASTM F-2170

Tuleje CS-3/20 - bez nich pomiar w betonie nie jest pomiarem według ASTM F2170

Wilgotność płyty betonowej bada się w jej głębi, a nie na powierzchni - wierzch schnie pierwszy i nic nie mówi o wilgoci, która została niżej. Metoda ASTM F2170 polega na tym, że w płycie wierci się otwór, a powietrze w jego wnętrzu dochodzi do równowagi z wilgocią betonu. Pomiar ma sens tylko wtedy, gdy wnętrze otworu jest szczelnie oddzielone od powietrza w pomieszczeniu - i do tego służy tuleja.

Producent opisuje CS-3 krótko: plastikowa tuleja do badań wilgotności względnej betonu in situ według ASTM F2170, długości 3 cali, łatwa do przycięcia na potrzebną długość, do pracy z sondą RH/T-S3. W opakowaniu jest 20 sztuk, a w cenniku Delmhorst Europe pozycja ma kod 50-30-0142. Jako autoryzowany dystrybutor Delmhorst w Polsce dobierzemy tuleje razem z sondą i przewodem do Twojego miernika - napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

Co się dzieje, gdy tulei zabraknie

Otwór bez tulei wymienia powietrze z pomieszczeniem na całej swojej długości. Sonda pokazuje wtedy wartość pośrednią między wilgotnością hali a wilgotnością betonu - a żadna z nich nie jest tym, co ma trafić do protokołu. Możliwe są dwa błędy:

• odczyt zaniżony, gdy w pomieszczeniu jest sucho - płyta wygląda na gotową pod posadzkę, choć nie jest,
• odczyt zawyżony, gdy w pomieszczeniu jest wilgotno - prace stoją bez powodu, a harmonogram się przesuwa.

Pierwszy błąd jest droższy, bo wychodzi na jaw dopiero po ułożeniu posadzki. Tuleja kosztuje niewiele w porównaniu z całym badaniem, a od jej szczelności zależy, czy wynik w ogóle opisuje beton.

Gdzie wiercić i ile punktów zaplanować

Instrukcja termohigrometru HT-4000F, przy którym producent opisuje procedurę ASTM F2170, każe rozłożyć punkty tak, żeby pokazały rozkład wilgoci na całej płycie - ze szczególnym uwzględnieniem miejsc podejrzanych o większą wilgotność oraz płyt grubszych niż 4 cale (ok. 10 cm) przy słabym przewiewie.

• Co najmniej trzy punkty na pierwsze 1000 stóp kwadratowych (ok. 93 m²) i co najmniej jeden na każde kolejne 1000 stóp kwadratowych.
• Przy płytach na gruncie i poniżej poziomu terenu - punkt w odległości do 3 stóp (ok. 0,9 m) od każdej ściany zewnętrznej.
• Głębokość otworu: 40 % grubości płyty. Ta wartość dotyczy płyty schnącej z jednej strony; dla płyty schnącej z obu stron norma przewiduje płytszy otwór (20 % grubości).

Pomiar krok po kroku

Poniższa kolejność pochodzi z instrukcji HT-4000/HT-4000F (rev. 6, luty 2025). Pełny tekst normy jest dostępny w ASTM.

1. Wywierć wiertarką udarową otwór o średnicy 5/8 cala (ok. 16 mm) na głębokość 40 % grubości płyty. Użyj wiertła do młotowiertarek z 3 lub 4 ostrzami - otwór ma być gładki i okrągły.
2. Odkurz otwór, przeczyść go szczotką drucianą, odkurz ponownie i powtórz całość drugi raz.
3. Włóż żółtą tuleję do otworu. Styk kołnierza tulei z betonem uszczelnij silikonem albo innym wodoodpornym uszczelniaczem, a młotkiem dobij tuleję tak, żeby siedziała do końca i szczelnie.
4. Zamknij tuleję żółtą nasadką i pozostaw otwór na 24 godziny do aklimatyzacji.
5. Zdejmij nasadkę i od razu wsuń sondę RH/T-S3 na pełną głębokość otworu. Odczekaj co najmniej godzinę, a potem odczytaj wilgotność, łącząc miernik z sondą przewodem RH/T-C1.
6. Sprawdź dryf: przez 5 minut wskazanie nie może zmienić się o więcej niż 1 % RH.

Instrukcja dopuszcza też wariant, w którym sondę wkłada się do tulei od razu po jej osadzeniu - wtedy odczyt robi się, gdy tylko otwór się zaaklimatyzuje.

Ile tulei potrzeba na obiekt

Tuleja jest dobijana w otworze i uszczelniana silikonem, więc w praktyce jeden punkt pomiarowy to jedna tuleja. Przy minimalnej liczbie punktów z instrukcji opakowanie 20 sztuk starcza na płytę o powierzchni około 1 670 m² (3 punkty na pierwsze ~93 m² i po jednym na każde kolejne ~93 m²). Punkty przy ścianach zewnętrznych, miejsca podejrzane i powtórki zwiększają zużycie - przy mniejszych obiektach opakowanie wystarcza zwykle na kilka badań.

Dla porównania: producent wkłada 10 tulei CS-3 do zestawu HT-4000F/PKG, razem z miernikiem, sondą RH/T-S3 i przewodem RH/T-C1.

Z czym tuleja pracuje

Sonda RH/T-S1, którą Delmhorst dokłada do mierników do osuszania, wygląda podobnie, ale producent nie deklaruje przy niej zgodności z normą. Do badań według ASTM F2170 potrzebna jest S3 - różnicę opisujemy szerzej na karcie sondy.

Kontrola sondy przed badaniem

Instrukcja HT-4000 zaleca okresowe sprawdzanie sondy - sondą odniesienia trzymaną wyłącznie do tego celu albo roztworem solnym. Ostrzega też, że długotrwała praca w wysokiej temperaturze i wilgotności przyspiesza starzenie czujnika. Do kontroli w dwóch punktach skali służą zestawy RH/TK/33 i RH/TK/75. Wynik mówi, czy sonda mieści się w tolerancji ±2 %; jeśli nie, sondę trzeba wymienić - dlatego kontrolę warto zrobić przed wyjazdem, a nie po zakwestionowaniu protokołu.

Gdzie to się przydaje

• Odbiór jastrychu przed układaniem posadzki - protokół z pomiaru in situ jest dokumentem, na który powołują się wykonawca i inwestor.
• Śledzenie schnięcia płyty - tuleje zostają w otworach, więc kolejne pomiary dotyczą tego samego punktu, a nie sąsiedniego fragmentu podłogi.
• Osuszanie po zalaniu - pomiar pokazuje, czy woda została w głębi płyty, gdy powierzchnia jest już sucha.
• Ekspertyzy i spory - wynik uzyskany metodą opisaną w normie jest znacznie trudniejszy do podważenia.

Dane katalogowe

Producent nie podaje rodzaju tworzywa, średnicy zewnętrznej tulei ani tego, czy w opakowaniu CS-3/20 są nasadki - potwierdzamy to przed wysyłką. Inne sondy klimatyczne i sondy do pomiaru bez naruszania materiału znajdziesz w kategorii sondy klimatyczne i pomiar bezinwazyjny.

Zanim kupisz

• Masz sondę RH/T-S3 i miernik, z którym pracuje (HT-4000, HT-4000F albo TotalCheck) - tuleje są jedynym materiałem zużywanym przy każdym badaniu.
• Kompletujesz stanowisko od zera - zacznij od sondy RH/T-S3 i ustal, z jakim miernikiem będzie pracować.
• Planujesz badanie dużej płyty - policz punkty według zasady 3 na pierwsze ~93 m² i 1 na każde kolejne, doliczając punkty przy ścianach zewnętrznych.
• Pracujesz sondą RH/T-S1 - producent nie deklaruje przy niej zgodności z normą; do badań według ASTM F2170 potrzebna jest sonda S3.

Podsumowanie

CS-3 to najtańszy element badania wilgotności betonu i jedyny, którego pominięcie unieważnia wynik. Bez szczelnej tulei sonda mierzy powietrze w pomieszczeniu zamiast wnętrza płyty - i nie widać tego po odczycie. Opakowanie dwudziestu sztuk to dwadzieścia punktów pomiarowych.

Jako autoryzowany dystrybutor Delmhorst w Polsce skompletujemy tuleje, sondę RH/T-S3 i przewód do Twojego miernika i powiemy wprost, czego jeszcze potrzeba do badania. Napisz do nas - przygotujemy ofertę w 24 h.

Zapytaj o tuleje CS-3/20 i sondę RH/T-S3 →

Artykuł zaktualizowany: październik 2026. Źródła: dane producenta Delmhorst (CS-3/20, RH/T-S3, HT-4000F/PKG), instrukcja HT-4000/HT-4000F rev. 6 (luty 2025), cennik Delmhorst Europe 2025, norma ASTM F2170.