Delmhorst JX-20 i JX-30 – mierniki wilgotności drewna z 72 gatunkami w pamięci

Szpilkowe mierniki wilgotności drewna Delmhorst dla stolarni, tartaków i montażu podłóg

Drewno o nieznanej wilgotności to materiał, który dopiero zacznie pracować – najczęściej już po montażu. Delmhorst JX-20 i JX-30 (spotykane też jako JX20 i JX30) to szpilkowe mierniki z rodziny Navigator, zbudowane z myślą o drewnie: zakres 6-60 %, korekta gatunkowa, korekta temperatury drewna i korekta rodzaju igieł. To trzy ustawienia, bez których odczyt w nieogrzewanej hali albo z elektrodą młotkową po prostu mija się z prawdą. Jako autoryzowany dystrybutor Delmhorst w Polsce dobieramy wersję miernika i elektrodę do gatunku i grubości materiału – napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

Na tej karcie są trzy mierniki. JX-20 ma na stałe 72 gatunki drewna. JX-20/SC to wersja skandynawska z sosną, świerkiem i brzozą skandynawską oraz daglezją. JX-30 ma tę samą obudowę i elektronikę pomiarową co JX-20, a do tego Bluetooth i bezpłatną aplikację Delmhorst EDGE: do 100 gatunków w mierniku naraz, wybieranych spośród ponad 190, kolorowe diody LED z własnymi progami i eksport odczytów do pliku CSV.

Mierzysz sosnę albo świerk? Zacznij od sekcji „Sosna, świerk i gatunki europejskie” – każda wersja JX zmierzy sosnę i świerk, ale każda ustawia się do nich inaczej.

Dlaczego wilgotność drewna trzeba znać przed obróbką

Drewno oddaje i pobiera wilgoć aż do wyrównania z otoczeniem, a przy tym zmienia wymiary w poprzek włókien nawet o kilka procent. Element wbudowany przy złej wilgotności nie zepsuje się od razu – zepsuje się w pierwszym sezonie grzewczym, a koszt poprawki zapłaci wykonawca.

• Pęknięcia i wypaczenia – drewno zbyt wilgotne w chwili montażu skurczy się i pęknie wzdłuż włókien albo wypaczy blat.
• Klejenie i lakierowanie – większość klejów i lakierów ma podane okno wilgotności podłoża. Poza nim spoina po prostu nie trzyma.
• Szczeliny w podłodze – deska ułożona przy zawyżonej wilgotności odda wodę do pomieszczenia i zostawi fugi, których nikt już nie zamknie.
• Odbiór materiału i reklamacje – pomiar przy dostawie rozstrzyga, czy drewno przyjechało dosuszone, zanim trafi do produkcji.
• Kontrola po suszarni – seria pomiarów z różnych miejsc wsadu pokazuje rozrzut, a nie tylko średnią.

Jak mierzą JX-20 i JX-30

To mierniki rezystancyjne (konduktancyjne): mierzą przepływ prądu między dwiema igłami wbitymi w drewno. Im więcej wody w drewnie, tym lepiej przewodzi. Skala jest skalibrowana według standardu USDA dla daglezji (Douglas Fir), a ponieważ każdy gatunek przy tej samej wilgotności przewodzi inaczej, miernik przelicza wynik przez korektę gatunkową zapisaną w oprogramowaniu. Wystarczy wybrać gatunek z listy.

Druga korekta dotyczy temperatury. Miernik jest skalibrowany przy 70 °F (21 °C). Cieplejsze drewno ma mniejszą rezystancję i pokazuje wyższą wilgotność, zimniejsze – niższą. Producent zaleca korzystać z korekty temperatury zwłaszcza poza zakresem 10-32 °C i tam, gdzie temperatura się zmienia.

Trzecia korekta dotyczy igieł. Fabrycznie miernik jest ustawiony na igły nieizolowane (NON-INS), czyli na własne szpilki. Igły izolowane, jak 496 w elektrodzie młotkowej 26-ES, przewodzą tylko końcówką i wskazują niżej. Różnica jest mała poniżej 10 % i rośnie powyżej tej wartości, dlatego przy pracy z igłami izolowanymi przełącza się ustawienie na INS. Producent zaznacza, że miernik rezystancyjny jest pośrednią metodą wyznaczania wilgotności – te trzy ustawienia decydują o tym, czy odczyt jest wiarygodny.

Pomiar krok po kroku

1. Sprawdź kalibrację. W menu Set wybierz Cal Check: wynik od 11,8 do 12,2 oznacza, że miernik jest w kalibracji. Wynik poza tym przedziałem to najczęściej słabe baterie – wymień obie baterie AA. Pełniejszą kontrolę w dwóch punktach daje wzorzec MCS-1.
2. Przełącz jednostkę temperatury. Fabrycznie miernik pokazuje °F – w menu Set zmienisz ją na °C. JX-20/SC pracuje wyłącznie w °C.
3. Wybierz gatunek. W menu Read przejdź do pola gatunku, wybierz go strzałkami i zatwierdź środkowym przyciskiem. Przy zmianie gatunku miernik zapyta o skasowanie zapisanych odczytów: NO wraca do poprzedniego gatunku i zachowuje dane, YES kasuje pamięć. W JX-30 połączonym z aplikacją najpierw wyeksportuj odczyty.
4. Ustaw temperaturę drewna. Drewno, które leżało w otoczeniu od 8 do 24 godzin, można uznać za mające temperaturę otoczenia. Przy tarcicy gorącej prosto z suszarni wpisz temperaturę termometru suchego, o ile wilgotność jest poniżej punktu nasycenia włókien (około 30 %).
5. Ustaw korektę igieł. NON-INS dla wbudowanych szpilek i elektrod z igłami nieizolowanymi, INS dla elektrody 26-ES z igłami izolowanymi.
6. Ustaw próg alarmu (Set Point). Miernik zapiszczy przy przekroczeniu zadanej wilgotności, więc serię pomiarów robisz bez odczytywania każdej liczby. Alarm wyłączasz, ustawiając próg na zero (--.-). Po zmianie gatunku próg wraca do wartości domyślnej, chyba że był wyłączony.
7. Wbij igły równolegle do włókien, z pewnym kontaktem. Igły nieizolowane wbij na pełną głębokość, jeśli się da. Izolowane wbij na głębokość, z której chcesz znać wilgotność – mierzą tylko odsłoniętą końcówką. Wbudowane szpilki (do 8 mm) wystarczą do drewna o grubości około 4-5 cm; do grubszego drewna i drewna liściastego grubszego niż 2,5 cm producent zaleca elektrodę 26-ES z igłami 496, która obsłuży drewno do 13-15 cm.
8. Odczytaj, zatrzymaj, zapisz. Przycisk Read zatrzymuje wynik na ekranie (HOLD), środkowy przycisk zapisuje go do pamięci razem z temperaturą i rodzajem igieł. Wynik ze znakiem „<” albo „>” jest poza zakresem – zapisze się, ale nie wejdzie do statystyk.
9. Oceń serię w menu Stats. Liczba odczytów, średnia, najwyższa, najniższa wartość i odchylenie standardowe liczą się z odczytów zapisanych w mierniku. Pamięć ma 100 miejsc; po jej zapełnieniu nowy odczyt zastępuje najstarszy.
10. Po pracy załóż osłonę na szpilki i zatyczkę na złącze elektrody. Jeśli miernik nie będzie używany przez miesiąc lub dłużej, wyjmij baterie.

Cechy wspólne JX-20 i JX-30

• Zakres pomiarowy 6-60 % wilgotności drewna, z daglezją jako gatunkiem odniesienia.
• 72 gatunki drewna w pamięci miernika – korekta gatunkowa bez sięgania po tabele przeliczeniowe.
• Korekta temperatury drewna w zakresie od -18 do 124 °C (0-255 °F). To zakres korekty, a nie zakres pracy miernika.
• Korekta na rodzaj igieł – osobne ustawienie dla igieł izolowanych i nieizolowanych.
• Statystyki na ekranie dla 100 odczytów zapisanych w mierniku: wartość najwyższa, najniższa, średnia i odchylenie standardowe. Przy każdym odczycie zapisuje się też temperatura i rodzaj igieł.
• Alarm progowy sygnalizujący przekroczenie zadanej wilgotności.
• Wbudowana kontrola kalibracji oraz ostrzeżenie dźwiękowe o słabej baterii – komunikat LOW BATT pojawia się przy napięciu poniżej 1,75 V, gdy zostaje 1-2 h pracy.
• Szpilki wbudowane na głębokość 8 mm (igły 2498/A-100) i zgodność z każdą zewnętrzną elektrodą Delmhorst.
• Duży wyświetlacz z automatycznym podświetleniem (jasność 1-10), duże przyciski i wyprofilowany uchwyt dla prawo- i leworęcznych.
• Automatyczne wyłączanie po 1, 4 lub 10 minutach oraz kod QR na obudowie prowadzący do materiałów producenta i rejestracji miernika.
• Zasilanie 2 bateriami AA alkalicznymi: 125-150 h pracy w trybie pomiaru, co najmniej 35 h przy jednoczesnym alarmie, podświetleniu i Bluetooth.
• Gwarancja 2 lata, a po rejestracji miernika u producenta dodatkowe 3 miesiące.

Co dokłada JX-30: Bluetooth i aplikacja Delmhorst EDGE

Aplikacja jest bezpłatna, a w rodzinie JX działa tylko z modelem JX-30 – JX-20 i JX-20/SC nie mają modułu Bluetooth.

• Do 100 gatunków w mierniku naraz, wybieranych w aplikacji spośród ponad 190: 72 fabrycznych i ponad 120 dodatkowych, w tym sosny, świerka i brzozy skandynawskiej. Producent dopisuje w aplikacji kolejne gatunki.
• Znacznik czasu i geolokalizacja przy każdym odczycie.
• Eksport odczytów do pliku CSV – zapis w telefonie albo wysyłka mailem prosto z aplikacji.
• Nieograniczona liczba zapisanych odczytów, podgląd wyników na wykresie i wykluczanie odczytów pomyłkowych ze statystyk.
• Kolorowe diody LED (zielona, żółta, czerwona) z progami ustawianymi w aplikacji – ocena wyniku bez patrzenia na liczby, według normy, według której pracujesz.
• Aktualizacja oprogramowania miernika.
• Aplikacja w języku angielskim, hiszpańskim, francuskim, niemieckim, włoskim lub rosyjskim.

Dwie rzeczy warto wiedzieć przed pierwszym pomiarem. Data, godzina i lokalizacja istnieją tylko w aplikacji: odczyt zapisany przy połączonym telefonie dostaje czas i miejsce zapisu, a odczyty, które były w pamięci miernika przed połączeniem, dostają czas i miejsce połączenia. Jeśli pomiar ma być materiałem dowodowym, łącz miernik z aplikacją przed pomiarem. Druga sprawa: połączenie aplikacji z innym miernikiem kończy bieżącą sesję i jej dane przepadają, dlatego przed zmianą miernika wyeksportuj odczyty. Do połączenia Bluetooth telefon musi mieć włączoną lokalizację.

Pełna instrukcja aplikacji EDGE w języku angielskim: pobierz plik PDF. Aplikację pobierzesz bezpłatnie w Google Play oraz w App Store.

Sosna, świerk i gatunki europejskie

Sosna skandynawska to sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) – botanicznie ten sam gatunek, który rośnie w polskich lasach i jest u nas podstawowym drewnem konstrukcyjnym. Świerk skandynawski to świerk pospolity (Picea abies). Wszystkie trzy wersje JX zmierzą te gatunki:

• JX-20 – gatunków skandynawskich nie ma w pamięci, ale producent wskazuje ich odpowiedniki wśród 72 gatunków fabrycznych: do sosny zwyczajnej ustawiasz Southern Yellow Pine, a do świerka pospolitego SPF. SPF to korekta oparta na danych kanadyjskiego instytutu Forintek dla północnoamerykańskich gatunków iglastych, które gęstością i budową komórkową są bardzo zbliżone do świerka pospolitego. Nie myl go z sąsiednim SPF - COFI – ten opiera się na innych danych kalibracyjnych i dla świerka europejskiego jest mniej dokładny.
• JX-20/SC – sosna, świerk i brzoza skandynawska są w mierniku fabrycznie, obok daglezji.
• JX-30 – sosnę, świerk i brzozę skandynawską wgrywasz do miernika z aplikacji EDGE. Southern Yellow Pine i SPF ma też fabrycznie, jak JX-20.

Wśród 72 gatunków fabrycznych JX-20 i JX-30 z drewna spotykanego w Polsce są: buk europejski (European Beech), modrzew (Larch), brzoza (Birch), olcha (Alder), osika (Aspen), czereśnia/wiśnia (Cherry), klon (Maple), dąb czerwony (Red Oak), dąb biały (White Oak), jesion biały (White Ash), orzech czarny (Black Walnut) i daglezja (Douglas Fir), a także sklejka (Plywood) i płyta OSB.

Korekty Skand. Furu i Skand. Gran są właściwe dla sosny zwyczajnej i świerka pospolitego z Polski i Europy Środkowej – to te same gatunki co w Skandynawii. W JX-30 z wgranymi gatunkami skandynawskimi korekta igieł jest, tak jak w JX-20/SC, ustawiona na stałe na igły izolowane. Mierząc wbudowanymi szpilkami, odczyt korygujesz ręcznie według tabeli producenta podanej niżej przy wersji JX-20/SC. Przy Southern Yellow Pine i SPF korektę igieł ustawiasz jak przy każdym innym gatunku, więc ręczne przeliczanie nie jest potrzebne.

JX-20/SC – wersja skandynawska

• W pamięci cztery gatunki: sosna skandynawska (Skand. Furu), świerk skandynawski (Skand. Gran), brzoza skandynawska (Skand. Bjork) i daglezja (Douglas Fir).
• Temperatura wyłącznie w °C.
• Dla trzech gatunków skandynawskich korekta igieł jest ustawiona na stałe na igły izolowane, takie jak w elektrodzie młotkowej 26-ES. Przy daglezji wybierasz igły izolowane albo nieizolowane.
• Przy pomiarze wbudowanymi, nieizolowanymi szpilkami odczyt dla gatunków skandynawskich koryguje się ręcznie według tabeli producenta poniżej.

Dlatego naturalnym zestawem wersji skandynawskiej jest JX-20/SC/P01 z elektrodą 26-ES i igłami 496 – przy igłach izolowanych ręczna korekta nie jest potrzebna.

Ręczna korekta dla sosny, świerka i brzozy skandynawskiej przy szpilkach nieizolowanych – JX-20/SC oraz JX-30 z wgranymi gatunkami skandynawskimi (uzupełnienie instrukcji producenta, kwiecień 2024):

72 gatunki w pamięci JX-20 i JX-30 – pełna lista

Lista według tabeli gatunków z instrukcji producenta, w nazwach angielskich, pod którymi gatunki występują w tabeli:

African Ebony, African Mahogany, Alder, American Elm, Apitong, Aspen, Bamboo, Basswood, Birch, Black Gum, Black Walnut, Brazilian Cherry, Brazilian Rosewood, Brazilian Walnut, Bubinga, Cedrella, Cherry, Cocobolo, Cottonwood, Cumaru, Cypress, Dark Red Meranti, Douglas Fir, Eastern Red Cedar, Engelmann Spruce, European Beech, Hackberry, Hickory, Honduras Mahogany, Incense Cedar, Ipe, Jatoba, Keruing, Koa, Larch, Longleaf Pine, Magnolia, Maple, Massaranduba, Monkey Pot, Myrtle, OSB, OSB - Advantech Pine, OSB - Advantech Aspen, Pecan, Philippine Mahogany, Plywood, Ponderosa Pine, Purpleheart, Radiata Pine, Ramin, Red Fir, Red Gum, Red Oak, Redwood, Rubberwood, Shortleaf Pine, Sitka Spruce, Southern Yellow Pine, SPF, SPF - COFI, Sugar Pine, Taurai, Teak, Virola, Western Hemlock - COFI, Western Hemlock, White Ash, White Fir, White Oak, White Pine, Yellow Poplar.

W JX-30 dochodzi ponad 120 gatunków do wybrania w aplikacji EDGE, m.in. gatunki skandynawskie, australijskie i azjatyckie. Jeśli Twojego gatunku nie ma na liście, sprawdź wyszukiwarkę gatunków na stronie producenta albo napisz do nas – pomożemy dobrać korektę.

Sześć fabrycznych zestawów JX-20 i JX-30

Wszystkie sześć zestawów wybierzesz w polu wariantu na tej karcie.

Zestawy JX-20 i JX-30 zawierają też osłony szpilek i złącza oraz skróconą instrukcję, a każdy miernik dwa odcinki linki nylonowej do przywiązania osłon. Baterie AA nie są wymienione w zawartości zestawów. Walizki 324CAS-0111 i 324CAS-0113 są elementem zestawów i nie mają osobnych kart w sklepie.

Elektrody do JX-20 i JX-30

Wbudowane szpilki mierzą przy powierzchni. O tym, jak głęboko i w czym zmierzysz, decyduje elektroda zewnętrzna – i to ona zwykle jest różnicą między odczytem orientacyjnym a wiarygodnym.

• 26-ES – podstawowa elektroda młotkowa do drewna, penetracja 2,86 cm, z izolowanymi igłami 496. Wchodzi w skład czterech z sześciu zestawów.
• 18-ES – elektroda młotkowa 45 cm z izolowanymi szpilkami 10 cm i penetracją do 8,2 cm. Do belek, słupów i podkładów o grubości lub średnicy ponad 15 cm; producent zaleca nawiercenie otworów pilotowych.
• 22-E – elektroda szpilkowa na przewodzie z nieizolowanymi igłami A-111 o penetracji 1,3 cm. Do miękkich materiałów przyjmuje też izolowane igły 496 (2,86 cm) i 1849 (1,3 cm).
• 2-E i 4-E – elektrody powierzchniowe na igłach 2497/A-100 albo 2498/A-100, do szybkich pomiarów kontrolnych.
• 26-ED/CM – elektroda młotkowa z igłami 496 i wskaźnikiem głębokości wbicia w centymetrach. Nie ma osobnej karty w sklepie – sprowadzamy ją na zamówienie.

Na elektrody zewnętrzne producent daje 90 dni gwarancji.

Igły i akcesoria

• Igły 496 – długość 5 cm, penetracja 2,86 cm, izolowane poza końcówkami. Do drewna o grubości do 13-15 cm.
• Igły 1849 – krótsza alternatywa dla 496: długość 3,8 cm, penetracja 1,3 cm, do podłóg i drewna o grubości do 5 cm.
• Igły A-111 – nieizolowane, penetracja 1,3 cm, do elektrod 26-ES i 22-E, do drewna o grubości do 5 cm.
• Igły 2498/A-100 – nieizolowane, z elementem ustalającym, penetracja 8 mm. Pasują do szpilek wbudowanych w miernik oraz do elektrod 2-E i 4-E. Starsze szpilki 2497/A-100 też pasują do miernika, ale nie nałożysz na nie osłony szpilek.
• Nakrętki 632 – utrzymują igły 496, 1849 i A-111 na miejscu.
• MCS-1 – wzorzec do kontroli kalibracji w dwóch punktach: 12 % i 22 %, z tolerancją ±0,2 %. Sprawdzenie zajmuje chwilę i to najprostszy sposób, żeby odróżnić usterkę miernika od nietypowego wyniku.

Gwarancja producenta nie obejmuje baterii ani igieł – to części zużywalne.

Dane techniczne JX-20 i JX-30

JX-20/SC ma dane jak JX-20, z trzema różnicami: cztery gatunki w pamięci, temperatura wyłącznie w °C i stała korekta igieł izolowanych dla gatunków skandynawskich.

Gdzie te mierniki pracują

• Stolarnie i zakłady meblarskie – kontrola tarcicy przed obróbką, przed klejeniem i przed lakierowaniem.
• Tartaki i suszarnie – pomiar rozrzutu wilgotności we wsadzie po zakończeniu cyklu. JX-30 jest też jednym z mierników, które producent zaleca do systemu Kil-Mo-Trol – podpięty do selektora stacji czyta wilgotność wsadu w trakcie cyklu, bez otwierania komory.
• Budownictwo z sosny i świerka – więźba, konstrukcje szkieletowe i drewno konstrukcyjne: mierzy je każda wersja JX, czyli JX-20/SC i JX-30 z gatunkami skandynawskimi albo JX-20 z ustawieniami Southern Yellow Pine i SPF.
• Montaż podłóg drewnianych – deska i podłoże przed ułożeniem oraz po aklimatyzacji.
• Ciesielstwo i konstrukcje – z elektrodą 18-ES pomiar sięga w głąb belek i słupów.
• Inspekcje i ekspertyzy – JX-30 zapisuje odczyt razem z lokalizacją i datą, co czyni z pomiaru materiał dowodowy.
• Odbiór dostaw drewna – szybka weryfikacja przy rozładunku, zanim materiał trafi na halę.

JX-20, JX-20/SC czy JX-30 – a może miernik do materiałów budowlanych

• JX-20 wybierzesz, gdy pomiar kończy się decyzją na miejscu, a mierzysz gatunki z listy 72: buk, dąb, jesion, klon, modrzew, olchę, sklejkę i drewno egzotyczne. Sosnę i świerk zmierzysz nim przez ustawienia Southern Yellow Pine i SPF.
• JX-20/SC wybierzesz, gdy mierzysz głównie sosnę i świerk, a chcesz mieć w mierniku ich korekty skandynawskie. Ma tylko cztery gatunki, a najlepiej pracuje z elektrodą 26-ES – stąd zestaw JX-20/SC/P01.
• JX-30 ma sens, gdy pomiar trzeba udokumentować – przy inspekcjach, reklamacjach i odbiorach plik CSV z datą i lokalizacją jest wart więcej niż notatka w zeszycie – albo gdy obok sosny mierzysz też inne gatunki i chcesz sam ułożyć listę 100 gatunków w mierniku.

Jeśli oprócz drewna mierzysz też tynk, jastrych i płytę gipsowo-kartonową, właściwym wyborem nie jest seria JX, tylko BDX-20 albo BDX-30 – te mają dodatkową skalę dla materiałów budowlanych, której JX nie posiada.

Nie wiesz, która wersja, który zestaw i jaka elektroda odpowiadają Twojej produkcji? Jako autoryzowany dystrybutor Delmhorst w Polsce dobierzemy konfigurację do gatunku i grubości materiału – napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: wrzesień 2026. Źródła: dane producenta Delmhorst, instrukcja obsługi JX-20 i JX-30 (rev. 3, maj 2024), uzupełnienie instrukcji dla JX-20/SC (kwiecień 2024), przewodnik aplikacji Delmhorst EDGE (rev. 5).