Jaka wilgotność jastrychu pod podłogę? Progi i pomiar metodą CM

Pytanie wraca na każdej budowie: wylewka jest, wygląda na suchą, ekipa czeka - czy można kłaść podłogę. W internecie krąży jedna tabela z progami, którą przepisuje kolejny serwis. Problem w tym, że nie ma jednej granicznej wilgotności jastrychu, a liczba, która naprawdę obowiązuje, stoi w instrukcji producenta Twojej podłogi.

Dwóch producentów, ten sam jastrych, inne progi

Najprościej pokazać to na dwóch instrukcjach. Poniżej wartości wprost z dokumentów producentów kładzin - wszystkie w procentach wagowych oznaczonych metodą CM.

Przy jastrychu cementowym na ogrzewaniu podłogowym jeden producent dopuszcza 1,8 %, drugi 1,5 %. Różnica trzech dziesiątych procenta przesądza, czy podłoga jest na gwarancji. Dlatego zanim zmierzysz, wyjmij instrukcję montażu tej konkretnej kładziny i przeczytaj, jakiej wartości wymaga - a nie tabelę z wyszukiwarki.

Dlaczego wskazanie miernika elektronicznego nie kończy sporu

Producenci kładzin podają próg w procentach CM, czyli w procentach wagowych oznaczonych metodą karbidową. Tylko taki wynik jest podstawą reklamacji. Miernik elektroniczny - pojemnościowy czy oporowy - pokazuje wartość we własnej skali i zależy od gęstości, kruszywa, zbrojenia i dodatków w zaprawie. Jest niezastąpiony do jednego: żeby w kilka minut przeskanować całą powierzchnię i znaleźć miejsce najwilgotniejsze. Ale wynik, który wpiszesz do protokołu, musi pochodzić z oznaczenia CM.

To rozróżnienie oszczędza najwięcej kłopotów. Skan robisz miernikiem bezinwazyjnym, na przykład humimeter GF2 albo humimeter GE1, a rozstrzygnięcie - zestawem karbidowym.

Na czym polega metoda CM

Rozdrobnioną próbkę jastrychu zamyka się w stalowej butli razem z ampułką węglika wapnia i stalowymi kulkami. Po wstrząśnięciu ampułka pęka, a węglik reaguje z wodą zawartą w próbce, dając wodorotlenek wapnia i gazowy acetylen. Im więcej wody, tym więcej gazu i tym wyższe ciśnienie w butli - manometr wyskalowany jest wprost w procentach wagowych. Odczyt następuje po około dziesięciu minutach. Metoda jest opisana w niemieckich normach DIN 18560 i DIN 18157, i to do nich odwołuje się większość instrukcji producentów kładzin.

Pomiar krok po kroku

1. Przeskanuj całą powierzchnię miernikiem bezinwazyjnym i wytypuj miejsca o najwyższym wskazaniu. Mierzysz tam, gdzie jest najgorzej, nie tam, gdzie wygodnie.
2. W wytypowanym miejscu pobierz próbkę z całej grubości warstwy, nie z samej góry. Jastrych schnie od powierzchni, więc próbka z wierzchu zawyża ocenę gotowości.
3. Rozdrobnij próbkę i odważ porcję wskazaną w instrukcji zestawu, na wadze z walizki.
4. Wykonaj oznaczenie metodą CM i odczytaj wynik w procentach wagowych.
5. Zapisz wynik razem z temperaturą i wilgotnością powietrza w pomieszczeniu - bez tych dwóch liczb protokół jest niepełny.

Zestaw dobierasz do tego, jak często mierzysz. Hydromat CM-B Standard to klasyczna walizka do pojedynczych pomiarów, CM-B Pro dodaje cyfrowy stoper, a CM-P Pro dokłada miernik wstępny, którym typujesz miejsce bez zużywania ampułki.

Gdy warstwa jest gruba albo podłoga leży na ogrzewaniu

Zwróć uwagę, że Quick-Step podaje przy progach CM także odpowiedniki w procentach wilgotności względnej: 1,5 % CM to 60 % RH, a 0,3 % CM to 40 % RH. To nie przypadek - przy grubych warstwach i przy ogrzewaniu podłogowym pomiar powierzchniowy przestaje wystarczać, bo wilgoć zalega głębiej. Wtedy mierzy się wilgotność względną powietrza w otworze wywierconym w jastrychu, sondą taką jak Gann BL Compact RH-T 165. Metoda jest nieniszcząca dla warstwy grzewczej, o ile otwór wykonasz poza strefą rur, i pozwala powtarzać odczyt w tym samym punkcie w kolejnych dniach, żeby zobaczyć, czy wysychanie jeszcze postępuje.

Protokół, czyli po co to wszystko

Producenci nie poprzestają na podaniu liczby. Jawor-Parkiet uzależnia gwarancję od „protokołu z dokonania pomiarów" podpisanego przez inwestora oraz osobę upoważnioną do wykonywania pomiarów. Bez tego dokumentu spór o odkształconą podłogę sprowadza się do słowa przeciwko słowu.

W protokole powinny znaleźć się:

• data i miejsce pomiaru oraz oznaczenie pomieszczenia,
• rodzaj i grubość jastrychu oraz informacja, czy pracuje ogrzewanie podłogowe,
• liczba i lokalizacja punktów pomiarowych,
• wynik każdego oznaczenia w procentach wagowych CM,
• temperatura i wilgotność względna powietrza w pomieszczeniu,
• użyty sprzęt wraz z numerem seryjnym,
• podpisy stron.

Najkrócej

Nie szukaj jednej liczby, bo jej nie ma. Sprawdź, czego wymaga producent Twojej kładziny, przeskanuj powierzchnię, zmierz metodą CM w najgorszym miejscu, na pełnej grubości warstwy, i zapisz wynik w protokole. Sprzęt do każdego z tych kroków znajdziesz w kategorii Wilgotnościomierze do Inspekcji Budowlanych, a o tym, jak wilgoć działa na sam beton, pisaliśmy w artykule Badanie wilgotności betonu.