Gann Hydromat CM-B Standard – walizkowy zestaw karbidowy CM do jastrychów i murów

Hydromat CM-B Standard – podstawowy zestaw karbidowy do zestalonych materiałów budowlanych

Jastrych wygląda na suchy na długo zanim taki jest. Okładzina ułożona na warstwie, która wciąż oddaje wilgoć, odspaja się, wybrzusza i pęcznieje, a reklamacja trafia do wykonawcy, nie do producenta kleju. Pomiar wilgotności metodą karbidową CM jest tą procedurą, która rozstrzyga ten spór liczbą, a nie wrażeniem. Gann Hydromat CM-B Standard (Ref. 30002900) to kompletny zestaw walizkowy do wykonania takiego pomiaru bezpośrednio na budowie. Jako dystrybutor GANN w Polsce dostarczamy go razem z materiałami eksploatacyjnymi i częściami zamiennymi.

CM-B Standard jest wejściowym z trzech zestawów rodziny Hydromat. Zawiera pełny osprzęt konieczny do wykonania oznaczenia: cylinder ciśnieniowy z pokrywą i ciśnieniomierzem PREMIUM, wagę elektroniczną, komplet narzędzi do pobrania i rozdrobnienia próbki, ampułki węgliku wapnia oraz walizkę transportową. Do pracy nie potrzeba zasilania, laboratorium ani transportu próbki – wynik powstaje na miejscu, w kilkanaście minut.

Dlaczego pomiar CM rozstrzyga o terminie układania okładziny

Mierniki pojemnościowe i oporowe są szybkie i nieniszczące, ale odczytują wielkość pośrednią – zmianę pola elektrycznego lub oporu, na którą wpływa też skład i zagęszczenie materiału. Metoda karbidowa działa inaczej: odważoną próbkę materiału miesza się w szczelnym cylindrze z węglikiem wapnia, a uwolniona wilgoć reaguje z nim, wytwarzając acetylen. Wzrost ciśnienia w cylindrze jest wprost proporcjonalny do zawartości wody, a skala ciśnieniomierza przelicza go na CM-%.

Ta bezpośredniość jest powodem, dla którego wynik CM przyjmuje się przy odbiorach, w ekspertyzach i w sporach gwarancyjnych, a wskazania mierników nieniszczących traktuje jako badanie przesiewowe. Producenci klejów i okładzin podają dopuszczalne wartości wilgotności właśnie w CM-%, więc pomiar tą metodą pozwala odnieść się do ich kart technicznych bez przeliczeń i bez dyskusji.

Konsekwencje pominięcia pomiaru są policzalne: skucie i ponowne wykonanie jastrychu, wymiana okładziny, przestój inwestycji i koszty rzeczoznawcy przewyższają cenę zestawu przy pierwszej reklamacji. Odwrotna pomyłka też kosztuje – niepotrzebne tygodnie oczekiwania na budowie, na której jastrych osiągnął już wymaganą wilgotność.

Metoda Darra a metoda CM – dlaczego liczby się nie zgadzają

Wynik z zestawu CM i wynik suszarkowo-wagowy z laboratorium prawie nigdy nie są tą samą liczbą i nie jest to usterka żadnej z metod. Producent stwierdza wprost, że między metodą CM, metodą Darra i pozostałymi metodami pomiaru wilgotności nie ma bezpośrednich korelacji, a próby przeliczania jednej na drugą zawodzą.

Stąd bierze się osobne oznaczanie jednostek: wynik suszarkowy podaje się jako procent masowy lub wagowy albo z dopiskiem „atro”, a wynik karbidowy z sufiksem CM-%. Ponieważ karty techniczne klejów, jastrychów i systemów okładzinowych podają wartości graniczne w CM-%, do porównania z nimi nadaje się wyłącznie pomiar karbidowy.

Jakie wartości CM-% uchodzą za dopuszczalne

Za DIN 18560-1:2015-11 producent podaje orientacyjne wartości wilgotności resztkowej, przy których jastrych uchodzi za gotowy do krycia: jastrych cementowy 2,0 CM-%, anhydrytowy 0,5 CM-% i magnezjowy od 1,0 do 3,5 CM-%. Dla warstw z ogrzewaniem podłogowym granice są niższe: cementowy 1,8 CM-% i anhydrytowy 0,5 CM-%.

Producent opatruje te liczby mocnym zastrzeżeniem i trzeba je powtórzyć: pochodzą one z ogólnodostępnej literatury i są niewiążące, w konkretnej konstrukcji mogą być wyższe lub niższe, a ustalenie właściwej wartości należy wyłącznie do osoby wykonującej pomiar. GANN nie ponosi odpowiedzialności za wyniki i zaleca szczegółowe protokołowanie pomiarów oraz potwierdzanie ich, na przykład przez kierownika budowy. Wiążąca jest zawsze karta techniczna kleju albo okładziny, która ma zostać ułożona.

Jak przebiega pomiar zestawem CM-B Standard

1. Z badanej warstwy wykuwa się próbkę na całej grubości – w zestawie są do tego dłuto płaskie i młotek 1000 g. Materiał zbiera się na tacę na gruz i przenosi łopatką do próbek.
2. Próbkę rozdrabnia się i odważa na wadze elektronicznej z naczynkiem wagowym. Naważkę dobiera się do spodziewanej zawartości wody, żeby nie przeciążyć ciśnieniomierza: im wilgotniejszy materiał, tym mniejsza próbka – od 100 g przy zawartości do 0,7 % do 5 g przy 10 do 20 %. Do oceny gotowości jastrychu do krycia producent podaje za DIN 18560-1:2015-11 naważkę 100 g dla jastrychów anhydrytowych oraz 50 g dla cementowych i magnezjowych. Materiału z wykutego otworu pobiera się mniej więcej dwa razy tyle, ile ma wynosić naważka.
3. Do cylindra ciśnieniowego trafia próbka, zestaw kulek ze stali nierdzewnej i ampułka węgliku wapnia. Cylinder zamyka się pokrywą z ciśnieniomierzem.
4. Zestawem wstrząsa się według instrukcji, aby kulki rozbiły ampułkę i wymieszały węglik z materiałem. Producent rozpisuje ten etap na pięć następujących po sobie odcinków: 2 minuty wstrząsania, 3 minuty przerwy, 1 minuta wstrząsania, 4 minuty przerwy i 10 do 15 sekund mieszania. Razem wychodzi nieco ponad 10 minut i żadnego z tych odcinków nie wolno skrócić.
5. Wskazanie ciśnieniomierza odczytuje się z tabeli przeliczeniowej dla użytej naważki i otrzymuje wynik w CM-%. Wskazanie poniżej 0,2 bara oznacza, że pomiar trzeba powtórzyć z większą naważką, a powyżej 1,5 bara – z mniejszą. Ciśnienie powyżej 2,0 bara rozpręża się natychmiast; rośnie ono najszybciej przez pierwsze trzy minuty i wtedy trzeba je obserwować.
6. Cylinder rozpręża się na zewnątrz, w miejscu przewiewnym, z dala od źródeł zapłonu. Po otwarciu materiał ma być sproszkowany – widoczne ziarna kruszywa są dopuszczalne, ale jeżeli próbka nie jest rozdrobniona, pomiar powtarza się na nowej porcji. Cylinder czyści się wyłącznie na sucho, szczotką i pędzlem: woda reaguje z resztkami węglika tak samo jak woda w próbce.

Cały cykl mieści się w kilkunastu minutach, a liczba pomiarów jest ograniczona tylko zapasem ampułek. Zestaw nie ma elektroniki poza wagą, więc nie wymaga kalibracji serwisowej ani oprogramowania – to jego zaleta w warunkach budowy.

Pobranie próbki i warunki, w których wynik jest wiarygodny

Wynik metody CM jest tak dobry, jak próbka, na której powstał. Producent wymaga, żeby była reprezentatywna i pobrana z całej grubości badanej warstwy, zgodnie z DIN, Ö-Norm i VOB.

Wiertnica rdzeniowa nie jest do tego zalecana, a pył wiertniczy daje z reguły błędne wyniki. Dopuszczone są młotek i dłuto z walizki albo młot udarowy elektryczny lub pneumatyczny. Materiał kruszy się do ziarna poniżej 5 mm, a kruszywo grubsze niż 2 mm usuwa z próbki. Rozdrabnianie ma być wykonane możliwie szybko i w miejscu osłoniętym od wiatru – rozdrobniony jastrych oddaje wilgoć do powietrza z każdą minutą leżenia na tacy.

Na jeden pomiar zużywa się dwa worki PE (Ref. 31003649): w pierwszym materiał jest kruszony w tacy na gruz, do drugiego przesypuje się go po to, żeby wymieszać ze sobą materiał z całego przekroju warstwy. Dwadzieścia worków z walizki wystarcza więc na dziesięć oznaczeń.

Ostatni warunek jest temperaturowy: pomiaru nie wykonuje się, gdy materiał albo cylinder mają mniej niż +5 °C. Badanie ma przebiegać w stałej temperaturze, bez nasłonecznienia cylindra i bez wychładzania go w przeciągu.

Ciśnieniomierz PREMIUM w wyposażeniu seryjnym

CM-B Standard jest wyposażony fabrycznie w ciśnieniomierz PREMIUM (Ref. 30003604). Producent podaje przy nim zakres 0 do 2,5 bara, klasę dokładności 1.0, konstrukcję sprężynową i obudowę ze stali nierdzewnej. To jedyny ciśnieniomierz w aktualnej ofercie GANN, montowany we wszystkich trzech zestawach Hydromat.

Klasa 1.0 to około 1 % zakresu, czyli ±0,025 bara na całej skali. Błąd bezwzględny jest więc stały, a jego udział w wyniku rośnie tam, gdzie ciśnienie jest najniższe – przy jastrychu bliskim gotowości. To jest dokładnie ten obszar, w którym zapada decyzja o terminie układania okładziny, i dlatego stan tej jednej pozycji decyduje o wartości całego zestawu.

Ciśnieniomierz jest elementem uszczelnianym: pracuje z płaską uszczelką miedzianą 18 x 13 x 1 mm (Ref. 31003613), a pokrywa cylindra z uszczelką 51 x 34 x 4 mm (Ref. 31003612). Obie zużywają się i są najczęściej wymienianą częścią zestawu – nieszczelność objawia się zaniżonym wynikiem, więc warto trzymać zapas w walizce.

Bezpieczeństwo pracy z węglikiem wapnia

Węglik wapnia jest sklasyfikowany jako materiał niebezpieczny: UN 1402, klasa 4.3 (substancje wydzielające gazy palne w kontakcie z wodą), I grupa pakowania, kategoria transportowa 1, kod ograniczeń przejazdu przez tunele B/E. W praktyce oznacza to trzy rzeczy.

• Wysyłka ampułek podlega przepisom ADR – dlatego zamówienia z węglikiem obsługujemy inaczej niż zwykłą przesyłkę i warto uwzględnić to w harmonogramie dostawy.
• Reakcja wydziela acetylen. Cylinder rozpręża się poza pomieszczeniem, bez otwartego ognia, iskrzących narzędzi i palenia w pobliżu.
• Praca wymaga rękawic i okularów ochronnych. Zestaw CM-B Standard ich nie zawiera – środki ochrony indywidualnej ma w komplecie wyłącznie CM-P Pro. Przy CM-B Standard trzeba je zapewnić we własnym zakresie.

Ampułki mają ograniczoną trwałość i muszą być przechowywane szczelnie – wilgoć z powietrza zużywa węglik jeszcze przed pomiarem. Zestaw dostępny jest także w wariancie bez ampułek (Ref. 30002905) dla klientów kupujących węglik osobno lub sprowadzających go lokalnie.

Który zestaw Hydromat wybrać

Wszystkie trzy zestawy mierzą tą samą metodą i mają identyczne zakresy pomiarowe. Różni je wyłącznie wyposażenie pomocnicze:

CM-B Standard wybiera się wtedy, gdy pomiar CM jest potrzebny okazjonalnie – kilka odbiorów w sezonie, kontrola po zalaniu, jedna ekspertyza. Jeżeli mierzysz regularnie, dołożenie cyfrowego stopera i tłuczka ręcznego zbliża go funkcjonalnie do wersji Pro; oba są dostępne osobno. CM-P Pro (Ref. 30002920) idzie krok dalej i dokłada środki ochrony oraz nieniszczący miernik wstępny – producent podaje przy nim zgodność z normą DIN 18560-4:2012-06.

Różnicę między CM-B Pro a wersją Standard robi wyłącznie stoper – warto to sprawdzić, zanim dopłacisz za gotowy zestaw zamiast kupić samą brakującą część.

Miernik wstępny – jak zmniejszyć liczbę wykuwanych próbek

Każdy pomiar CM oznacza wykucie otworu, który trzeba potem naprawić, i zużycie ampułki. Producent zaleca ograniczyć liczbę pomiarów pojedynczych, wyznaczając miejsca badania miernikiem nieniszczącym. Hydromette Compact B evo-100 (Ref. 30002032) pracuje w skali 0–100 jednostek, skanuje dużą powierzchnię w kilka minut i wskazuje strefy najbardziej wilgotne – tam, gdzie pobranie próbki CM ma sens.

W tej samej roli sprawdzą się Hydromette BL Compact B 2, BL UNI 11 oraz mierniki uniwersalne Hydromette UNI 1 i UNI 2, a RTU 600 dokłada do tego pomiar wilgotności drewna i klimatu wnętrz. Miernik wstępny nie zastępuje metody CM – skraca drogę do właściwego punktu pomiarowego.

Parametry techniczne

Pełna zawartość walizki

• cylinder ciśnieniowy z pokrywą i ciśnieniomierzem PREMIUM
• 20 ampułek węgliku wapnia – certyfikowanych
• 2 ampułki wody testowej
• taca na gruz
• 20 worków PE
• dłuto płaskie
• młotek 1000 g
• pędzel malarski
• miotełka
• szczotka do czyszczenia cylindra
• waga elektroniczna
• naczynko wagowe
• zestaw kulek ze stali nierdzewnej
• łopatka do pobierania próbek
• zapasowe uszczelki: pokrywy/cylindra i ciśnieniomierza
• instrukcja obsługi
• walizka transportowa P

W zestawie CM-B Standard nie ma cyfrowego stopera ani tłuczka ręcznego – to jedyne różnice wobec wersji Pro i obie pozycje można dokupić.

Materiały eksploatacyjne i części zamienne

• Opakowanie 20 ampułek węgliku wapnia (Ref. 31003652) – podstawowe opakowanie uzupełniające
• Opakowanie 50 ampułek węgliku wapnia (Ref. 31003655) – korzystniejsze przy regularnych pomiarach
• Opakowanie 10 ampułek wody testowej (Ref. 31003626) – do kontroli poprawności działania zestawu
• Uszczelka pokrywy/cylindra (Ref. 31003612) – element zużywalny
• Uszczelka ciśnieniomierza (Ref. 31003613) – element zużywalny
• Kulki ze stali nierdzewnej (Ref. 31003615)
• Waga elektroniczna (Ref. 31003642)
• Ciśnieniomierz PREMIUM (Ref. 30003604)
• Walizka transportowa P (Ref. 31005086)
• Cyfrowy stoper (Ref. 31003648) – rozszerzenie do poziomu CM-B Pro
• Tłuczek ręczny (Ref. 31003630) – kruszy próbkę bezpośrednio w cylindrze ciśnieniowym
• Worki PE, opakowanie 100 szt. (Ref. 31003649) – dwa worki na jeden pomiar, czyli materiał na 50 oznaczeń

Warto zwrócić uwagę na tłuczek ręczny: rozdrabnianie próbki w zamkniętym cylindrze zamiast na tacy sprawia, że materiał nie oddaje wilgoci do powietrza w trakcie przygotowania. Przy suchych jastrychach o niskiej zawartości wody ma to realny wpływ na wynik.

Ampułki wody testowej służą do okresowej kontroli zestawu – znana ilość wody powinna dać znane wskazanie ciśnieniomierza. To najprostszy sposób wykrycia nieszczelności, zanim zafałszuje ona wynik na budowie. Kryteria są dwa: wskazanie ma osiągnąć wartość podaną na opakowaniu ampułek i utrzymać się stabilnie przez co najmniej dwadzieścia minut. Jeżeli któregoś z nich nie da się spełnić, producent każe powtórzyć badanie z nową uszczelką. Zapach czosnku albo siarki w trakcie badania oznacza nieszczelność i nakazuje przerwanie testu – poza uszczelką trzeba wtedy sprawdzić zaczepy mocujące cylindra oraz miedzianą uszczelkę pod ciśnieniomierzem i w razie potrzeby je dociągnąć.

Zastosowania praktyczne

Odbiór jastrychu przed układaniem okładziny

Parkieciarze i glazurnicy używają pomiaru CM jako warunku rozpoczęcia pracy. Wynik zapisany w protokole przenosi ryzyko z wykonawcy okładziny na inwestora lub wykonawcę jastrychu, jeżeli ten nalega na wcześniejszy termin.

Kontrola osuszania po zalaniu

Firmy osuszające dokumentują postęp prac serią pomiarów CM w tych samych punktach. Wskazanie mierników nieniszczących spada szybciej niż rzeczywista wilgotność rdzenia przekroju, więc oznaczenie karbidowe zamyka temat i pozwala rozliczyć zlecenie.

Ekspertyzy i spory budowlane

Rzeczoznawcy i biegli potrzebują metody, której wynik da się obronić. Pomiar CM jest powtarzalny i niezależny od operatora, a procedura jest opisana i znana wszystkim stronom postępowania.

Jastrych z ogrzewaniem podłogowym

Wygrzewanie jastrychu przed odbiorem wymaga potwierdzenia, że warstwa faktycznie oddała wodę, a nie tylko wyrównała temperaturę. Dopuszczalne wartości CM-% są dla jastrychów grzewczych niższe niż dla zwykłych, co czyni dokładność pomiaru jeszcze ważniejszą.

Renowacja murów i tynków

Przy izolacjach poziomych i tynkach renowacyjnych pomiar CM pozwala ocenić stan muru przed nałożeniem warstw, które zamkną wilgoć w przekroju. Zakres rozszerzony do 22,9 CM-% obejmuje także mocno zawilgocone przegrody.

Podsumowanie

Gann Hydromat CM-B Standard to kompletny, gotowy do pracy zestaw karbidowy w cenie wejściowej rodziny Hydromat. Daje wynik uznawany przy odbiorach i w sporach, nie wymaga zasilania ani serwisu, a jedyne różnice wobec droższych wersji – stoper i tłuczek – można dokupić wtedy, gdy pomiary staną się rutyną. To rozsądny wybór dla wykonawcy, który potrzebuje twardej liczby kilka razy w roku, oraz solidna baza do rozbudowy dla firmy mierzącej częściej.

Jesteśmy dystrybutorem GANN w Polsce – napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h wraz z doborem materiałów eksploatacyjnych i miernika wstępnego.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: sierpień 2026. Źródła: dane producenta, instrukcja obsługi Hydromat CM oraz normy DIN 18560-1:2015-11 i DIN 18560-4:2012-06.