Gann uszczelka pokrywy i cylindra – szczelność naczynia CM przy każdym pomiarze

Uszczelka pokrywy i cylindra do zestawów Hydromat CM - drobna część, od której zależy cały pomiar

Metoda karbidowa CM daje wynik, na podstawie którego zapada decyzja o kryciu posadzki, ułożeniu parkietu albo o wykończeniu ściany. Cała ta decyzja opiera się na jednej liczbie odczytanej z ciśnieniomierza - a ta liczba powstaje tylko wtedy, gdy cylinder ciśnieniowy jest naczyniem szczelnie zamkniętym. Za szczelność najważniejszego połączenia w tym naczyniu odpowiada drobna część zamienna: uszczelka pokrywy i cylindra, numer referencyjny 31003612, sprzedawana przez GANN w opakowaniach po pięć sztuk.

Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce i prowadzimy komplet wyposażenia oraz materiałów eksploatacyjnych do zestawów Hydromat CM. Jeżeli nie masz pewności, której uszczelki potrzebujesz albo chcesz zamówić ją razem z resztą zapasu do walizki, napisz do nas - przygotujemy ofertę w 24 h.

Zacznijmy od tego, czym ta pozycja nie jest. Uszczelka niczego nie mierzy i nie jest przyrządem pomiarowym. Nie ma zakresu, klasy dokładności ani własnego wskazania. Nie działa też samodzielnie - jest częścią zamienną do cylindra ciśnieniowego wchodzącego w skład zestawów Hydromat CM-B Standard (30002900), Hydromat CM-B Pro (30002910) oraz Hydromat CM-P Pro (30002920). Bez takiego zestawu nie ma czego uszczelniać.

Jej rola jest za to bardzo konkretna: ma utrzymać w cylindrze acetylen wytworzony w reakcji węgliku wapnia z wodą zawartą w próbce. Ciśnienie tego gazu jest jedyną wielkością, którą metoda CM naprawdę mierzy; wszystko inne - naważka, dawka odczynnika, czas - jest tylko warunkiem, żeby ten pomiar miał sens.

Jedyne połączenie w zestawie CM otwierane i zamykane przy każdym pomiarze

W walizce Hydromat CM prawie wszystko jest trwałe. Waga, stoper, tłuczek i ciśnieniomierz pracują latami i nie zmieniają swojego stanu w trakcie badania. Cylinder ciśnieniowy jest jednak naczyniem, które przy każdym pojedynczym pomiarze trzeba otworzyć, napełnić i szczelnie zamknąć - a potem opróżnić i wyczyścić. To połączenie pracuje więc tyle razy, ile wykonałeś badań, i to ono zużywa się w rytmie realnego użycia sprzętu, a nie kalendarza.

Stąd bierze się cała logika tej pozycji katalogowej. Producent nie sprzedaje uszczelki pojedynczo, tylko w opakowaniu po pięć sztuk, i umieszcza ją na liście części zamiennych wszystkich trzech zestawów. Innymi słowy: wymiana uszczelki nie jest naprawą po awarii, tylko czynnością eksploatacyjną przewidzianą od początku, dokładnie tak jak dokupienie kolejnych ampułek węgliku wapnia.

Druga rzecz, którą warto powiedzieć wprost, to kierunek błędu. Gdy uszczelka przestaje trzymać, część acetylenu uchodzi z cylindra, ciśnienie jest niższe od rzeczywistego, a wynik wychodzi zaniżony. Zaniżony wynik oznacza zaś, że jastrych albo mur wygląda na bardziej suchy, niż jest naprawdę - czyli że dostajesz zgodę na krycie warstwy, która jeszcze nie jest gotowa.

To nie jest przypadkowa zbieżność, tylko cecha całej metody. Podsuszona w trakcie przygotowania próbka, niedomieszany odczynnik, zbyt lekka naważka, osłabiony węglik i nieszczelne naczynie - wszystkie typowe usterki metody CM działają w tę samą stronę i zaniżają wskazanie. Ryzyko tego badania nie jest symetryczne: pomyłka rzadko każe suszyć dłużej, niż trzeba, a często pozwala zamknąć warstwę za wcześnie.

Jest jeszcze trzecia cecha, która czyni tę pozycję kłopotliwą: nieszczelność niczego nie sygnalizuje. Badanie przebiegnie do końca, manometr pokaże jakąś wartość, tabela przeliczy ją na CM-% i wynik będzie wyglądał zupełnie normalnie. Nie ma komunikatu błędu, bo nie ma elektroniki, która mogłaby go wystawić.

Gdzie w badaniu metodą CM pracuje uszczelka pokrywy

Typowy przebieg pomiaru wygląda tak - miejsce uszczelki jest w kroku szóstym i od tego momentu nic już nie da się poprawić:

1. Wybór miejsca i pobranie próbki z głębokości wskazanej dla danej warstwy.
2. Przeniesienie materiału do worka PE (31003649) tak, żeby po drodze nie oddał wilgoci do powietrza.
3. Rozdrobnienie próbki tłuczkiem ręcznym (31003630) bezpośrednio w naczyniu.
4. Odważenie naważki na wadze elektronicznej (31003642) o rozdzielczości 0,1 g.
5. Włożenie do cylindra materiału, kompletu kulek ze stali nierdzewnej (31003615) i ampułki węgliku wapnia (31003652 albo 31003655).
6. Zamknięcie cylindra pokrywą - to jedyny moment, w którym pracuje uszczelka 31003612, i jednocześnie ostatni moment, w którym można cokolwiek zmienić.
7. Potrząsanie naczyniem, odczekanie około dziesięciu minut mierzonych stoperem (31003648) i odczyt ciśnienia z ciśnieniomierza PREMIUM (30003604).

Po zakręceniu pokrywy cylinder jest układem zamkniętym. Nie da się już domieszać odczynnika, dołożyć materiału ani sprawdzić, czy ampułka pękła - i tak samo nie da się poprawić szczelności. Przez te dziesięć minut o wyniku decydują trzy rzeczy: zawartość naczynia, kulki wprawiane w ruch potrząsaniem i styk pokrywy z cylindrem.

Skąd wiadomo, że uszczelkę trzeba wymienić - kontrola ampułką wody testowej

Skoro nieszczelność nie daje żadnego sygnału podczas zwykłego badania, potrzebny jest osobny sprawdzian. Producent opisuje dokładnie jeden i jest to kontrola ampułką wody testowej (31003626, opakowanie 10 sztuk - karta ampułek wody testowej). Do oczyszczonego cylindra wkłada się komplet kulek, ampułkę wody testowej i - ostrożnie - ampułkę węgliku wapnia. Reakcja przebiega normalnie, więc każda taka kontrola zużywa również jedną ampułkę odczynnika.

Wartość ciśnienia jest tu znana z góry, bo ilość wody odmierzono fabrycznie, a oczekiwaną wartość producent drukuje na opakowaniu ampułek. To jedyne badanie w całej metodzie CM, którego wynik znasz, zanim je zaczniesz - i właśnie dlatego nadaje się do oceny samego przyrządu, a nie materiału. Kontrola sprawdza przy tym dwie rzeczy naraz, a rozdziela je czas:

Drugi wiersz tej tabeli dotyczy wprost uszczelki 31003612. Jeżeli ciśnienie osiąga właściwą wartość, ale w ciągu dwudziestu minut zaczyna spadać, przyrząd mierzy dobrze, a naczynie przecieka - i pierwszym podejrzanym jest połączenie, które otwierasz przy każdym badaniu. Odwrotnie: wartość osiągnięta z opóźnieniem albo w ogóle nieosiągnięta przy zachowanej stabilności wskazuje raczej na manometr albo na sam odczynnik. Instrukcja obsługi zestawu nie zostawia tu miejsca na domysły: przy niespełnieniu któregokolwiek z dwóch kryteriów nakazuje powtórzyć badanie z NOWĄ uszczelką. Wymiana tej pozycji jest więc pierwszym krokiem zaleconym wprost przez producenta, a nie wnioskiem z konstrukcji naczynia.

Producent nie podaje przy tej kontroli ani zalecanej częstotliwości, ani dopuszczalnego odchylenia od wartości z opakowania - podaje natomiast wprost, co zrobić, gdy wypadnie ona źle. Wykonuje się ją więc wtedy, gdy jest po temu powód - a powody wymieniamy niżej.

Zapach czosnku albo siarki - sygnał, przy którym trzeba przerwać badanie

Uszczelka nie sygnalizuje zużycia niczym, co widać - ale nieszczelność ma sygnał, którego nie sposób przeoczyć, jeżeli się o nim wie. Instrukcja obsługi zestawu nakazuje przerwać kontrolę, gdy w jej trakcie pojawi się zapach przypominający czosnek albo siarkę. Oznacza on, że mieszanina gazowa uchodzi z naczynia - czyli że przeciek już trwa, niezależnie od tego, co pokazuje manometr.

To jest jedyny objaw nieszczelności odbierany bezpośrednio, bez czekania na spadek ciśnienia. Warto go znać także dlatego, że wydzielający się acetylen jest łatwopalny - a więc zapach jest nie tylko wskazówką diagnostyczną, ale i ostrzeżeniem.

Gdy zapach wystąpi, producent każe sprawdzić trzy rzeczy, i kolejność nie jest przypadkowa:

• uszczelkę pokrywy i cylindra - czyli tę pozycję; wymienia się ją i powtarza badanie,
• zaczepy mocujące cylindra - klamry dociskające pokrywę; jeżeli nie dociskają dostatecznie mocno, nawet nowa uszczelka nie uszczelni połączenia,
• miedzianą uszczelkę ciśnieniomierza (Ref. 31003613) - drugie połączenie w naczyniu, przy którym producent dopuszcza dokręcenie manometru.

Praktyczny wniosek dla eksploatacji: przy nierozstrzygniętym wyniku wymienia się obie uszczelki naraz. Obie sprzedaje się po pięć sztuk w opakowaniu, a każde kolejne podejście do kontroli kosztuje jedną ampułkę wody testowej i jedną ampułkę węgliku.

Osobna uwaga o czyszczeniu, bo ma bezpośredni wpływ na trwałość tej pozycji: cylinder czyści się wyłącznie na sucho - szczotką, a potem suchą ściereczką - a wnętrze pokrywy i samą uszczelkę pędzlem. Resztki pyłu i drobiny szkła pozostawione w rowku uszczelki są najczęstszą przyczyną przecieku przy sprawnej skądinąd uszczelce.

Co widać na badaniu, gdy uszczelka pokrywy odpuszcza

Nieszczelność nie wygląda dramatycznie i to jest w niej najgorsze. Poniżej trzy obrazy, które warto umieć rozpoznać - w każdym z nich wynik idzie w tę samą stronę, czyli w dół:

Warto zwrócić uwagę na trzeci wiersz. Kontrola wodą testową mówi, że naczynie przecieka, ale nie mówi, w którym miejscu. W cylindrze są dwa uszczelniane połączenia, więc przy nierozstrzygniętym wyniku najprościej wymienić obie uszczelki naraz - zwłaszcza że obie sprzedaje się w opakowaniach po pięć sztuk, a zapas i tak zostaje.

Dwie uszczelki w jednym cylindrze - czym różni się pokrywa od ciśnieniomierza

Zestaw Hydromat CM ma dwie zupełnie różne uszczelki i łatwo je pomylić przy zamawianiu, bo obie nazywają się po prostu uszczelkami i obie chronią ten sam pomiar. Robią jednak co innego i pracują w innym rytmie:

Zdanie rozstrzygające jest proste: uszczelka pokrywy zużywa się od pracy, a uszczelka ciśnieniomierza od czasu i od demontażu. Jeżeli cylinder jest w codziennym użyciu, to prędzej zużyje się uszczelka opisywana na tej stronie. Jeżeli natomiast zestaw stał przez sezon w magazynie i po pierwszym uruchomieniu nie trzyma ciśnienia, podejrzenie rozkłada się równo na obie.

Obie pozycje są zresztą w katalogu GANN częściami zamiennymi tej samej klasy i obie warto mieć w walizce, zanim będą potrzebne. Brak uszczelki pod ręką wstrzymuje badanie do czasu dostawy.

Kiedy zamówić komplet zapasowych uszczelek

Producent nie podaje przy tej pozycji ani żywotności liczonej w pomiarach, ani zalecanego okresu wymiany, więc decyzję podejmuje się na podstawie tego, co widać i co się dzieje z wynikami. Pięć sytuacji, w których warto mieć nowe opakowanie, zanim będzie potrzebne:

• Kontrola ampułką wody testowej nie utrzymała ciśnienia przez pełne dwadzieścia minut. To jedyny objaw wprost potwierdzony przez producenta i jednocześnie jedyny, który daje pewność, że problem leży w szczelności naczynia.
• Uszczelka jest widocznie odkształcona, spłaszczona albo uszkodzona na obwodzie. Ocena wzrokowa nie zastępuje kontroli wodą testową, ale zajmuje chwilę przy czyszczeniu cylindra i nie zużywa ampułki odczynnika.
• Cylinder pracuje seryjnie. Przy kilku pomiarach dziennie połączenie pokrywy otwiera się i zamyka kilkadziesiąt razy w miesiącu, a błąd systematyczny w serii jest groźniejszy niż pojedyncza pomyłka - wszystkie wyniki schodzą wtedy w tę samą stronę.
• Powierzchnia przylegania bywa zapylona. Rozdrobniony jastrych i zaprawa dają drobny pył, który osiada na krawędzi naczynia; krawędź naczynia warto więc czyścić przed każdym zamknięciem, a przy pomiarach seryjnych częściej sprawdzać stan samej uszczelki.
• Przed sezonem odbiorów albo przed wyjazdem poza zasięg dostawy. Uszczelka jest pozycją drobną i lekką, a jej brak potrafi wstrzymać badanie, którego nie da się przełożyć na inny dzień.

Opakowanie zawiera pięć sztuk, więc jedno zamówienie zabezpiecza sprzęt na długo. Jeżeli kompletujesz zapas do walizki, uszczelkę ciśnieniomierza i ampułki wody testowej warto domówić przy tej samej okazji - bez wody testowej nie ma czym sprawdzić efektu wymiany.

Zgodność z zestawami Hydromat CM

Producent podaje przy tej pozycji zgodność jednym zdaniem: uszczelka pasuje do wszystkich mierników CM marki GANN. Potwierdza to lista części zamiennych, która na stronach wszystkich trzech zestawów jest identyczna i zawiera numer 31003612 bez żadnego zastrzeżenia.

To ważna różnica wobec części wyposażenia CM. Tłuczek ręczny i stoper cyfrowy producent przypisuje tylko do wybranych zestawów, a uszczelki i pozostałe materiały eksploatacyjne - do wszystkich bez wyjątku. Kupując tę pozycję, nie musisz więc sprawdzać, którą wersję walizki masz na wyposażeniu.

Cennik GANN wymienia w składzie każdego z trzech zestawów zapasowe uszczelki, ale nie podaje ich liczby. Fabryczny zapas w walizce istnieje, tylko nie wiadomo, na ile wystarczy - i to jest właściwy powód, żeby sprawdzić jego stan, zanim się skończy w trakcie zlecenia.

Zestawy CM-B Pro i CM-P Pro są przez producenta deklarowane jako zgodne z normą DIN 18560-4:2012-06, opisującą badanie wilgotności jastrychów metodą CM. Deklaracja dotyczy zestawu sprawnego technicznie, a szczelność naczynia jest warunkiem, żeby badanie przebiegało tak, jak opisuje je norma.

Granice zastosowania - czego ta uszczelka nie zrobi

• Nie mierzy niczego. Nie ma zakresu pomiarowego, klasy dokładności ani wskazania - jest elementem uszczelniającym, a nie przyrządem.
• Nie działa bez zestawu bazowego. Sama w sobie jest bezużyteczna; potrzebny jest cylinder ciśnieniowy zestawu Hydromat CM.
• Nie zastąpi uszczelki ciśnieniomierza (31003613) ani odwrotnie. To dwie różne pozycje o innych wymiarach i innym miejscu pracy.
• Nie naprawi naczynia uszkodzonego mechanicznie. Wgniecenie krawędzi cylindra, uszkodzony gwint pokrywy albo pęknięcie korpusu to usterka, której nowa uszczelka nie usunie.
• Nie chroni przed pozostałymi źródłami błędu. Podsuszona próbka, zbyt lekka naważka, niedomieszany odczynnik i osłabiony węglik zaniżają wynik niezależnie od tego, jak szczelne jest naczynie.

Dane techniczne

To jest komplet danych, jaki podaje producent - i warto powiedzieć wprost, że nie ma ich więcej. GANN nie publikuje ani materiału uszczelki, ani jej twardości, ani zakresu temperatury pracy, ani liczby cykli, po której zaleca wymianę. Opis katalogowy sprowadza się do wymiarów, zawartości opakowania i zgodności. Nie dopisujemy do tego parametrów, których w źródle nie ma; to samo dotyczy zresztą pozostałych materiałów eksploatacyjnych CM.

Bezpieczeństwo pracy z węglikiem wapnia

Sama uszczelka jest pozycją neutralną, ale pracuje w bezpośrednim sąsiedztwie odczynnika, więc przypominamy zasady dotyczące całego badania. Węglik wapnia jest sklasyfikowany jako materiał niebezpieczny: UN 1402, klasa 4.3, I grupa pakowania, kategoria transportowa 1, kod ograniczeń tunelowych B/E. W kontakcie z wodą wydziela acetylen - gaz palny, na którego ciśnieniu opiera się cały pomiar.

• Pracuj w rękawicach i okularach ochronnych. Ma je w komplecie wyłącznie zestaw CM-P Pro; przy dwóch pozostałych trzeba mieć własne.
• Ampułki otwieraj wyłącznie wewnątrz cylindra, zgodnie z procedurą - nigdy poza naczyniem.
• Nie pracuj w pobliżu otwartego ognia i nie pal papierosów podczas badania.
• Cylinder opróżniaj w miejscu przewiewnym, a zużyty materiał traktuj jak odpad chemiczny.
• Ampułki przechowuj w suchym miejscu, w oryginalnym opakowaniu.

Klasyfikacja ADR dotyczy również przesyłki samego odczynnika, dlatego sposób wysyłki ampułek uzgadniamy przy zamówieniu. Producent udostępnia karty charakterystyki węgliku wapnia w kilkunastu wersjach językowych.

Pozostałe wyposażenie i materiały eksploatacyjne do metody CM

Prowadzimy komplet pozycji katalogowych GANN do zestawów Hydromat CM. Przy uzupełnianiu walizki najczęściej dochodzą do zamówienia:

• Uszczelka ciśnieniomierza (31003613) – miedziana, płaska, opakowanie 5 sztuk, druga uszczelka w cylindrze.
• Ampułki wody testowej (31003626) – opakowanie 10 sztuk, jedyny opisany przez producenta sposób sprawdzenia szczelności naczynia i dokładności manometru.
• Ampułki węgliku wapnia CA 7 - 20 sztuk (31003652) – odtworzenie fabrycznej zawartości walizki.
• Ampułki węgliku wapnia CA 7 - 50 sztuk (31003655) – opakowanie do pomiarów seryjnych.
• Kulki ze stali nierdzewnej (31003615) – komplet zamienny, rozbijają ampułkę i mieszają odczynnik w zamkniętym naczyniu.
• Ciśnieniomierz PREMIUM (30003604) – jedyny element zestawu, który rzeczywiście mierzy; dostarczany z własną uszczelką.
• Waga elektroniczna (31003642) – zakres do 500 g, rozdzielczość 0,1 g.
• Tłuczek ręczny (31003630) – rozdrabnianie próbki bezpośrednio w naczyniu.
• Stoper cyfrowy (31003648) – pomiar czasu reakcji.
• Worki PE 200 x 300 x 0,09 mm - 100 sztuk (31003649) – pozycja katalogowa GANN dostępna na zamówienie.
• Walizka transportowa P (31005086) – walizka zestawów Hydromat CM.
• Compact B evo-100 (30002032) – kieszonkowy miernik wstępny wilgotności, fabryczne wyposażenie zestawu CM-P Pro.

Zanim wykonasz odwiert, warto sprawdzić nieniszcząco, gdzie w ogóle warto go zrobić. Do przeskanowania powierzchni służą Compact B evo-100 (30002032) oraz sonda B 55 BL (31013755) współpracująca z miernikami Hydromette. Żadne z tych narzędzi nie zastępuje metody CM, ale wskazuje miejsca, w których warto ją wykonać - a każdy odwiert w złym miejscu kosztuje jedną ampułkę odczynnika i jedną naprawę posadzki.

Podsumowanie

Uszczelka pokrywy i cylindra 31003612 to najprostszy sposób na utrzymanie wiarygodności całej metody CM. Uszczelnia jedyne połączenie w zestawie, które otwierasz i zamykasz przy każdym pomiarze, a jej zużycie nie daje żadnego sygnału ostrzegawczego - badanie przebiega do końca i zwraca liczbę, tyle że zaniżoną. Jedyny opisany przez producenta sposób wykrycia takiego stanu to kontrola ampułką wody testowej i kryterium utrzymania ciśnienia przez dwadzieścia minut.

Opakowanie zawiera pięć sztuk, pasuje do wszystkich zestawów Hydromat CM i nie wymaga sprawdzania, którą wersję walizki masz na wyposażeniu. Jako dystrybutor Gann w Polsce prowadzimy komplet materiałów eksploatacyjnych do metody karbidowej - napisz do nas, a przygotujemy ofertę w 24 h, także na cały zapas do walizki naraz.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: sierpień 2026. Źródła: dane producenta + DIN 18560-4:2012-06.