Gann waga elektroniczna – odważanie naważki do badania metodą karbidową CM

Waga elektroniczna Gann - odważanie naważki do badania metodą karbidową CM

Waga elektroniczna GANN o numerze katalogowym 31003642 to element wyposażenia walizkowych zestawów pomiarowych Hydromat CM, którym oznacza się wilgotność jastrychów, tynków i murów metodą karbidową. Jej jedyne zadanie w procedurze jest z pozoru drobne: odważyć próbkę materiału o ściśle określonej masie, zanim trafi ona do cylindra ciśnieniowego razem z ampułką węgliku wapnia. Od tej jednej liczby zależy jednak przeliczenie odczytu ciśnienia na wynik w CM-%, więc waga wchodzi do wyniku badania na równi z samym ciśnieniomierzem.

To akcesorium, a nie przyrząd pomiarowy wilgotności. Waga sama z siebie niczego nie zmierzy i nie zastąpi zestawu bazowego: pracuje wyłącznie jako część procedury CM, obok cylindra ciśnieniowego, odczynnika i tabeli przeliczeniowej. Jeżeli nie masz jeszcze kompletu, właściwym punktem wyjścia jest jeden z trzech zestawów - Hydromat CM-B Standard, Hydromat CM-B Pro albo Hydromat CM-P Pro - w których waga jest fabrycznie w walizce.

Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce i prowadzimy pełną rodzinę wyposażenia oraz materiałów eksploatacyjnych do metody CM. Napisz do nas - przygotujemy ofertę w 24 h.

Masa naważki to jedyna wielkość metody CM, którą ustala sam mierzący

Metoda karbidowa opiera się na prostej reakcji: węglik wapnia zamknięty w cylindrze razem z rozdrobnioną próbką reaguje z zawartą w niej wodą i wydziela acetylen. Im więcej wody, tym wyższe ciśnienie w naczyniu. Wysokość ciśnienia odpowiada bezwzględnej ilości wody, a wynik badania wyraża się w CM-%, czyli w procentach masowych - masa wody odniesiona do masy próbki. Żeby przejść z jednego na drugie, tabela przeliczeniowa musi znać masę naważki i przyjmuje, że jest ona dokładnie taka, jak przewiduje procedura.

I tu leży rola tej pozycji. Dawkę odczynnika wyznacza fabrycznie napełniona ampułka, czas reakcji jest ustalony przez metodę, a ciśnienie odczytuje ciśnieniomierz. Masa naważki jest jedyną wielkością wejściową, którą ustala człowiek na budowie - i jedyną, którą można pomylić bez żadnego sygnału ostrzegawczego. Pomiar przebiegnie do końca, manometr pokaże normalnie wyglądającą wartość, a tabela przeliczy ją według masy, której próbka nigdy nie miała.

Kierunek błędu jest przewidywalny i warto go znać. Błąd ważenia przenosi się na wynik proporcjonalnie: naważka lżejsza od nominalnej o dwa procent daje wynik zaniżony mniej więcej o dwa procent własnej wartości - a nie o dwa punkty w skali CM-% - i odwrotnie przy naważce cięższej. Groźniejszy jest pierwszy przypadek: zaniżone wskazanie prowadzi do zgody na krycie warstwy, która jeszcze nie jest gotowa, a konsekwencją bywa odspojony parkiet albo odparzona okładzina, wykryte długo po odbiorze.

Rozdzielczość 0,1 g w praktyce - ile w wyniku waży sama dokładność ważenia

Producent podaje przy tej pozycji dwie liczby: zakres ważenia do 500 g i rozdzielczość 0,1 g. Masę naważki wyznacza instrukcja zestawu, a kryterium jest jedno: szacowana zawartość wody w materiale. Im wilgotniejszy materiał, tym mniejsza próbka - od 100 g przy materiale niemal suchym do 5 g przy wilgotności rzędu kilkunastu procent. Chodzi o to, żeby ciśnienie w cylindrze nie wyszło poza zakres manometru. Przy ocenie gotowości do krycia instrukcja podaje wprost, za normą DIN 18560-1: 100 g dla jastrychu anhydrytowego oraz po 50 g dla cementowego i magnezjowego. Materiału pobiera się przy tym mniej więcej dwa razy tyle, ile ma wynosić sama naważka. Poniższy rachunek pokazuje, jaki udział w naważce ma najmniejsza działka wagi.

Wniosek jest uspokajający: przy takiej rozdzielczości samo ważenie przestaje być źródłem niepewności. O jakości wyniku decydują wtedy rzeczy, na które trzeba uważać ręcznie - miejsce i sposób pobrania próbki, staranność rozdrobnienia, szczelność cylindra i moment odczytu. To jest właściwy sens dedykowanej wagi w walizce: nie chodzi o rekordową precyzję, tylko o zejście z jednym z parametrów poniżej progu, przy którym w ogóle warto się nim przejmować.

Zakres do 500 g bierze się z tego, że na szalce leży nie sama próbka, lecz naczynie wagowe razem z materiałem. Zapas jest więc pozorny i odpowiada realnej pracy z zestawem, a nie zawyżonej specyfikacji. Naczynie wagowe jest przy tym osobną pozycją katalogową (Ref. 31003647) - w walizce każdego z trzech zestawów Hydromat CM jest fabrycznie, ale nie wchodzi w skład opakowania samej wagi. Zamawiając wagę na zapas, warto o tym pamiętać.

Naważkę weryfikuje samo wskazanie manometru

Dobór masy próbki nie kończy się na oszacowaniu wilgotności przed pomiarem. Instrukcja zestawu podaje trzy progi ciśnienia, które mówią, czy naważka była właściwa - i to jest praktyczna wskazówka, o której łatwo zapomnieć, bo dotyczy sytuacji, gdy pomiar formalnie się udał.

Poniżej 0,2 bar wskazanie leży poniżej dolnej granicy tabeli przeliczeniowej - pomiar należy powtórzyć z większą naważką. Powyżej 1,5 bar - powtórzyć z mniejszą. Powyżej 2,0 bar nie chodzi już o dokładność, tylko o bezpieczeństwo: ciśnienie trzeba natychmiast ostrożnie spuścić, otwierając jedną stronę zamknięcia, i zacząć od nowa z wyraźnie mniejszą próbką. Producent zaleca obserwowanie manometru zwłaszcza przez pierwsze trzy minuty, bo wtedy ciśnienie rośnie najszybciej.

Wynika z tego prosty wniosek dla praktyki: na jeden punkt pomiarowy warto pobrać zapas materiału. Jeżeli pierwsza próba wypadnie poza zakresem, powtórka z inną naważką wymaga świeżej porcji tej samej próbki, a nie nowego odwiertu - i wtedy dokładna waga przydaje się drugi raz w ciągu kwadransa.

Waga kuchenna kontra waga w walizce

Przy pozycji tej klasy klient zadaje sobie pytanie wprost: czy nie wystarczy zwykła waga kuchenna. Odpowiedź nie sprowadza się do marki ani do wyglądu, tylko do dwóch rzeczy, które da się sprawdzić.

Pierwsza to działka. Typowa waga gospodarcza waży co 1 g, czyli dziesięciokrotnie grubiej niż ta pozycja. Przy naważce 50 g jedna działka to wtedy około dwóch procent masy zamiast dwóch dziesiątych - i tyle samo trafia wprost do wyniku w CM-%. Przy pomiarze seryjnym błąd przestaje być przypadkowy i robi się systematyczny, bo cała seria schodzi w tę samą stronę.

Druga to logistyka. Waga z zestawu leży w walizce transportowej P razem z cylindrem, ampułkami i narzędziami, jedzie na budowę tym samym transportem i nie zależy od tego, czy ktoś pamiętał ją zabrać z zaplecza. Zasilanie bateryjne i wyświetlacz LCD oznaczają, że działa na surowym budynku bez gniazdka. Pomiar CM wykonuje się często raz, w konkretnym terminie odbioru, a powtórka kosztuje kolejny odwiert i kolejną ampułkę - dlatego kompletność walizki jest tu argumentem praktycznym, a nie formalnym.

Uczciwie: przy pojedynczym, orientacyjnym pomiarze dobrze wyskalowana waga o działce 0,1 g z innego źródła zrobi to samo. Producent nie deklaruje przy tej pozycji ani klasy dokładności, ani legalizacji, więc nie jest to argument, na którym można oprzeć protokół odbioru. Argumentem jest to, że waga jest częścią skompletowanego zestawu i ma tę działkę, której procedura wymaga.

Jak przebiega pomiar CM i w którym momencie pracuje waga

1. Wybór miejsca odwiertu. Powierzchnię skanuje się przyrządem nieniszczącym, żeby wiercić tam, gdzie badanie ma sens, a nie w przypadkowym punkcie.
2. Pobranie próbki. Dłutem i młotkiem wykuwa się materiał z całej grubości badanej warstwy, zbierając go na tacę - próbka pobrana wyłącznie z wierzchu jest zwykle suchsza od reszty przekroju.
3. Rozdrobnienie. Materiał doprowadza się do postaci, w której odczynnik dotrze do całej zawartej w nim wody; służy do tego tłuczek ręczny albo staranne rozkruszenie na tacy.
4. Odważenie naważki. Tu pracuje waga elektroniczna: materiał odważa się z dokładnością 0,1 g do masy przewidzianej procedurą. To jedyny moment badania, w którym powstaje liczba wprowadzana później do tabeli przeliczeniowej razem z odczytem ciśnienia.
5. Napełnienie cylindra. Do naczynia trafiają naważka, ampułka węgliku wapnia i kulki ze stali nierdzewnej.
6. Zamknięcie i wstrząsanie. Cylinder zakręca się z uszczelką pokrywy, a wstrząsanie rozbija ampułkę i miesza odczynnik z materiałem. Od tej chwili układ jest zamknięty i nic już nie da się poprawić.
7. Odczyt po około dziesięciu minutach. Czasu pilnuje stoper cyfrowy, ciśnienie pokazuje ciśnieniomierz PREMIUM, a tabela przeliczeniowa zamienia parę „ciśnienie plus masa naważki” na wynik w CM-%.

Widać z tego, dlaczego waga pracuje przed zamknięciem cylindra i dlaczego jej błędu nie da się już potem zauważyć. Ciśnienie odczytuje się bezpośrednio, więc uszkodzony manometr rzuca się w oczy - źle odważona próbka nie rzuca się w oczy nigdy.

Kto pilnuje której wielkości w metodzie CM

Metoda karbidowa ma kilka wielkości wejściowych i każda z nich ma w walizce swojego strażnika. Zestawienie poniżej pokazuje, gdzie w tym łańcuchu stoi waga i co się dzieje, gdy dana pozycja zawiedzie.

Cztery z tych usterek - podsuszona próbka, niedomieszany węglik, nieszczelny cylinder i za wczesny odczyt - działają w tę samą stronę i zaniżają wskazanie. Zbyt lekka naważka dokłada się do tej samej grupy. Dlatego przy metodzie CM ryzyko nie jest symetryczne: znacznie łatwiej uzyskać wynik lepszy od rzeczywistego niż gorszy, a to właśnie wynik zbyt dobry kosztuje potem najwięcej.

Zgodność z zestawami Hydromat CM

Producent wymienia jako zgodne wszystkie trzy zestawy serii Hydromat CM, a cennik potwierdza, że waga elektroniczna razem z naczyniem wagowym wchodzi do wyposażenia każdego z nich fabrycznie. To jedna z niewielu pozycji wyposażenia CM o tak szerokiej zgodności - obok kulek ze stali nierdzewnej, które również są w komplecie w każdej walizce.

Kupując tę pozycję osobno, nie uzupełniasz więc braku w zestawie - zamawiasz część zamienną albo drugi egzemplarz. To rozróżnienie warto mieć na uwadze przy zamówieniu, bo przy części wyposażenia CM jest odwrotnie: stoper cyfrowy jest fabrycznie tylko w dwóch zestawach, a tłuczek ręczny wyłącznie w CM-P Pro.

Czym różnią się trzy zestawy Hydromat CM

Wspólne dla całej trójki są też: cylinder ciśnieniowy z pokrywą, 20 ampułek węgliku wapnia, taca na gruz, 20 worków PE, dłuto płaskie, młotek 1000 g, pędzel, miotełka, szczotka do butelek, zestaw kulek, łopatka do próbek, zapasowe uszczelki, instrukcja obsługi oraz walizka transportowa P o wymiarach 0,5 x 0,42 x 0,125 m. Zakresy pomiarowe metody to 0,3 do 7,5 CM-% oraz 0,14 do 22,9 CM-%, a czas reakcji wynosi około dziesięciu minut.

Kiedy warto zamówić wagę osobno

• Waga z walizki zginęła albo przestała działać. To jedyna pozycja wyposażenia, której nie da się zastąpić oszacowaniem - bez niej badania po prostu nie ma sensu zaczynać, bo wynik i tak nie będzie przeliczalny na CM-%.
• Druga ekipa albo drugi komplet. Przy pracy na dwóch obiektach naraz taniej jest skompletować dodatkowe wyposażenie wokół jednego cylindra niż kupować drugi zestaw walizkowy.
• Zestaw kompletowany samodzielnie. Jeżeli cylinder z ciśnieniomierzem PREMIUM i materiały eksploatacyjne kupujesz osobno, waga jest jednym z elementów, których nie wolno pominąć.
• Pomiar do protokołu odbioru. Przy badaniu, którego wynik trafia do dokumentacji, warto mieć wagę o właściwej działce zamiast dobierać przypadkowe zastępstwo w dniu pomiaru.
• Kontrola wskazania. Druga waga pozwala sprawdzić pierwszą, ważąc na obu ten sam przedmiot - i wyłapać dryf, którego pojedynczy egzemplarz nigdy nie pokaże.

Granice zastosowania - czego ta waga nie zrobi

• Nie sprawdzi sama siebie. Do kontroli wskazań producent przewiduje odważniki wzorcowe klasy M1 - 20 g (Ref. 31003645) i 100 g (Ref. 31003643). Nie wchodzą w skład żadnego z zestawów i są jedynym sposobem, żeby potwierdzić, że waga po kilku sezonach na budowie nadal waży poprawnie.
• Nie zmierzy wilgotności. Podaje wyłącznie masę; wilgotność wynika dopiero z pary „masa naważki plus ciśnienie” odczytanej z tabeli przeliczeniowej.
• Nie działa bez zestawu bazowego. Bez cylindra ciśnieniowego, odczynnika i tabeli przeliczeniowej jest zwykłą wagą - właściwym punktem wyjścia jest jeden z zestawów Hydromat CM.
• Nie zastąpi starannego pobrania próbki. Materiał wykuty wyłącznie z wierzchu warstwy zważy się co do dziesiątej części grama i tak samo dokładnie poda wynik, który nie opisuje przekroju.
• Nie jest przyrządem legalizowanym. Producent nie deklaruje ani klasy dokładności, ani legalizacji, więc do zastosowań wymagających przyrządów prawnie kontrolowanych trzeba sięgnąć po inne rozwiązanie.
• Nie zważy więcej niż 500 g. Zakres wystarcza na naważkę z naczyniem wagowym i nie jest przewidziany do ważenia większych porcji materiału ani samego cylindra.

Dane techniczne

Warto wiedzieć, gdzie kończy się opis producenta. GANN podaje przy tej pozycji wyłącznie zakres, rozdzielczość, rodzaj wyświetlacza i sposób zasilania, a masę - dopiero cennik. Nie ma natomiast wymiarów, typu baterii, klasy dokładności ani deklarowanej zawartości opakowania. Nie jest to niedopatrzenie katalogu: waga nie uczestniczy w torze ciśnieniowym i nie ma własnej klasy dokładności pomiaru wilgotności, bo niczego takiego nie mierzy. Podajemy więc dokładnie tyle, ile podaje producent - jeżeli potrzebujesz szczegółu spoza tej listy, dopytamy u niego przed zamówieniem.

Pozostałe wyposażenie i materiały eksploatacyjne do metody CM

• Ciśnieniomierz PREMIUM (30003604) – przyrząd, z którego odczytuje się wynik badania.
• Stoper cyfrowy (31003648) – pomiar czasu reakcji węglika.
• Tłuczek ręczny (31003630) – rozdrabnianie próbki bezpośrednio w cylindrze.
• Kulki ze stali nierdzewnej (31003615) – rozbicie ampułki i wymieszanie odczynnika, opakowanie zamienne na trzy sztuki.
• Ampułki węgliku wapnia CA 7, 20 sztuk (31003652) – odczynnik do badania.
• Ampułki węgliku wapnia CA 7, 50 sztuk (31003655) – opakowanie większe, do pracy seryjnej.
• Ampułki wody testowej, 10 sztuk (31003626) – kontrola sprawności zestawu.
• Uszczelka pokrywy i cylindra (31003612) – 51 x 34 x 4 mm, opakowanie na pięć sztuk.
• Uszczelka ciśnieniomierza (31003613) – miedziana, 18 x 13 x 1 mm, opakowanie na pięć sztuk.
• Walizka transportowa P (31005086) – obudowa całego zestawu.

Uszczelki i ampułki to pozycje zużywalne i to od nich najczęściej zaczyna się problem ze starszym zestawem. Waga należy do zupełnie innej grupy: nie zużywa się w trakcie badania i wymienia się ją tylko wtedy, gdy ulegnie uszkodzeniu albo zaginie.

Zanim odważysz próbkę - wybór miejsca odwiertu

Najlepiej odważona naważka nie pomoże, jeżeli materiał pobrano w przypadkowym punkcie. Metoda CM jest niszcząca i pracochłonna, więc odwierty warto wykonywać tam, gdzie skan nieniszczący pokazał podwyższoną wilgotność, a nie w miejscu wybranym na oko. Zestaw Hydromat CM-P Pro ma taki przyrząd w komplecie, a przy pozostałych dwóch dokupuje się go osobno.

• Compact B evo-100 (30002032) – kieszonkowy miernik wstępny wilgotności budowlanej, skala 0-100 jednostek; producent wprost pisze, że ma zmniejszyć liczbę koniecznych pomiarów pojedynczych.
• Sonda kulista B 55 BL (31013755) – pomiar wstępny do mierników Hydromette CH 17, BL UNI 11 i BL E.
• Sonda B 50 (31003750) oraz sonda teleskopowa LB 71 (31003765) – odpowiedniki serii Classic, współpracujące między innymi z miernikiem Hydromette HB 30.

Kolejność jest zawsze ta sama: skan pojemnościowy wskazuje, gdzie wiercić, a metoda CM rozstrzyga, ile wody jest w tym miejscu naprawdę. Żaden pomiar nieniszczący nie zastąpi badania karbidowego w protokole odbioru - i odwrotnie, nikt nie wykuwa dziesięciu otworów, żeby znaleźć jeden mokry punkt.

Bezpieczeństwo pracy z węglikiem wapnia

Sama waga jest pozycją całkowicie neutralną, ale pracuje w bezpośrednim sąsiedztwie odczynnika, więc przypomnienie ma tu naturalne miejsce. Węglik wapnia jest sklasyfikowany jako materiał niebezpieczny: UN 1402, klasa 4.3, I grupa pakowania, kategoria transportowa 1, kod ograniczeń tunelowych B/E. Reaguje z wodą, także z wilgocią z powietrza, i wydziela palny acetylen.

W praktyce oznacza to przepisy ADR przy wysyłce ampułek oraz pracę w rękawicach i okularach ochronnych. Środki ochrony są fabrycznie wyłącznie w zestawie Hydromat CM-P Pro - przy CM-B Standard i CM-B Pro trzeba je zapewnić we własnym zakresie. Ampułki przechowuje się szczelnie zamknięte i w suchym miejscu, a zużyte pozostałości utylizuje zgodnie z lokalnymi przepisami.

Warto też pamiętać o zgodności normowej: producent deklaruje zgodność zestawów CM-B Pro i CM-P Pro z normą DIN 18560-4:2012-06, dotyczącą jastrychów na warstwie oddzielającej i jastrychów pływających.

Podsumowanie

Waga elektroniczna GANN 31003642 to pozycja, którą łatwo uznać za dodatek, a która ustala jedną z dwóch liczb wchodzących do wyniku badania CM. Zakres do 500 g i rozdzielczość 0,1 g sprawiają, że przy typowej naważce udział samego ważenia w niepewności wyniku schodzi do dziesiątych części procenta - czyli poniżej progu, przy którym warto się nim zajmować. Wyświetlacz LCD i zasilanie bateryjne pozwalają pracować na surowym budynku bez dostępu do prądu.

Waga jest fabrycznie w każdym z trzech zestawów Hydromat CM, więc osobno zamawia się ją jako część zamienną, jako drugi egzemplarz dla drugiej ekipy albo do zestawu kompletowanego samodzielnie. Jeżeli nie masz jeszcze kompletu, sprawdź CM-B Standard, CM-B Pro i CM-P Pro - różnią się dokładnie tym, ile pracy przy pomiarze biorą na siebie narzędzia, a ile zostaje po stronie mierzącego.

Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce. Doradzimy przy doborze wyposażenia i materiałów eksploatacyjnych do metody karbidowej, a ofertę przygotujemy w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: sierpień 2026. Źródła: dane producenta + DIN 18560-4:2012-06.