Monitoring temperatury lodówki na krew - wymagania obwieszczenia MZ z 28 maja 2026

Bank krwi w szpitalu albo w klinice musi wykazać, że krew i jej składniki są przechowywane we właściwej temperaturze. Szczegółowe wymagania wobec urządzeń chłodniczych zawiera Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 28 maja 2026 r. (Dz. Urz. Min. Zdrow. 2026 poz. 42). Wyjaśniamy, czego wymaga ono od monitoringu temperatury lodówki na krew i jak spełnić te wymagania rejestratorem UbiBot WS1 Pro ze świadectwem wzorcowania PCA.

Jakiego dokumentu dotyczy ten wpis

Pełny tytuł aktu brzmi: Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA. Obwieszczenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia 1 czerwca 2026 r. pod poz. 42.

Wcześniejszą wersję tych wymagań ogłosiło obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 11 stycznia 2023 r. (Dz. Urz. Min. Zdrow. 2023 poz. 8). Jeśli procedury banku krwi powołują się jeszcze na stary numer, warto zaktualizować odwołanie.

Wymagania dotyczą banków krwi działających w szpitalach i innych podmiotach leczniczych. Urządzenia do przechowywania krwi opisuje rozdział 4.1 „Przechowywanie krwi i jej składników”, a temperatury poszczególnych składników rozdział 4.2 „Warunki przechowywania krwi i jej składników”.

Wymagania wobec lodówki na krew w skrócie

Poniżej zestawiamy punkty obwieszczenia, które dotyczą pomiaru, alarmu i dokumentowania temperatury, oraz to, jak odpowiada na nie zestaw UbiBot.

Najważniejszy dla monitoringu jest punkt 4.1.8. Przytaczamy go w całości:

„Każde urządzenie do przechowywania krwi i jej składników musi być wyposażone w co najmniej dwa niezależne mierniki temperatury, rozmieszczone równomiernie w urządzeniu, w taki sposób aby zapewnić kontrolę temperatury we wszystkich punktach urządzenia. Mierniki te muszą być poddawane okresowej kalibracji zgodnie z zaleceniami producenta, jednak nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy.”

Osobnym obowiązkiem jest kwalifikacja urządzeń do przechowywania krwi i systematyczna walidacja warunków przechowywania, przynajmniej raz w roku (pkt 4.1.4 i 4.1.5). Odpowiada za nie bank krwi.

Dwa niezależne mierniki - co to oznacza w praktyce

Obwieszczenie nie definiuje, kiedy mierniki są od siebie niezależne. W praktyce spotyka się dwa podejścia:

• Dwa osobne urządzenia pomiarowe - każde z własnym zasilaniem, elektroniką i łącznością. Awaria jednego nie wyłącza drugiego pomiaru. To rozwiązanie nie budzi wątpliwości przy audycie.
• Jeden rejestrator z dwiema sondami w różnych miejscach lodówki. Sondy są osobne i mają osobne świadectwa wzorcowania, ale korzystają ze wspólnego rejestratora. Przy ścisłym odczytaniu przepisu audytor może uznać, że nie są od siebie niezależne.

Często jednym z dwóch mierników jest własny termometr lodówki do krwi, a drugim niezależny system monitoringu. Merytoryczny nadzór nad bankami krwi w szpitalach sprawują regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa (RCKiK), dlatego rozwiązanie z jednym rejestratorem warto przed zakupem potwierdzić we właściwym RCKiK.

Dwa gotowe zestawy UbiBot do lodówki na krew

Oba zestawy opierają się na rejestratorze z wyświetlaczem LCD, który pokazuje temperaturę na miejscu, a jednocześnie wysyła dane do chmury. Różnią się tym, ile urządzeń pomiarowych pracuje w lodówce.

Zestaw 1 - dwa niezależne rejestratory (rekomendowany)

• 2 × rejestrator UbiBot WS1 Pro WiFi
• 2 × sonda temperatury DS18B20 z płaskim kablem 1 m, który przechodzi pod uszczelką drzwi
• 2 × zasilacz sieciowy 5 V
• 2 × magnetyczny uchwyt do lodówki
• 2 × świadectwo wzorcowania PCA w 2°C i 6°C

Zestaw 2 - jeden rejestrator z dwiema sondami

• 1 × rejestrator UbiBot WS1 Pro WiFi
• 2 × sonda temperatury DS18B20 z płaskim kablem 1 m
• 1 × rozgałęźnik micro-USB 1 na 2 (zasilanie i sonda na jednym porcie)
• 1 × zasilacz sieciowy 5 V
• 1 × magnetyczny uchwyt do lodówki
• 2 × świadectwo wzorcowania PCA w 2°C i 6°C

Opcjonalnie do obu zestawów: sygnalizator świetlno-dźwiękowy 90 dB (z dodatkowym rozgałęźnikiem micro-USB). Gdy w miejscu instalacji nie ma WiFi, zamiast WS1 Pro WiFi proponujemy WS1 Pro WiFi i LTE z kartą SIM w zestawie.

Wzorcowanie co 12 miesięcy

Świadectwo wzorcowania wydaje laboratorium akredytowane przez PCA. Dla krwi pełnej i koncentratu krwinek czerwonych proponujemy dwa punkty: 2°C i 6°C, czyli granice dopuszczalnego zakresu. Punkt wzorcowania musi leżeć w zakresie pracy lodówki - świadectwo wystawione w temperaturze pokojowej nie przyda się przy audycie. Wzorcowanie wydłuża realizację zamówienia o 5-6 dni roboczych (maksymalnie 10). Więcej o samym dokumencie piszemy we wpisie Świadectwo wzorcowania mierników temperatury i wilgotności.

Obwieszczenie wymaga ponownej kalibracji nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Wygodnym rozwiązaniem jest zapasowy komplet sond: co roku wysyłasz do wzorcowania jeden komplet, a w lodówce pracuje drugi, więc monitoring nie ma przerwy. Wzorcowanie okresowe można wykonać w dowolnym laboratorium; jeśli zlecasz je nam, sondy przesyłasz do nas.

Alarm dźwiękowy i powiadomienia

WS1 Pro ma własny alarm dźwiękowy. W regule alarmu w konsoli UbiBot wybierasz metodę „Polecenie” i akcję „Alarm dźwiękowy urządzenia” trwającą 10 sekund, 30 sekund albo minutę. Rejestrator wykonuje to polecenie po najbliższej synchronizacji danych: przy interwale synchronizacji 5 minut dźwięk może się odezwać kilka minut po przekroczeniu progu. Jeśli alarm na miejscu ma być szybszy, skróć interwał synchronizacji.

Tam, gdzie taki sygnał mógłby być niesłyszalny, a także wtedy, gdy chcesz spełnić zalecenie alarmu wizualnego z pkt 4.1.6, podłącz zewnętrzny sygnalizator świetlno-dźwiękowy 90 dB. Po jego podłączeniu w tej samej akcji „Polecenie” pojawiają się dodatkowe opcje „Dźwięk i światło alarm” trwające 10, 30 albo 60 sekund.

Rejestrator wysyła też bezpłatne powiadomienia push w aplikacji UbiBot Connect oraz e-maile (w darmowym planie 200 wiadomości miesięcznie na urządzenie). Powiadomienia SMS i połączenia głosowe są płatne za sztukę.

Przy lodówkach polecamy alarm opóźniony: krótkie otwarcie drzwi nie wywoła alarmu, a trwałe przekroczenie zakresu tak. Opóźnienie musi wynosić co najmniej dwa razy tyle, co interwał synchronizacji danych. Alarm można ustawić również na utratę połączenia z urządzeniem i na zanik zasilania z sieci (przy zasilaniu przez USB).

Punkt 4.1.9 obwieszczenia wymaga, żeby instrukcja obsługi urządzenia z alarmem informowała o dopuszczalnym zakresie temperatury, o temperaturach progowych, przy których alarm się uruchamia, i o czasie, po którym się włącza. W regule alarmu UbiBot ustawiasz dokładnie te trzy wartości, więc wystarczy przenieść je do instrukcji stanowiskowej lodówki. Do czasu włączenia alarmu wlicz opóźnienie wynikające z interwału synchronizacji.

Dokumentacja temperatury

Punkt 4.1.7 stawia na pierwszym miejscu kontrolę ciągłą, a odczyty ręczne 3 razy na dobę co 8 godzin dopuszcza wtedy, gdy ciągły zapis jest niemożliwy. Punkt 4.1.10 wymienia, co ma zawierać dokumentacja każdego urządzenia: jego numer identyfikacyjny, dopuszczalny zakres temperatury, numer identyfikacyjny sondy, datę i godzinę pomiaru, wartości z 2 mierników oraz podpis albo sygnaturę osoby odczytującej.

Rejestrator UbiBot zapisuje temperaturę w sposób ciągły, a dane w formacie PDF i CSV można w każdej chwili pobrać z chmury. Rejestratory i chmura działają bez abonamentu. Każdą sondę można w chmurze nazwać, np. numerem z jej świadectwa wzorcowania, więc numer identyfikacyjny miernika jest widoczny w danych i raportach. O tym, jak prowadzić sam rejestr, piszemy szerzej we wpisie Rejestr temperatur w urządzeniach chłodniczych.

Podpis albo sygnatura osoby odczytującej (pkt 4.1.10 ppkt 6) pozostaje elementem procedury banku krwi - system dostarcza dane, a ich odczyt i potwierdzenie wykonuje personel.

Najczęstsze pytania

Czy jeden rejestrator z dwiema sondami wystarczy?

Technicznie tak: WS1 Pro obsługuje dwie sondy DS18B20. Czy audytor uzna je za niezależne, obwieszczenie nie rozstrzyga - bezpieczniejsze są dwa rejestratory albo potwierdzenie rozwiązania w RCKiK.

W jakich punktach wzorcować sondy do lodówki na krew?

Dla krwi pełnej i koncentratu krwinek czerwonych (od 2°C do 6°C) proponujemy 2°C i 6°C.

Czy można monitorować też zamrażarkę na osocze?

Tak, zakres pomiarowy sondy DS18B20 zaczyna się od -55°C. Punkty wzorcowania dobieramy wtedy do zakresu zamrażarki, np. poniżej -25°C dla osocza i krioprecypitatu.

Czy potrzebny jest abonament?

Nie. Rejestratory i chmura UbiBot działają bez abonamentu; płatne są tylko opcjonalne SMS-y, połączenia głosowe i rozszerzone plany chmury.

Czy te same zasady dotyczą lodówki na odpady medyczne?

Nie, to inne przepisy i inne progi. Opisujemy je we wpisie Lodówka na odpady medyczne - wymagania przepisów oraz temperatura i terminy.

Dobierzemy zestaw do Twojego banku krwi

Jako autoryzowany dystrybutor UbiBot w Polsce kompletujemy zestawy do lodówek na krew razem ze świadectwami wzorcowania PCA. Napisz do nas, ile urządzeń chłodniczych chcesz objąć monitoringiem i czy jest w nich własny termometr - dobierzemy zestaw i przygotujemy ofertę.

Artykuł opublikowany: wrzesień 2026. Źródło: Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie wymagań dobrej praktyki przechowywania i wydawania krwi i jej składników dla banków krwi oraz badań z zakresu immunologii transfuzjologicznej wykonywanych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych innych niż regionalne centra, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA (Dz. Urz. Min. Zdrow. 2026 poz. 42), pkt 4.1.4-4.1.10, 4.2.1 i 4.2.5 - tekst obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia.