Termometr z alarmem do pieca CO – jak wybrać czujnik

Wpis zaktualizowany: październik 2026 - z podziałem na alarm wysokiej i niskiej temperatury, miejscami montażu czujnika, zachowaniem przy zaniku prądu i doborem sondy do rury, kotła i czopucha.

Termometr z alarmem do pieca CO to czujnik, który stale mierzy temperaturę kotła, rury albo kotłowni i powiadamia Cię, gdy odczyt wyjdzie poza ustawiony zakres - dźwiękiem na miejscu albo wiadomością na telefon. Przydaje się w domu z kotłem na paliwo stałe, w kotłowni budynku, w domku letniskowym i wszędzie tam, gdzie nikt nie patrzy na termometr kotła przez cały dzień. W tym wpisie wyjaśniamy, przed czym taki alarm chroni, a przed czym nie, gdzie założyć czujnik, jakie progi ustawić i jak dobrać sondę do miejsca pomiaru.

Przed czym chroni termometr z alarmem - a przed czym nie

Alarm temperatury pieca CO ostrzega w dwóch sytuacjach:

• za wysoka temperatura - kocioł się przegrzewa, np. gdy przy kotle na paliwo stałe stanie pompa obiegowa, zamknie się zawór albo palenisko rozpali się mocniej niż zwykle,
• za niska temperatura - kocioł wygasł, skończyło się paliwo albo palnik przestał działać, a w zimie w kotłowni i na rurach zaczyna grozić zamarznięcie instalacji.

Trzeba jednak jasno powiedzieć, czym termometr z alarmem nie jest: nie jest urządzeniem zabezpieczającym kocioł. Za bezpieczeństwo instalacji odpowiadają zabezpieczenia wymagane przez producenta kotła i projekt instalacji - zawór bezpieczeństwa, naczynie wzbiorcze, a w kotłach na paliwo stałe np. temperaturowy zawór ochronny. Przykładowo zawór Afriso TAS otwiera dopływ zimnej wody do wężownicy schładzającej kotła po przekroczeniu 99 °C. Norma PN-EN 12828, opisująca projektowanie wodnych instalacji grzewczych, obejmuje instalacje o maksymalnej temperaturze roboczej do 105 °C. Termometr z alarmem ich nie zastępuje - daje Ci za to czas, żeby zareagować, zanim zabezpieczenia w ogóle będą musiały zadziałać, i informację, że coś dzieje się z kotłem, gdy jesteś poza domem.

Gdzie założyć czujnik temperatury pieca CO

Miejsce pomiaru zależy od tego, przed czym chcesz się chronić:

Najczęściej wystarczy jeden czujnik na rurze zasilania przy kotle i drugi mierzący powietrze w kotłowni - pierwszy złapie przegrzanie i wygaszenie, drugi mróz.

Jak zamontować sondę na rurze

1. Wybierz odcinek rury zasilania jak najbliżej wyjścia z kotła, ale przed pierwszym zaworem - tam temperatura najszybciej odzwierciedla to, co dzieje się w kotle.
2. Oczyść powierzchnię rury z farby łuszczącej się i kurzu, żeby sonda dotykała metalu.
3. Przyłóż sondę wzdłuż rury i dociśnij ją opaską zaciskową albo taśmą odporną na temperaturę; przy rurze o większej średnicy pomaga pasta termoprzewodząca.
4. Przykryj sondę razem z rurą otuliną izolacyjną - bez niej sonda czuje także powietrze w kotłowni i pokazuje mniej, niż ma woda w rurze.
5. Poprowadź przewód sondy tak, żeby nie dotykał drzwiczek, wyczystki ani czopucha, a sam rejestrator ustaw albo powieś z dala od kotła.
6. Przez pierwsze dni porównuj odczyt z termometrem kotła - różnica kilku stopni na powierzchni rury jest normalna i warto ją uwzględnić przy ustawianiu progów.

Jeżeli chcesz sprawdzić sam czujnik, zanim go zamontujesz, zrób to w wodzie z lodem - opisujemy to we wpisie o kalibracji termometru.

Jakie progi alarmu ustawić

Nie ma jednej wartości dla każdego kotła - progi ustawia się według instrukcji kotła i tego, co pokazuje Twój czujnik w normalnej pracy. Kilka zasad, które sprawdzają się w praktyce:

• próg wysoki ustaw wyraźnie poniżej temperatury, przy której zadziałają zabezpieczenia kotła - przy zaworze TAS otwierającym się w 99 °C alarm kilka stopni wcześniej daje czas na reakcję,
• próg niski na rurze zasilania ustaw poniżej temperatury, jaką kocioł utrzymuje w pracy - spadek pod ten próg zwykle oznacza, że kocioł wygasa,
• próg niski w kotłowni ustaw z zapasem nad zerem, np. na kilka stopni, żeby zdążyć przed zamarznięciem wody w rurach,
• ustaw opóźnienie alarmu albo liczbę kolejnych odczytów poza zakresem, jeśli rejestrator to umożliwia - pojedyncze skoki przy dokładaniu paliwa nie będą wtedy budzić Cię w nocy.

Alarm na miejscu czy na telefon

Termometr z alarmem może powiadomić Cię na dwa sposoby i warto mieć oba:

• alarm lokalny - sygnał dźwiękowy i świetlny w kotłowni albo w domu; usłyszy go każdy domownik, ale tylko na miejscu,
• powiadomienie zdalne - wiadomość na telefon, gdy jesteś w pracy, w podróży albo masz kocioł w domku letniskowym; rejestratory WiFi i LTE wysyłają je przez internet.

Przy alarmie zdalnym zwróć uwagę na zanik prądu. Gdy w budynku zniknie prąd, router WiFi przestaje działać i rejestrator WiFi nie ma jak wysłać alarmu - a przy kotle na paliwo stałe to właśnie moment, w którym staje pompa obiegowa i kocioł może się przegrzać. Rejestrator z modemem LTE, zasilany z sieci z bateriami jako podtrzymaniem, mierzy dalej i może nadal wysyłać dane przez sieć komórkową, o ile w kotłowni jest zasięg.

Jaką sondę wybrać do pieca, rury i czopucha

Temperatura w instalacji CO jest wyższa niż w pomieszczeniu, a przy czopuchu - dużo wyższa. Dlatego przy wyborze sondy liczy się nie tylko zakres pomiaru samego czujnika, ale też to, jaką temperaturę wytrzymuje jego przewód. Sonda PT100 do rejestratorów UbiBot mierzy od -200 do +400 °C, a jej przewód znosi od -30 do +200 °C - przetwornik i końcówkę z wtykiem zostawia się poza strefą gorącą. Do wyższych temperatur, np. w piecach przemysłowych, stosuje się termoparę - jej działanie opisujemy we wpisie o termoparze, a czujniki termistorowe NTC, spotykane w sterownikach kotłów, we wpisie o czujniku NTC 10k.

Starszy rodzaj termometru do pieca to tarczowy termometr bimetaliczny albo kapilarny z alarmem - pokazuje temperaturę na miejscu i ewentualnie uruchamia sygnał w kotłowni, ale nie zapisuje historii i nie powiadomi Cię zdalnie. Elektroniczny rejestrator z alarmem robi jedno i drugie: alarmuje i zapisuje przebieg temperatury, z którego widać, jak kocioł pracuje w ciągu doby.

Czym zmierzyć i zdalnie kontrolować temperaturę pieca CO

Najprostszy zestaw do domu z kotłem na paliwo stałe to UbiBot WS1 Pro (czujnik wbudowany pilnuje kotłowni) z sondą PT100 na rurze zasilania albo czopuchu; gdzie nie ma pewnego WiFi albo zależy Ci na alarmie przy zaniku prądu - wersja LTE. Pozostałe rejestratory znajdziesz w kategorii bezprzewodowe rejestratory temperatury, a sondy - w kategorii sondy i czujniki temperatury.

Jako dystrybutor wymienionych marek w Polsce dobieramy rejestrator, sondę i sposób powiadamiania do kotła i kotłowni. Napisz do nas, a przygotujemy ofertę w 24 h.

Podsumowanie

Termometr z alarmem do pieca CO ostrzega przed przegrzaniem kotła i przed jego wygaśnięciem, a czujnik w kotłowni - przed mrozem. Nie zastępuje zabezpieczeń kotła, ale daje czas na reakcję i informację na telefon, gdy jesteś daleko. Czujnik montuj na rurze zasilania przy kotle, pod otuliną, progi ustaw według instrukcji kotła i normalnej pracy instalacji, a jeśli zależy Ci na alarmie przy zaniku prądu - wybierz rejestrator z LTE. Do gorących miejsc dobieraj sondę, której przewód wytrzyma temperaturę na rurze albo przy czopuchu.

Zapytaj o czujnik temperatury do pieca CO →

Artykuł zaktualizowany: październik 2026. Źródła: karta katalogowa Afriso TAS (temperaturowy zawór ochronny kotła), zakres normy EN 12828 (tzb-info.cz), dane producentów (UbiBot, Gemini Data Loggers - Tinytag) + PN-EN 12828.