Delmhorst 12-E – dwuwałkowa elektroda do pomiaru wilgotności papieru w ruchu

Dwa wałki zamiast szpilek – pomiar wilgotności papieru bez zatrzymywania wstęgi

Każda elektroda szpilkowa zakłada jedno: że materiał stoi w miejscu. Wbijasz końcówki, czekasz na odczyt, wyjmujesz. Na wstędze papieru przesuwającej się przez maszynę albo na obracającej się roli to założenie upada z dwóch powodów naraz: nie ma jak utrzymać styku, a każde wbicie zostawia dziurę w produkcie, za który ktoś zapłaci.

Delmhorst 12-E rozwiązuje to zmianą zasady styku. Zamiast szpilek ma dwa wałki, które toczą się po materiale. Producent opisuje ją jednym zdaniem: elektroda dwuwałkowa do pomiaru zawartości wilgoci w wyrobach papierowych lub włókienniczych na ruchomej wstędze, do pracy z ręki albo w montażu stacjonarnym. Jako autoryzowany dystrybutor Delmhorst w Polsce dobieramy do niej miernik i skalę materiału, zanim wystawimy fakturę – napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

Dlaczego na ruchomym materiale szpilki się nie sprawdzają

Miernik oporowy potrzebuje dwóch pewnych punktów styku i chwili, w której odczyt się ustali. Na materiale przesuwającym się pod elektrodą oba warunki są trudne do spełnienia jednocześnie.

• Styk zrywa się i wraca. Końcówka, która nie podąża za materiałem, traci kontakt na każdej nierówności. Odczyt skacze, a miernik pokazuje wtedy nie wilgotność, tylko jakość styku.
• Ślad zostaje na produkcie. Wstęga papieru nie jest próbką, tylko towarem. Nakłucie w miejscu pomiaru to wada, która pojedzie dalej przez całą linię.
• Maszyny nie zatrzymasz dla jednego odczytu. Każdy postój linii kosztuje więcej niż pomiar, który miał go uzasadnić.

Wałki toczą się razem z materiałem, więc styk nadąża za wstęgą, a powierzchnia papieru zostaje nienaruszona.

Pomiar krok po kroku z miernikiem PX-20 lub PX-30

Procedura według instrukcji mierników PX-20 i PX-30, które producent wymienia przy 12-E jako mierniki papiernicze:

1. Sprawdź miernik. W menu Set uruchom Cal Check: wynik od 11,8 do 12,2 oznacza, że miernik jest w kalibracji. Wynik poza tym przedziałem to według producenta sygnał do wymiany obu baterii AA. Kontrolę w dwóch punktach, 6 % i 12 %, daje wzorzec MCS-2X, a wersja MCS-2X/CLIP z zaciskami pozwala sprawdzić miernik razem z przewodem elektrody.
2. Podłącz elektrodę. Zdejmij zatyczkę z gniazda elektrody zewnętrznej i podłącz przewód 12-E. Producent PX-20 i PX-30 dopuszcza do tego gniazda każdą elektrodę specjalną Delmhorst.
3. Wybierz materiał. W menu Read ustaw skalę papieru (Paper). PX-20 ma tylko tę skalę, PX-30 dodatkowo skalę odniesienia 0-100 (Ref-Paper) i skalę makulatury w belach. Przy zmianie materiału miernik zapyta o skasowanie zapisanych odczytów: NO zostawia materiał i dane bez zmian, YES kasuje pamięć.
4. Ustaw temperaturę materiału. Miernik jest skalibrowany przy 21 °C (70 °F). Papier cieplejszy od tej wartości pokazuje wilgotność wyższą od rzeczywistej, chłodniejszy – niższą. Producent zaleca korektę temperatury zwłaszcza poza zakresem 10-32 °C i tam, gdzie temperatura się zmienia.
5. Ustaw próg alarmu (Set Point). Miernik zapiszczy przy przekroczeniu zadanej wilgotności, więc serię pomiarów prowadzisz bez odczytywania każdej liczby. Ustawienie progu na zero (--.-) wyłącza alarm.
6. Przyłóż elektrodę do materiału i odczytaj wilgotność w polu odczytu. Wynik ze znakiem „<” albo „>” jest poza zakresem skali.
7. Zatrzymaj i zapisz. Przycisk Read zatrzymuje wynik na ekranie (HOLD), środkowy przycisk zapisuje go do pamięci razem z temperaturą materiału. Pamięć ma 100 miejsc; po jej zapełnieniu nowy odczyt zastępuje najstarszy. PX-30 połączony z aplikacją Delmhorst EDGE zapisuje odczyty bez limitu.
8. Oceń serię w menu Stats: liczba odczytów, średnia, wartość najwyższa, najniższa i odchylenie standardowe. Odczyty spoza zakresu zapisują się, ale nie wchodzą do średniej ani odchylenia.
9. Po pracy załóż zatyczkę na gniazdo elektrody, żeby złącze zostało czyste.

Skala papieru w PX-20 i PX-30 to kalibracja uśredniona. Producent zaznacza, że przy wysokich wymaganiach dokładności miernik trzeba sprawdzić na konkretnym materiale i samodzielnie wyznaczyć poprawki.

12-E czy 55-E – co naprawdę je różni

Obie elektrody odpowiadają na to samo zadanie: pomiar na materiale, który się przesuwa. Producent przy obu podaje ten sam dopisek o pracy z ręki i w montażu stacjonarnym, więc tryb pracy ich nie odróżnia. Różnią je zasada styku, szerokość głowicy i materiał, który wolno nimi mierzyć.

Przy samym papierze obie elektrody robią to samo, a wybór sprowadza się do szerokości głowicy – 55-E obejmuje pas o 3,5 cm szerszy. Jeśli w grę wchodzą wyroby włókiennicze, właściwa jest 12-E, bo tylko przy niej producent wymienia ten materiał i miernik bawełny CX-30.

Papier i wyroby włókiennicze – jedna elektroda, różne skale

Elektroda podaje sam opór materiału. Na procenty wilgotności przelicza go miernik według krzywej zapisanej dla konkretnego materiału, więc to skala miernika decyduje, czy odczyt cokolwiek znaczy. Ta sama 12-E przyłożona do wstęgi tekstylnej przy mierniku ustawionym na papier poda liczbę odniesioną do niewłaściwego materiału.

• Papier – PX-20 albo PX-30 na skali papieru.
• Bawełna – producent wymienia przy 12-E miernik bawełny CX-30. Nie ma on osobnej karty w sklepie – sprowadzamy go na zamówienie. Jego kalibrację sprawdza wzorzec MCS-COTTON.
• Materiał bez własnej kalibracji – PX-30 ma skalę odniesienia 0-100 (Ref-Paper) do materiałów higroskopijnych, dla których nie ma skali procentowej. Odczyt jest wartością względną: porównujesz go z odczytem na próbce uznanej za bezpieczną i dopiero po wyznaczeniu kalibracji można go przeliczyć na procenty.

Do bawełny i przędzy w stanie spoczynku mamy też końcówki przeznaczone wprost do tych materiałów:

• 37-E/C – ośmioigłowa, do przędzy i tkanin.
• 52-E/C – kubkowa, do luźnego włókna.
• 30-E/C – z długimi izolowanymi igłami, do bel.
• 830-T/C – wzmocniony pręt do modułów bawełny i gęstych bel.

12-E jest wśród nich jedyną elektrodą do materiału w ruchu – pozostałe wymagają, żeby materiał stał.

Rodzina elektrod papierniczych – co do czego

Papier mierzy się inaczej w zależności od tego, w jakiej jest postaci. Wstęga w ruchu, arkusz, stos, bela i rdzeń to pięć różnych zadań i pięć różnych końcówek.

Z jakim miernikiem pracuje

Elektroda nie ma własnej elektroniki. Wynik i zakres wyznacza miernik, do którego ją podłączysz.

Masz w firmie RDM-3P? To model wycofany z produkcji. Producent nie wymienia go przy tej elektrodzie, dlatego jej współpracę z posiadanym egzemplarzem RDM-3P potwierdzamy przed zamówieniem.

Parametry

Czego producent nie podaje. Strona producenta podaje wymiary i tryby pracy, ale nie podaje materiału ani średnicy wałków, dopuszczalnej prędkości wstęgi, długości przewodu ani wspornika do montażu stacjonarnego – montaż jest wymieniony, osprzęt nie. Te dane potwierdzamy u producenta przy konkretnym zamówieniu.

Gdzie 12-E pracuje w praktyce

• Kontrola wstęgi za suszarnią. Odczyt bez zatrzymywania maszyny i bez naruszania produktu.
• Sprawdzenie roli przed wysyłką. Rola się obraca, wałki toczą się po powierzchni – po chwili wiadomo, czy partia mieści się w wymaganiach odbiorcy.
• Wstęga tekstylna. Producent wymienia przy 12-E wyroby włókiennicze na równi z papierowymi – pod warunkiem doboru miernika ze skalą tego materiału.
• Kontrola po zmianie parametrów. Po przestawieniu suszarni albo zmianie gramatury odczyt wprost ze wstęgi pokazuje, w którą stronę poszła wilgotność.
• Rozstrzyganie reklamacji. Pomiar bez nakłuwania nie psuje materiału, więc tę samą rolę można zmierzyć i dalej sprzedać.

Zanim kupisz: trzy rzeczy do potwierdzenia

12-E jest najdroższą elektrodą papierniczą Delmhorsta i pozycją o wąskim zastosowaniu. Trzy pytania warto zamknąć przed zamówieniem:

1. Papier czy wyroby włókiennicze? Elektroda obsłuży oba, ale wynik przelicza miernik według krzywej materiału. Pomyłka na tym etapie daje odczyty, które wyglądają wiarygodnie i nic nie znaczą.
2. Jaki miernik stoi po drugiej stronie przewodu? Elektroda podaje tylko opór – skala miernika decyduje o wyniku i o zakresie, w którym odczyt ma sens.
3. Czy problemem jest naprawdę wstęga w ruchu? Jeśli materiał da się na chwilę zatrzymać albo pomiar można zrobić na arkuszu, tańsze pozycje załatwiają sprawę – 43-E na arkuszu, 19-E na stosie.

Podsumowanie

12-E to elektroda do jednej, wąsko określonej sytuacji: materiał się porusza, a pomiaru nie wolno okupić dziurą w produkcie. Dwa wałki dają styk, który nadąża za wstęgą, a producent dopuszcza pracę z ręki i montaż stacjonarny. Wobec 55-E różni ją zasada styku, węższa o 3,5 cm głowica i to, że producent przewiduje ją także do wyrobów włókienniczych. Jeśli materiał można zatrzymać, 43-E albo 19-E rozwiążą problem taniej.

Jako autoryzowany dystrybutor Delmhorst w Polsce dopytujemy przy tej pozycji o materiał i o miernik, zanim potwierdzimy zamówienie – i mówimy wprost, kiedy tańsza elektroda wystarczy. Napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: wrzesień 2026. Źródła: dane producenta Delmhorst (12-E, 55-E, PX-20, PX-30, CX-30), instrukcja obsługi PX-20 i PX-30 (rev. 3, maj 2024), cennik Delmhorst Europe 2025.