Gann BL Compact S – kieszonkowy miernik wilgotności drewna opałowego i kominkowego

Ile wody jest w szczapie, którą właśnie wkładasz do pieca

Drewno opałowe kupuje się na przestrzenne metry, a spala się w nim energię, nie objętość. Świeżo pozyskane drewno jest tak mokre, że woda musi najpierw odparować - kosztem ciepła, które miało trafić do pomieszczenia. Różnicy nie widać ani po korze, ani po dacie ścinki, a mierniki przeznaczone do drewna suchego kończą skalę poniżej wartości, jakie osiąga świeży opał. Gann Hydromette BL Compact S (Ref. 30012011) jest przyrządem zbudowanym pod ten właśnie zakres: mierzy rezystancyjnie od 10 do 50 % masy suchej, czyli obejmuje zarówno drewno gotowe do pieca, jak i takie, które dopiero trafiło do stosu.

Jesteśmy autoryzowanym dystrybutorem Gann w Polsce. Doradzamy w doborze przyrządu do konkretnego zadania pomiarowego, a jeżeli potrzebujesz wyceny - napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

Dlaczego wilgotne drewno grzeje gorzej i brudzi instalację

Wilgoć w drewnie działa w kotle i w kominku podwójnie. Po pierwsze, część energii spalania idzie na odparowanie wody zamiast na ogrzanie pomieszczenia. Po drugie, temperatura spalania spada, a wraz z nią jakość samego procesu.

• Mniej ciepła z tej samej ilości drewna - im więcej wody, tym większa część energii zużywa się na jej odparowanie, zanim w ogóle zacznie się użyteczne grzanie.
• Więcej dymu i sadzy - spalanie w niższej temperaturze jest niepełne, a produkty niepełnego spalania osadzają się w kominie w postaci sadzy i smoły.
• Szybsze zarastanie przewodu kominowego - osad w kominie to nie tylko koszt częstszego czyszczenia, ale też realne ryzyko pożaru sadzy.
• Zabrudzona szyba wkładu kominkowego - najbardziej widoczny i najczęściej pierwszy objaw palenia zbyt wilgotnym drewnem.

Producent podaje wprost próg, do którego warto dążyć: drewno opałowe powinno mieć poniżej 20 % wilgotności liczonej wobec masy suchej, co odpowiada poniżej 17 % zawartości wody. BL Compact S podaje wynik w obu skalach - przełącza się je na przyrządzie - więc nie trzeba niczego przeliczać ani pamiętać, w której skali podano wymaganie.

Producent podaje też, czego spodziewać się po składowaniu: po roku pod gołym niebem drewno ma zwykle około 40-50 % wilgotności wobec masy suchej, a po dwóch latach około 20-30 % - zależnie od wilgotności początkowej, gatunku i warunków składowania. Pomiar pokazuje, w którym miejscu tej drogi jest Twój stos.

Zakresy pomiarowe

Dwie skale odczytu i dlaczego to nie jest ta sama liczba

Wilgotność drewna podaje się na dwa sposoby. Wobec masy suchej - woda odniesiona do masy drewna po wysuszeniu; tej skali używają normy drzewne i karty techniczne. Jako zawartość wody - woda odniesiona do masy całkowitej mokrego drewna; tej skali używa się częściej w energetyce i w handlu opałem. To ta sama woda odniesiona do innej masy, więc ta sama próbka daje w obu skalach różne liczby - producent podaje na przykład, że 20 % wobec masy suchej odpowiada 17 % zawartości wody. Przyrząd przełącza się między skalami, więc nie trzeba przeliczać w pamięci ani ryzykować, że dwie strony transakcji mówią o dwóch różnych liczbach.

Przeliczenie podane w instrukcji producenta dla zakresu tego miernika:

Korekta gatunku drewna

Opór elektryczny drewna zależy nie tylko od ilości wody, ale też od gatunku. BL Compact S ma dwustopniową korektę gatunku obejmującą ponad 300 rodzajów drewna, podzielonych na grupę drewna liściastego i grupę drewna iglastego. Dla opału jest to podział wystarczający, bo w stosie rzadko trafiają się gatunki egzotyczne, a różnica między bukiem a sosną jest właśnie tą, którą trzeba uwzględnić.

Przyrząd zapamiętuje wartość minimalną i maksymalną osobno dla każdego ustawienia i zachowuje je także po wyłączeniu, więc seria pomiarów z jednego stosu albo z jednej partii da się odczytać po powrocie do biura.

Jak mierzyć, żeby liczba znaczyła to, co ma znaczyć

1. Rozłup szczapę bezpośrednio przed pomiarem.
2. Mierz na świeżo odsłoniętej powierzchni wewnętrznej, nie na zewnętrznej stronie polana. Powierzchnia zewnętrzna schnie pierwsza i zawsze pokaże wynik lepszy niż rzeczywisty.
3. Wciśnij szpilki prostopadle do przebiegu włókien, na 1/4 do 1/3 grubości szczapy, a do oceny wilgotności rdzenia na około 1/3; głębokość pomiaru wynosi około 15 mm. Radełkowane nakrętki szpilek muszą być dokręcone, a przestrzeń między szpilkami czysta.
4. Wybierz grupę gatunku - liściaste albo iglaste.
5. Naciśnij i przytrzymaj przycisk M dłużej niż 2 sekundy. Po zwolnieniu przycisku wynik zostaje zatrzymany na wyświetlaczu (symbol Hold). Migający wynik z napisem LO albo HI oznacza, że wilgotność jest poza zakresem przyrządu.
6. Gdy drewno jest wyraźnie chłodniejsze albo cieplejsze niż 20 °C, skoryguj odczyt według tabeli producenta - opisujemy to w następnej sekcji.
7. Powtórz pomiar na kilku szczapach z różnych miejsc stosu i porównaj wyniki. Stos schnie nierównomiernie.

Drewna zamarzniętego nie da się zmierzyć - producent wyklucza taki pomiar wprost. Zimą warto wnieść próbkę do pomieszczenia i odczekać, aż przejdzie temperaturę zera.

Temperatura drewna zmienia wynik

Opór elektryczny drewna zależy nie tylko od wody, ale też od temperatury. BL Compact S, jak większość prostych mierników rezystancyjnych, jest skalibrowany dla drewna o temperaturze 20 °C: w drewnie chłodniejszym pokazuje za mało, w cieplejszym za dużo, a różnica rośnie razem z wilgotnością. Producent podaje w instrukcji tabelę korekcyjną oraz regułę przybliżoną dla drewna suchego - około 1 % wilgotności na każde 10 °C różnicy od 20 °C.

Przykład z tabeli producenta: odczyt 20 % w drewnie o temperaturze 0 °C oznacza w rzeczywistości około 24,5 %, czyli drewno, które wygląda na gotowe do pieca, wcale nim nie jest. Szczapę wyjętą zimą ze stosu najlepiej zmierzyć dopiero wtedy, gdy dojdzie do temperatury pokojowej.

BL Compact czy BL Compact S - dwa bliźniaki o rozłącznych zadaniach

Oba mierniki mają tę samą obudowę, te same wbudowane szpilki 20 mm i tę samą baterię. Różnią się tym, co potrafią policzyć z odczytanego oporu - i to jest jedyne kryterium wyboru.

Zdanie rozstrzygające: jeżeli mierzysz opał, zrębki albo drewno świeżo pozyskane, właściwy jest BL Compact S - i to nie dlatego, że jest tańszy, tylko dlatego, że BL Compact kończy skalę na 26 % masy suchej i przy mokrej szczapie wyjdzie poza swój zakres pomiarowy. Jeżeli natomiast obok drewna mierzysz też tynki i ocieplenia, sięgnij po BL Compact, który kosztuje niewiele więcej, a ma sześć dodatkowych krzywych materiałowych.

Elektrody specjalne Compact BI 175 i Compact HW 175

Wbudowane szpilki wystarczają do materiałów cienkich. Gdy trzeba dosięgnąć głębiej - do rdzenia elementu albo w głąb warstwy ocieplenia - producent przewiduje dwie pary elektrod wtykowych o długości 175 mm, przeznaczone wyłącznie dla BL Compact i BL Compact S. Żaden inny miernik marki ich nie przyjmuje.

Uwaga praktyczna: obie pary elektrod są dopuszczone także do BL Compact S, ale pracują na jego skali - czyli na skali drewna. BL Compact S nie ma krzywych dla materiałów budowlanych i izolacyjnych, więc dołożenie elektrod niczego w tej sprawie nie zmienia. Jeżeli chcesz mierzyć nimi ocieplenie w procentach masowych, potrzebny jest BL Compact.

Czy ten miernik to zmierzy

Granice zastosowania

• Metoda rezystancyjna jest inwazyjna - w mierzonym elemencie zostają ślady po szpilkach. Na powierzchni licowej gotowego elementu mierzy się w miejscu, które zostanie zakryte.
• Wbudowane szpilki mają 20 mm, więc rdzeń grubego elementu jest poza ich zasięgiem. Do materiałów grubszych i warstwowych służą Compact BI 175 i Compact HW 175.
• Skala zaczyna się od 10 % masy suchej. Drewno wysuszone komorowo do wilgotności meblowej jest poniżej dolnej granicy tego przyrządu.
• Drewna zamarzniętego zmierzyć się nie da.
• Wynik odnosi się do drewna o temperaturze 20 °C. W drewnie chłodniejszym miernik pokazuje za mało, w cieplejszym za dużo - zimą korekta według tabeli producenta jest konieczna.
• Przyrząd nie mierzy wilgotności powietrza ani temperatury. Do oceny ryzyka kondensacji potrzebny jest miernik klimatu, na przykład BL Compact TF 3.
• Przyrząd nie ma portu do przesyłania wyników - pomiary zapisuje się ręcznie.
• Odczyt zależy od kontaktu szpilek z materiałem. Luźno wciśnięte szpilki zaniżają wynik.
• Pomiar na powierzchni zewnętrznej szczapy zawsze pokaże wynik lepszy niż rzeczywisty. Wiarygodny jest wyłącznie pomiar na świeżo rozłupanej powierzchni wewnętrznej.

Miernik kieszonkowy czy miernik z wymienną elektrodą

W ofercie GANN te same wielkości mierzą dwie klasy przyrządów. Kieszonkowy miernik ze szpilkami wbudowanymi w obudowę oraz miernik podręczny z gniazdem na wymienną elektrodę. Różnica nie polega na dokładności, tylko na tym, ile zadań ma obsłużyć jeden przyrząd.

Zdanie rozstrzygające: gdy pomiar wilgotności drewna jest zadaniem głównym i powtarzalnym, kieszonkowy BL Compact S daje ten sam pomiar szybciej i taniej. Gdy jest jednym z wielu, taniej wychodzi jeden miernik wielozadaniowy z kompletem elektrod - na przykład BL H 40 z kompensacją temperatury drewna, HT 65 do drewna świeżego albo BL H 42 z osobnymi rodzinami krzywych dla płyt drewnopochodnych i izolacji.

Cała rodzina Hydromette BL Compact - dziewięć modeli w jednej obudowie

Seria BL Compact to kieszonkowe przyrządy o wspólnej obudowie i wspólnej obsłudze, które różnią się przede wszystkim mierzoną wielkością. Wszystkie zasila bateria 9 V, wszystkie mają funkcje Min, Max i Hold, i wszystkie mieszczą się w kieszeni kurtki roboczej.

Co warto dokupić

• Compact BI 175 (31014352) – para izolowanych elektrod wtykowych 175 mm do pomiaru na zadanej głębokości.
• Compact HW 175 (31014351) – para nieizolowanych elektrod wtykowych 175 mm do materiałów izolacyjnych i wełny drzewnej.
• Szpilki elektrodowe 20 mm (31004600) – opakowanie 100 sztuk, materiał eksploatacyjny - szpilki zużywają się w pracy.
• Adapter testowy do pomiaru wilgotności drewna (31006070) – jedyny sposób, żeby odróżnić uszkodzony tor pomiarowy od nietypowego wyniku pomiaru.
• Pudełko plastikowe (31015090) – fabryczne opakowanie przyrządu, na wymianę albo na zapas.
• Pudełko plastikowe II (31015058) – mieści dwa mierniki serii BL Compact.
• Walizka Combo I (31015091) – mieści trzy mierniki serii.
• Bateria alkaliczna 9 V (31005220) – zapas do torby.

Dane techniczne

Siedem sytuacji, w których BL Compact S zwraca się najszybciej

• Zakup drewna opałowego. Pomiar przy rozładunku rozstrzyga, czy kupujesz opał gotowy do pieca, czy taki, który musi jeszcze postać w stosie.
• Sprzedaż drewna kominkowego. Możliwość pokazania klientowi liczby na wyświetlaczu jest mocniejszym argumentem niż zapewnienie o sezonowaniu.
• Codzienne palenie w kominku. Kontrola szczapy przed rozpaleniem to najprostszy sposób na czystą szybę i mniej sadzy w kominie.
• Kotłownia na biomasę. Wilgotność wsadu wpływa wprost na sprawność kotła i na częstotliwość czyszczenia wymiennika.
• Kontrola sezonowania stosu. Pomiar co kilka tygodni w tych samych punktach pokazuje, czy drewno rzeczywiście schnie, czy stoi w miejscu, w którym schnąć nie może.
• Skład opału i sprzedaż wysyłkowa. Udokumentowana wilgotność partii ogranicza reklamacje i spory o jakość.
• Suszarnia drewna opałowego. Sprawdzenie, w którym momencie proces suszenia można zakończyć, zamiast dosuszać na wszelki wypadek.

Podsumowanie i rekomendacja

Gann Hydromette BL Compact S jest przyrządem wąskim i właśnie dlatego skutecznym. Robi jedną rzecz - podaje wilgotność drewna w zakresie, w którym opał rzeczywiście się znajduje - i robi to w dwóch skalach, bez przeliczania i bez nieporozumień co do tego, o czym mówią obie strony transakcji.

Jeżeli obok drewna mierzysz także tynki i ocieplenia, dopłata do BL Compact jest niewielka, a dostajesz za nią sześć krzywych materiałowych. Jeżeli potrzebujesz pomiaru w drewnie o wilgotności powyżej 50 %, właściwym kierunkiem jest HT 65 (do 60 %) albo Hydromette CH 17 (do 100 %), a przy pomiarze z jednoczesną temperaturą materiału - CH 17.

Jesteśmy autoryzowanym dystrybutorem Gann w Polsce - napisz do nas, a przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: październik 2026. Źródła: dane producenta i instrukcja obsługi Hydromette BL Compact S (wersja 3.0).