Delmhorst TM-100 – termometr sondowy do kontroli temperatury w stogu i silosie

Termometr sondowy do siana ziarna i bawełny w pryzmie

Stóg, który zaczyna się zagrzewać, nie wygląda inaczej niż stóg zdrowy. Pierwszym sygnałem jest ciepło w jego wnętrzu, i to ciepło wyprzedza pleśń o dni, a pożar samozapłonowy o tygodnie. Delmhorst TM-100 to cyfrowy termometr sondowy zaprojektowany dokładnie do tego zadania: wbija się głęboko w bele, pryzmę zboża albo moduł bawełny i pokazuje temperaturę w miejscu, do którego ręka nie sięga. Jako dystrybutor Delmhorst w Polsce kompletujemy go razem z rączką, czujnikiem i przedłużeniami, bo bez nich sam miernik nie zmierzy niczego poza powietrzem w szopie.

Zakres pomiarowy od -40 do 150 °C obejmuje wszystko, co dzieje się w magazynie płodów rolnych: od mrozu w nieogrzewanej hali po silnie zagrzane gniazdo w środku stogu. Odczyt pojawia się na dużym wyświetlaczu LCD, a całość zasila jedna bateria 9 V.

Dlaczego temperatura jest wskaźnikiem wyprzedzającym

Wilgotne siano i wilgotne ziarno nie psują się od razu. Najpierw rusza oddychanie materiału i rozwój drobnoustrojów, a te procesy wydzielają ciepło. Temperatura w głębi pryzmy rośnie, zanim cokolwiek widać z zewnątrz i zanim pojawi się zapach. Kto mierzy temperaturę regularnie, dostaje ostrzeżenie w momencie, w którym partię można jeszcze przewietrzyć, przesuszyć albo rozebrać. Kto nie mierzy, dowiaduje się o problemie wtedy, gdy strata jest już policzalna.

Producent podaje w instrukcji prosty punkt odniesienia: owady i grzyby przestają być aktywne poniżej 10 °C oraz przy zawartości wilgoci poniżej 12 %. To dwie niezależne dźwignie. Temperaturę sprawdza TM-100, wilgotność - miernik rezystancyjny. Dopiero razem dają obraz, czy partia przetrwa przechowywanie.

Trzy typowe scenariusze, w których pomiar temperatury ratuje pieniądze:

• Siano zbelowane za wilgotne - stóg zagrzewa się w pierwszych dniach po złożeniu. Wzrost temperatury w środku bel jest jedynym sygnałem, jaki dostajesz przed pleśnią, a przy skrajnym zawilgoceniu przed samozapłonem.
• Ziarno wsypane do silosu po ciepłym dniu - różnica temperatur między warstwami uruchamia migrację wilgoci. Wilgoć wędruje do chłodniejszych stref i tam skrapla się na ziarnie, tworząc gniazdo pleśni w partii, która na wejściu była sucha.
• Moduł bawełny czekający na odziarnianie - zagrzanie obniża jakość włókna i jest podstawą do obniżenia klasy przy odbiorze.

Co dokładnie robi TM-100

TM-100 jest termometrem, i tylko termometrem. Nie mierzy wilgotności materiału ani wilgotności względnej powietrza. Producent opisuje go jako Temperature Meter for Agriculture - miernik temperatury dla rolnictwa - i tak też należy go traktować przy kompletowaniu wyposażenia. To nie jest wada, tylko podział ról: termometr odpowiada na pytanie „czy coś się dzieje", miernik wilgotności na pytanie „dlaczego".

Obudowa jest zwarta i odporna na warunki polowe. Wymiary 7,0 × 12,1 × 4,4 cm i masa około 227 g sprawiają, że miernik mieści się w kieszeni kurtki, a w terenie wozi się go w sztywnym futerale. Czas reakcji czujnika wynosi 2 minuty do osiągnięcia 63 % zmiany i 4-5 minut do pełnej stabilizacji - to normalne dla sondy o masie własnej, która musi przyjąć temperaturę otoczenia. Producent zaznacza, że dłużej niż pięć minut czekać nie trzeba w żadnym przypadku.

Na czas stabilizacji wpływa ruch powietrza, rodzaj materiału i jego wilgotność. W praktyce oznacza to jedno: odczyt bierze się z ustabilizowanego wskazania, a nie z pierwszej liczby, jaka pojawi się na wyświetlaczu. Pośpiech przy tym pomiarze daje wynik zaniżony, bo sonda jeszcze nie doszła do temperatury złoża.

Tor pomiarowy - sam miernik nie wystarczy

TM-100 pracuje w układzie złożonym z czterech elementów, z których każdy jest osobną pozycją katalogową. Zamówienie samego miernika bez czujnika i rączki daje sprzęt, którym nie da się zrobić pomiaru w pryzmie - dlatego wymieniamy komplet wprost.

Trzy przedłużenia PE-22 skręcone razem dają zasięg około 2,8 m licząc z czujnikiem. To wystarcza, by dosięgnąć środka typowego stogu z bel prostopadłościennych albo warstwy przy dnie średniego silosu. Przedłużenia są skręcane, więc można używać jednego, dwóch albo trzech naraz.

Jak sondować głęboki stos bez walki z długą rurą

Instrukcja producenta opisuje kolejność, która wygląda na drobiazg, a decyduje o tym, czy pomiar w ogóle da się wykonać w pojedynkę. Trzymetrowa rura skręcona w całości poza pryzmą jest niesterowna i łatwo ją wygiąć.

1. Przykręć czujnik TS-107 do pierwszego przedłużenia PE-22.
2. Dołóż drugie przedłużenie i wbij zestaw w materiał na pełną długość.
3. Dokręć kolejne przedłużenie do wystającego końca i wepchnij głębiej. Powtarzaj, aż dojdziesz do żądanej głębokości.
4. Na końcu przykręć rączkę SH-44 i podłącz przewód do miernika.
5. Włącz miernik jednym naciśnięciem klawisza i odczekaj na ustabilizowanie wskazania.

Producent zwraca też uwagę na utrzymanie sprzętu: gwinty przedłużeń trzeba utrzymywać w czystości i smarować, bo zapieczony gwint po sezonie w kurzu i pyle roślinnym potrafi unieruchomić cały zestaw. To jedyna czynność serwisowa, jakiej ten układ wymaga.

Dwa warianty fabryczne

Delmhorst oferuje TM-100 w dwóch konfiguracjach i różnica między nimi jest zasadnicza: jedna zawiera tor sondujący, druga nie.

Jeśli nie masz jeszcze żadnego elementu toru sondującego, pakiet TM-100/SB/PKG jest jedynym wariantem, którym zmierzysz temperaturę w głębi materiału. Wariant W/CS ma sens wyłącznie jako uzupełnienie posiadanego wyposażenia. Nie zgadujemy przy tym zawartości opakowania - skład każdego wariantu potwierdzamy u producenta przy konkretnym zamówieniu.

Dane techniczne

Czego producent nie podaje

Delmhorst nie publikuje dla TM-100 dokładności pomiaru ani rozdzielczości wskazania. Nie ma ich ani na karcie produktowej, ani w instrukcji obsługi, która poza zakresem i czasem reakcji nie zawiera tabeli metrologicznej. Instrukcja nie opisuje też procedury kontroli kalibracji ani testu baterii.

Piszemy o tym wprost, bo ma to konsekwencję praktyczną. TM-100 jest narzędziem do śledzenia zmian, a nie przyrządem do dokumentowania temperatury w procedurze wymagającej świadectwa wzorcowania. Do pytania „czy w tym miejscu stogu jest cieplej niż wczoraj i niż dwa metry dalej" nadaje się doskonale. Do pytania „czy temperatura wynosiła dokładnie 21,0 °C z niepewnością 0,3 °C" trzeba sięgnąć po przyrząd z deklarowaną dokładnością i świadectwem. Jeśli potrzebujesz danych metrologicznych do konkretnego zastosowania, potwierdzamy je u producenta przed realizacją zamówienia.

Nazwa w cenniku bywa myląca - to nie jest termohigrometr

Europejski cennik Delmhorsta opisuje pozycje TM-100 jako thermo-hygro meter, czyli termohigrometr. Karta produktowa producenta i instrukcja obsługi mówią co innego: TM-100 to cyfrowy termometr i nie mierzy wilgotności względnej powietrza. Ani wyświetlacz, ani lista funkcji, ani zestaw czujników nie zawierają nic, co odpowiadałoby pomiarowi RH.

Rozstrzygamy tę rozbieżność na korzyść karty produktowej i instrukcji, bo dwa niezależne dokumenty producenta opisują ten sam przyrząd tak samo, a cennik jest zestawieniem handlowym. Podobna nieścisłość dotyczy czujnika TS-107: producent nazywa go Temperature Sensor, a w opisie handlowym pisze o pomiarze wilgotności siana i ziarna. TS-107 jest czujnikiem temperatury - w systemie TM-100 nie ma żadnego elementu mierzącego wilgotność.

Jeśli szukasz przyrządu mierzącego temperaturę i wilgotność względną powietrza jednocześnie, właściwym kierunkiem jest miernik TotalCheck z sondą RH, a nie TM-100.

Czego tym nie zmierzysz i czym to zmierzyć

Termometr jest połową kompletu. Druga połowa to wilgotność materiału - i tu wchodzą mierniki rezystancyjne z osobnymi elektrodami.

Gdzie ten termometr faktycznie pracuje

• Gospodarstwa produkujące siano i sianokiszonkę - kontrola stogu w pierwszych dniach po zbelowaniu, gdy ryzyko zagrzania jest najwyższe. Pomiar w kilku punktach stogu pokazuje, czy gniazdo jest lokalne, czy grzeje się cała partia.
• Magazyny i silosy zbożowe - okresowa kontrola warstw. Podniesiona temperatura w jednym punkcie to sygnał do przewietrzenia albo przerzucenia partii, zanim pojawi się pleśń.
• Punkty skupu i elewatory - szybki pomiar przy przyjęciu dostawy, obok pomiaru wilgotności. Zagrzana partia to partia, która była wilgotna dłużej, niż wynika z deklaracji.
• Odziarnialnie i magazyny bawełny - kontrola modułów i bel przed przerobem. Producent wprost wymienia bawełnę wśród materiałów, do których TM-100 jest przeznaczony.
• Kompostownie i składowiska biomasy - śledzenie profilu temperatury w pryzmie. Sonda o zasięgu blisko trzech metrów dosięga wnętrza pryzmy bez jej rozbierania.
• Doradcy rolni i rzeczoznawcy - narzędzie diagnostyczne przy ocenie przyczyny zepsucia partii. Rozkład temperatury pokazuje, gdzie zaczął się problem.

Dla kogo jest TM-100

Dla każdego, kto przechowuje materiał sypki w dużej masie i chce wiedzieć o kłopocie wcześniej niż wtedy, gdy kłopot widać. TM-100 jest prosty, tani w utrzymaniu i nie ma w nim nic, co mogłoby się zepsuć poza baterią i gwintami przedłużeń. Kupuje się go raz i używa latami.

Jeśli dopiero kompletujesz wyposażenie magazynu, sensowna kolejność jest taka: najpierw miernik wilgotności odpowiedni dla twojego materiału, potem termometr sondowy do kontroli okresowej. Wilgotność decyduje o tym, czy partię w ogóle wolno złożyć; temperatura pilnuje jej przez cały czas przechowywania.

Jesteśmy dystrybutorem Delmhorst w Polsce - skompletujemy zestaw pod twój materiał i głębokość sondowania, razem z czujnikiem, rączką i odpowiednią liczbą przedłużeń. Napisz do nas – przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: wrzesień 2026. Źródła: dane producenta.