Gann FT 2 – najkrótsza sonda Pt100 do pomiaru temperatury rdzenia materiału

Drewno przyniesione z nieogrzewanej hali jest w dotyku chłodne, a w rdzeniu jeszcze chłodniejsze – i to właśnie temperatura rdzenia rozstrzyga, czy klej zwiąże, czy lakier się rozleje i czy wynik pomiaru wilgotności trzeba skompensować. Gann FT 2 jest najkrótszą sondą z rodziny FT: dwumetrowy przewód wystarcza, żeby czujnik tkwił w materiale, a przyrząd został w drugiej ręce.

Sonda należy do serii Classic i jest akcesorium: sama nie ma wyświetlacza ani zasilania, a wynik pokazuje dopiero po podłączeniu do jednego z czterech mierników GANN Hydromette, które producent przy niej wymienia. Jako dystrybutor Gann w Polsce prowadzimy komplet tej rodziny sond razem z miernikami bazowymi – napisz do nas, a przygotujemy ofertę w 24 h.

Temperatura rdzenia to inna liczba niż temperatura powietrza i temperatura powierzchni

Materiał wyrównuje temperaturę od zewnątrz do środka. Powierzchnia deski, jastrychu czy pryzmy reaguje na otoczenie w ciągu minut, rdzeń – w ciągu godzin, a w grubym przekroju nawet dłużej. Dlatego pomiar termometrem powietrza albo pirometrem odpowiada na pytanie o warunki panujące wokół materiału, a nie o stan samego materiału.

W trzech sytuacjach ta różnica przestaje być szczegółem technicznym:

• obróbka fitosanitarna ISPM 15 – norma wymaga utrzymania w rdzeniu drewna co najmniej 56 °C przez 30 minut. Warunek dotyczy najzimniejszego punktu przekroju, więc temperatura powietrza w komorze go nie potwierdza;
• suszenie techniczne tarcicy – reżim suszenia prowadzi się według stanu materiału. Producent wymienia pracę w komorach suszarniczych jako podstawowe zastosowanie sond FT i podaje przy nich wprost suszenie w reżimie Sirex oraz obróbkę ISPM 15;
• pomiar wilgotności metodą oporową – wynik zależy od temperatury materiału, a nie od temperatury powietrza. Hydromette HT 85 T kompensuje ją automatycznie w zakresie od -10 do 90 °C.

Gann FT 2 – czym jest ta sonda i czego wymaga do pracy

Gann FT 2 (nr referencyjny 31003195) to elastyczna sonda temperatury materiału z czujnikiem Pt100 umieszczonym na końcu przewodu o długości 2 m. Przewód ma powłokę teflonową odporną na wysoką temperaturę otoczenia, dzięki czemu może pozostać w komorze suszarniczej razem z materiałem. Średnica czujnika wynosi około 5,2 mm, a zakres pomiarowy sondy to od -20 do 120 °C.

Producent opisuje FT 2 jako sondę do pomiaru temperatury rdzenia różnych materiałów – drewna, materiałów budowlanych i materiałów sypkich. Czujnik wprowadza się w materiał, a odczyt pojawia się na mierniku bazowym po ustaleniu się wskazania, czyli wtedy, gdy wartość przestaje się zmieniać.

Sonda nie działa samodzielnie. Wymaga miernika GANN Hydromette z torem temperatury materiału Pt100 – producent dopuszcza do niej dokładnie cztery przyrządy, wszystkie z serii Classic.

Dwa metry przewodu – pomiar na wyciągnięcie ręki

Dwa metry to długość, przy której przewód nie zawadza. Czujnik siedzi w materiale, przyrząd leży na stole albo spoczywa w drugiej ręce, a między nimi nie ma pętli kabla do zwijania po każdym pomiarze. Przy pomiarach seryjnych – sztuka po sztuce, deska po desce – to jest realna oszczędność czasu.

FT 2 jest przy okazji najlżejszą sondą rodziny: waży 0,044 kg, czyli mniej więcej jedną dwunastą masy FT 30. Cała pozostała konstrukcja jest identyczna jak w dłuższych wersjach – ten sam czujnik Pt100 o średnicy około 5,2 mm i ten sam przewód w powłoce teflonowej. Różnica polega wyłącznie na tym, jak daleko od przyrządu może się znaleźć punkt pomiaru.

Jeżeli pomiar odbywa się na stanowisku pracy, przy odbiorze dostawy albo w warsztacie, dłuższy przewód nie da nic poza dodatkową masą i ceną. Do pracy w komorze suszarniczej dwa metry są jednak za krótkie – tam zaczyna się zakres kolejnych wersji.

Pięć długości przewodu – cała rodzina sond FT

Wszystkie pięć wersji ma identyczny czujnik Pt100 o średnicy około 5,2 mm, identyczny zakres pomiarowy od -20 do 120 °C i identyczną powłokę teflonową przewodu. Różni je wyłącznie długość przewodu, a wraz z nią masa i cena. Wybór sprowadza się więc do jednego pytania: jak daleko od miernika ma się znaleźć punkt pomiaru.

Masa rośnie niemal proporcjonalnie do długości przewodu, bo prawie cały jej przyrost przypada na sam kabel: FT 30 waży prawie dwanaście razy tyle co FT 2, choć czujnik ma ten sam.

Cztery mierniki Hydromette przyjmujące sondę FT 2

Producent wymienia przy sondach FT cztery przyrządy. Wszystkie należą do serii Classic i wszystkie mają to samo gniazdo siedmiostykowe, w które wpina się cała rodzina sond temperatury tej serii.

W tym zestawieniu wąskim gardłem jest sonda, a nie miernik. Tor temperatury materiału sięga w HT 85 T do 350 °C, a w pozostałych trzech przyrządach do 600 °C – podczas gdy FT 2 kończy skalę na 120 °C. Zmiana miernika na droższy nie podniesie więc górnej granicy pomiaru ani o stopień; podnosi ją wyłącznie zmiana sondy na inną z tej samej rodziny.

Działa to też w drugą stronę: przy pomiarach do 120 °C wszystkie cztery mierniki dają z tą sondą dokładnie ten sam wynik, więc o wyborze przyrządu decydują jego pozostałe tory pomiarowe, a nie temperatura.

Sondy temperatury materiału serii Classic – jedenaście pozycji do wyboru

Tor temperatury materiału obsługuje w serii Classic jedenaście sond. Dzielą się na trzy grupy: sztywne sondy wtykowe o krótkiej rurce, sondy zanurzeniowe o długiej rurce oraz elastyczne sondy FT na przewodzie. Pierwsze dwie grupy sięgają wyżej temperaturą, ostatnia – odległością.

Ostatnia kolumna wynika z zakresu toru: TT 480 i TT 600 sięgają do 600 °C, więc producent wymienia je wyłącznie przy trzech miernikach o takim torze. Sondy FT są dopuszczone do wszystkich czterech przyrządów.

Wybór między grupami jest wyborem między temperaturą a odległością. Sonda o sztywnej rurce sama wchodzi na głębokość swojej rurki i wytrzymuje więcej stopni, ale przyrząd musi być tuż obok. Sonda FT nie przekroczy 120 °C, za to pozwala odejść od punktu pomiaru na kilkanaście albo kilkadziesiąt metrów.

Sytuacja pomiarowa – czy sonda FT 2 to zmierzy

Granice zastosowania

• Górna granica 120 °C dotyczy sondy i nie da się jej obejść wyborem droższego miernika – tor przyrządu sięga znacznie wyżej niż sam czujnik.
• Dolna granica -20 °C jest węższa niż tor każdego z czterech mierników, które schodzą do -50 °C. Do pomiarów w mroźni sonda FT nie jest właściwym narzędziem.
• Sonda wymaga miernika bazowego – sama jest tylko czujnikiem na przewodzie.
• Czujnik trzeba wprowadzić w materiał. W materiale sypkim wsuwa się go wprost w zasyp, w drewnie litym i w twardych materiałach budowlanych potrzebny jest wcześniej wykonany otwór o średnicy dobranej do czujnika.
• Wskazanie ustala się z opóźnieniem. Czujnik musi najpierw przyjąć temperaturę otoczenia w miejscu pomiaru; wynik zdejmuje się dopiero wtedy, gdy wartość przestaje się zmieniać.
• Mierzony jest ten punkt, w którym stoi czujnik. Przy grubym przekroju rdzeń jest najzimniejszym miejscem materiału, więc głębokość wprowadzenia sondy decyduje o tym, co pokaże miernik.
• Sonda nie mierzy wilgotności ani temperatury powietrza – to osobne tory i osobne akcesoria.
• Strona produktowa producenta nie podaje dla sond FT klasy dokładności czujnika Pt100 ani stopnia ochrony IP. Jeżeli protokół pomiarowy wymaga tych danych, potwierdzimy je u producenta przed zamówieniem.

Żaden fabryczny zestaw nie zawiera sondy FT

Cennik GANN 3.2025 opisuje przy każdym mierniku Hydromette skład zestawów fabrycznych. Cztery przyrządy zgodne z sondą FT 2 mają razem czternaście takich zestawów i w żadnym z nich nie ma sondy temperatury materiału – zestawy zawierają elektrody wilgotnościowe, przewód pomiarowy i walizkę.

Praktyczny wniosek jest prosty: kupując nawet najbogatszy zestaw fabryczny, nie otrzymuje się niczego, czym można zmierzyć temperaturę rdzenia. Tor Pt100 jest w mierniku obecny od początku, ale pozostaje nieużywany do czasu dokupienia sondy. Ta sama uwaga dotyczy pozostałych sond temperatury serii Classic.

Kontrola toru pomiarowego i przedłużenie przewodu

Wynik odbiegający od oczekiwań może mieć dwie przyczyny: nietypowy stan materiału albo usterka toru pomiarowego. Producent przewiduje dla czterech mierników zgodnych z sondą FT 2 osobne narzędzie do ich rozdzielenia.

• Adapter testowy do temperatury (31006072) – wpięty w gniazdo zamiast sondy powinien dać przy ustawieniu „temperatura 200° / T” wskazanie 0 °C z tolerancją ±0,5 °C. Jeżeli miernik pokazuje tę wartość, tor przyrządu jest sprawny i przyczyny trzeba szukać po stronie sondy albo materiału. Producent podaje przy tym adapterze dokładnie te cztery mierniki, które przyjmują sondy FT.
• Przewód przedłużający MK 15 (31006710) – jedyna pozycja siedmiostykowa w cenniku producenta, przeznaczona do przyrządów serii Classic. Przy sondzie FT rzadko jest potrzebna, bo odległość zapewnia sam przewód sondy; producent nie wypisuje przy tym przewodzie listy zgodnych sond, więc dobór do konkretnego egzemplarza warto z nami potwierdzić.
• Bateria alkaliczna 9 V (31005220) – zasilanie mierników Hydromette. Przy pomiarach ciągnących się przez cały cykl suszenia zapasowa bateria jest tańsza niż przerwany pomiar.

Dane techniczne Gann FT 2

Masa i długość przewodu są jedynymi parametrami, którymi FT 2 różni się od pozostałych czterech wersji rodziny FT.

Siedem sytuacji dla sondy FT 2

1. Kontrola pojedynczej sztuki przed klejeniem. Klej ma zadeklarowaną minimalną temperaturę aplikacji, a deska przyniesiona z nieogrzewanego magazynu wyrównuje temperaturę od zewnątrz. Powierzchnia bywa już ciepła, gdy rdzeń jeszcze nie jest.
2. Odbiór dostawy tarcicy zimą. Paczka po transporcie ma inną temperaturę w warstwie zewnętrznej i inną w środku – a to rdzeń rozstrzyga, kiedy materiał wolno wprowadzić do produkcji.
3. Pomiar wilgotności drewna z kompensacją temperatury. Metoda oporowa zależy od temperatury materiału; Hydromette HT 85 T kompensuje ją automatycznie w zakresie od -10 do 90 °C, a pomiar rdzenia pokazuje, czy materiał w tym zakresie się mieści.
4. Próbka klimatyzowana. Zanim wynik pomiaru trafi do protokołu, trzeba wiedzieć, czy próbka rzeczywiście przyjęła temperaturę pomieszczenia w całym przekroju, a nie tylko na powierzchni.
5. Jastrych i podłoże przed układaniem okładziny. Karty techniczne klejów i mas wyrównujących podają temperaturę podłoża, nie temperaturę powietrza w pomieszczeniu.
6. Dojrzewający beton. W pierwszych dobach twardnienia w środku elementu wydziela się ciepło hydratacji, a różnica między rdzeniem a powierzchnią decyduje o ryzyku rys skurczowych.
7. Uruchomienie toru Pt100 w mierniku. FT 2 jest najtańszą z pięciu sond FT, więc bywa kupowana po prostu po to, żeby zacząć korzystać z toru temperatury w przyrządzie, który dotąd służył wyłącznie do pomiaru wilgotności.

Którą sondę FT wybrać

FT 2 jest właściwym wyborem wtedy, gdy pomiar odbywa się przy przyrządzie: na stanowisku, przy odbiorze dostawy, w warsztacie. Jest najlżejsza i najtańsza w rodzinie, a pod względem czujnika i zakresu niczym nie ustępuje wersjom dłuższym. Jeżeli natomiast czujnik ma zostać w komorze suszarniczej, a przyrząd poza nią, dwa metry będą za krótkie – wtedy właściwe są FT 10, FT 20 albo FT 30.

Niezależnie od wybranej długości sonda pozostaje akcesorium: żeby zaczęła pokazywać liczby, potrzebny jest HT 85 T, UNI 1, UNI 2 albo RTU 600. Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce – pomożemy dobrać sondę do przyrządu, którym już dysponujesz, i przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: sierpień 2026. Źródła: dane producenta + norma ISPM 15.