Gann BL H 40 – miernik wilgotności drewna z automatyczną kompensacją temperatury

Wilgotność drewna decyduje o tym czy wyrób przetrwa pierwszy sezon grzewczy

Parkiet, który sfalował po trzech miesiącach. Fronty szafek z widoczną szczeliną na łączeniu. Powłoka lakiernicza, która odspoiła się od deski. W ogromnej większości takich reklamacji przyczyna jest jedna i ta sama: materiał wbudowano przy wilgotności innej niż ta, do której miał się później ustalić. Drewno nie przestaje pracować po opuszczeniu suszarni - dąży do wilgotności równowagowej z otoczeniem, a różnica dwóch punktów procentowych wystarczy, żeby lita deska o szerokości 120 mm zmieniła wymiar o ułamek milimetra. Na dziesięciu deskach w rzędzie ten ułamek staje się szczeliną, którą widać z drugiego końca pomieszczenia.

Gann Hydromette BL H 40 (Ref. 30011100) to rezystancyjny miernik wilgotności drewna, który odpowiada na to pytanie w kilka sekund i bez wysyłania próbki do laboratorium. Mierzy tarcicę o grubości do 180 mm, płyty wiórowe i forniry - przed obróbką i po niej - w zakresie od 5 do 40 % masy suchej, z rozdzielczością 0,1 %. Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce; napisz do nas, a przygotujemy ofertę w 24 h.

Producent poleca ten miernik przede wszystkim stolarniom, zakładom parkieciarskim i wykonawcom prac malarskich - czyli wszędzie tam, gdzie wilgotność drewna rozstrzyga o tym, czy kolejny etap prac ma sens. Miernik należy do niebieskiej serii Blue - najnowszej generacji przyrządów ręcznych Gann. To istotne, bo BL H 40 jest jednocześnie tańszy i lepiej wyposażony niż jego odpowiednik z klasycznej serii, Hydromette H 35. Poniżej pokazujemy to wprost, bez owijania w bawełnę.

BL H 40 kontra H 35 - dlaczego nowszy miernik kosztuje mniej i potrafi więcej

Oba przyrządy robią to samo: mierzą wilgotność drewna metodą rezystancyjną, przy użyciu tych samych elektrod i tego samego kabla. Różnica leży w elektronice i w tym, co miernik robi z odczytem, zanim pokaże go na wyświetlaczu.

To nie pomyłka w cenniku, tylko naturalna kolej rzeczy: seria Blue powstała później, na tańszej i wydajniejszej platformie elektronicznej. Jeśli wybierasz miernik do drewna i nie masz powodu, żeby trzymać się serii Classic - na przykład kompletu akcesoriów kupionego lata temu albo firmowej procedury odwołującej się do konkretnego modelu - BL H 40 jest po prostu rozsądniejszym wyborem niż H 35.

Jedna rzecz przemawia za serią Classic: obudowa H 35 jest krótsza i szersza, więc leży w dłoni inaczej. To kwestia przyzwyczajenia, nie funkcji.

Zakres od 5 do 40 % - co ten miernik zmierzy a czego nie zmierzy

Górna granica zakresu rezystancyjnego nie jest kaprysem konstruktora. Powyżej punktu nasycenia włókien - dla większości gatunków europejskich leży on w okolicach 28 do 30 % - woda przestaje być związana w ścianach komórkowych i zaczyna wypełniać światło komórek jako woda wolna. Opór elektryczny drewna przestaje wtedy zmieniać się liniowo z wilgotnością, a metoda rezystancyjna traci dokładność. BL H 40 daje odczyt do 40 %, czyli sięga wyraźnie ponad punkt nasycenia i obejmuje cały zakres istotny dla obróbki - ale nie służy do kontroli materiału mokrego prosto z tartaku.

Ta tabela jest najważniejszą częścią całego opisu. Wybór miernika wilgotności to w praktyce wybór zakresu - reszta parametrów jest wtórna wobec pytania, czy przyrząd w ogóle pokaże wynik dla materiału, który masz przed sobą.

Automatyczna kompensacja temperatury drewna - najważniejsza przewaga nad H 35

Opór elektryczny drewna zależy nie tylko od zawartości wody, ale i od temperatury materiału. Ta sama deska o wilgotności 10 % da inny odczyt oporu przy 5 °C w nieogrzewanej hali i inny przy 25 °C w wykończonym pomieszczeniu. Miernik bez kompensacji pokaże w chłodnej hali wartość zaniżoną - i to o tyle, że różnica potrafi przesądzić o decyzji, czy materiał nadaje się do wbudowania.

BL H 40 rozwiązuje to na dwa sposoby. W trybie ręcznym wpisujesz temperaturę mierzonego obiektu, jeśli ją znasz. W trybie automatycznym miernik korzysta z własnego czujnika temperatury urządzenia i przyjmuje, że przyrząd leżący w tym samym pomieszczeniu co materiał ma zbliżoną temperaturę. Zakres kompensacji obejmuje przedział od -10 do 40 °C, czyli wszystkie realne warunki pracy na budowie i w zakładzie.

Praktyczna konsekwencja: miernik trzeba wcześniej wyrównać termicznie z otoczeniem. Przyrząd wyjęty z ciepłego samochodu i użyty od razu w zimnej hali skompensuje odczyt do własnej temperatury, a nie do temperatury deski. Kilka minut w miejscu pomiaru wystarczy, żeby ten błąd zniknął.

Jeśli pracujesz w warunkach, w których temperatura materiału różni się mocno od temperatury powietrza - suszarnia komorowa, materiał świeżo wyjęty z komory, drewno składowane na zewnątrz zimą - potrzebujesz miernika z zewnętrzną sondą temperatury materiału. W serii Blue daje ją BL HT 70, który przyjmuje sondę wtykową Pt100 i koryguje wynik jej wskazaniem zamiast temperaturą własnej obudowy.

Siedmiostopniowa korekta gatunku dla ponad 300 rodzajów drewna

Metoda rezystancyjna mierzy opór, a nie wodę. Przeliczenie oporu na procent wilgotności zależy od gatunku drewna, bo dąb, sosna i buk o tej samej zawartości wody mają wyraźnie różny opór właściwy. Producent rozwiązuje to, grupując gatunki w charakterystyki - a im więcej grup, tym mniejszy błąd przeliczenia.

H 35 ma cztery grupy charakterystyk. BL H 40 ma siedem, przy tej samej bazie ponad trzystu gatunków. To oznacza gęstszy podział i mniejsze zaokrąglenie przy gatunkach nietypowych - egzotykach, drewnie modyfikowanym termicznie, materiałach płytowych. W praktyce różnica jest największa tam, gdzie najbardziej boli: przy droższym materiale, przy którym pomyłka kosztuje najwięcej.

Dla klientów mierzących stale jeden nietypowy materiał producent oferuje zaprogramowanie fabryczne dwóch własnych krzywych charakterystycznych. Jest to usługa zamawiana razem z miernikiem - napisz do nas, jeśli chcesz ją wycenić. W BL HT 70 liczba krzywych na zamówienie rośnie do pięciu.

Ważne dla protokołów. Odczyt bez ustawionej właściwej grupy gatunkowej i bez skompensowanej temperatury jest odczytem orientacyjnym. Numer ustawionej charakterystyki i temperaturę warto notować razem z wynikiem - wtedy pomiar da się powtórzyć i obronić.

Min Max Hold i pamięć pięciu ostatnich pomiarów - funkcje do pracy seryjnej

Pojedynczy odczyt z jednego punktu deski nie mówi nic pewnego. Wilgotność zmienia się wzdłuż elementu, przy czole jest inna niż w środku długości, a warstwa przypowierzchniowa reaguje na powietrze szybciej niż rdzeń. Sensowny wynik daje dopiero seria pomiarów - i właśnie do niej BL H 40 ma trzy funkcje, których H 35 nie ma wcale:

• Hold - zatrzymanie odczytu na wyświetlaczu. Przydaje się, gdy elektroda jest wbita w miejscu, którego nie widać jednocześnie z wyświetlaczem: pod blatem, za szafką, na spodzie deski.
• Min i Max - najniższa i najwyższa wartość z serii. Przy przeglądzie partii tarcicy to jedyne dwie liczby, które naprawdę się liczą: najsuchszy i najwilgotniejszy element w stosie.
• Pamięć 5 ostatnich pomiarów - pozwala wrócić do odczytów po odłożeniu miernika, bez zapisywania każdej wartości w notatniku w trakcie pracy.

Rozstęp między Min a Max jest sam w sobie informacją. Partia o rozrzucie jednego punktu procentowego jest wysuszona równomiernie. Ta sama partia o rozrzucie sześciu punktów wymaga sortowania albo dosuszenia - niezależnie od tego jak dobrze wygląda jej średnia.

Jeśli potrzebujesz zapisu pomiarów do raportu, a nie tylko pięciu ostatnich wartości na wyświetlaczu, właściwym kierunkiem jest Hydromette CH 17 z kartą pamięci albo HT 85 T.

Dostępne warianty - sam miernik albo jeden z dwóch zestawów fabrycznych

BL H 40 sprzedawany jest w trzech konfiguracjach. Wybierasz je z listy na tej stronie, nad przyciskiem zakupu - to jeden produkt w trzech wariantach, a nie trzy osobne karty.

Sam miernik bez akcesoriów (Ref. 30011100)

Sama jednostka pomiarowa z baterią 9 V. Wariant dla kogoś, kto ma już elektrodę i kabel pomiarowy MK 8 po innym mierniku Gann - elektrody i kable są w serii Classic i Blue wymienne, więc dokupienie samej jednostki ma sens. Miernikiem bez elektrody nic nie zmierzysz, więc jeśli zaczynasz od zera, wybierz jeden z zestawów poniżej.

Zestaw 1 (Ref. 30012100) - do drewna cienkiego i wykończeniowego

• miernik BL H 40
• elektroda wbijana M 20 z dwiema parami szpilek zamiennych po 10 sztuk (16 mm i 23 mm)
• kabel pomiarowy MK 8
• walizka transportowa VI

To najczęściej wybierana konfiguracja. Elektroda M 20 wbijana jest lekkim uderzeniem dłoni i sięga na głębokość kilkunastu do dwudziestu kilku milimetrów - w sam raz do parkietu, deski podłogowej, listwy, płyty meblowej i tarcicy o typowych przekrojach. Walizka VI jest lekka i kompaktowa, przeznaczona właśnie dla niebieskich Hydromette z elektrodą M 20.

Zestaw 2 (Ref. 30012105) - do drewna twardego i grubych przekrojów

• miernik BL H 40
• elektroda młotkowa M 18 z dwiema parami szpilek zamiennych po 10 sztuk (40 mm i 60 mm)
• kabel pomiarowy MK 8
• walizka transportowa BK 14-I

Elektroda M 18 to młotek udarowy - wbija szpilki 40 i 60 mm w dąb, jesion, buk i w belki konstrukcyjne, czyli tam gdzie M 20 nie wejdzie na potrzebną głębokość. Zestaw waży ponad trzy kilogramy, głównie za sprawą samej elektrody, i jedzie w większej walizce BK 14-I.

Który zestaw wybrać. Jeśli mierzysz materiał do 30 mm grubości i pracujesz głównie w pomieszczeniach - Zestaw 1. Jeśli mierzysz belki konstrukcyjne albo gatunki twarde i zależy Ci na odczycie z rdzenia przekroju - Zestaw 2. Jeśli robisz jedno i drugie, wybierz Zestaw 2 i dokup do niego elektrodę M 20 - obie elektrody podłączasz tym samym kablem MK 8, a walizka BK 14-I pomieści komplet. Odwrotna droga nie zadziała, bo kompaktowa walizka VI jest przewidziana pod elektrodę M 20 i młotka M 18 nie zmieści.

Elektrody i akcesoria współpracujące z BL H 40

Producent wskazuje dla tego miernika sześć elektrod. Wszystkie podłącza się kablem MK 8 i wszystkie są wspólne dla serii Blue i Classic - to samo wyposażenie działa więc na BL H 40 i na H 35 czy HT 65.

Uwaga o szpilkach HW 200 i HW 300. Katalog opisuje je jako elektrody do zrębków i materiałów sypkich, a takie materiały bywają wilgotniejsze niż 40 %. Same szpilki sięgną głęboko, ale odczyt i tak zatrzyma się na górnej granicy zakresu miernika. Do materiału sypkiego o wilgotności powyżej 40 % te szpilki mają sens dopiero w połączeniu z BL HT 70 albo HT 65. Przy materiale podsuszonym poniżej 40 % pracują z BL H 40 bez zastrzeżeń.

Pozostałe akcesoria przewidziane przez producenta dla tego miernika:

• Kabel pomiarowy MK 8 (Ref. 31006210) - łączy elektrodę z miernikiem; wchodzi w skład obu zestawów
• Walizka transportowa VI (Ref. 31015052) - kompaktowa walizka dla niebieskich Hydromette z elektrodą M 20
• Walizka transportowa BK 14-I (Ref. 31005061) - większa walizka mieszcząca elektrodę młotkową M 18
• Walizka transportowa BK 14-II (Ref. 31005062) - najpojemniejsza z walizek serii, gdy komplet rośnie o kolejne elektrody
• Adapter testowy do pomiaru wilgotności drewna (Ref. 31006070) - wzorzec kontrolny do sprawdzenia poprawności wskazań miernika i kabla
• Adapter BNC (Ref. 31006050) - przejściówka do podłączenia elektrod ze złączem BNC

Adapter testowy warto mieć. Jest to jedyny sposób, żeby samodzielnie odróżnić uszkodzony kabel albo elektrodę od nietypowego wyniku pomiaru. Przy pracy, z której powstaje protokół, sprawdzenie miernika wzorcem przed serią pomiarów zajmuje kilkanaście sekund i zamyka najczęstsze źródło sporu o wynik.

Granice zastosowania - sześć rzeczy których BL H 40 nie zrobi

Uczciwy opis miernika musi mówić także o tym, czego przyrząd nie umie. Poniższa lista pozwoli Ci sprawdzić, zanim kupisz, czy BL H 40 obsłuży wszystkie Twoje zadania - a jeśli nie, wskazuje właściwe urządzenie.

1. Nie zmierzy drewna świeżo przetartego. Powyżej 40 % masy suchej odczyt kończy się na górnej granicy zakresu. Do materiału prosto z tartaku potrzebny jest BL HT 70 z zakresem do 70 % albo HT 65 z zakresem do 60 %.
2. Nie zmierzy wilgotności murów posadzek ani jastrychu. To zupełnie inna skala pomiaru i inne elektrody. Do wilgotności budowlanej służą BL E w serii Blue oraz HB 30 w serii Classic, a do odbioru jastrychu przed układaniem podłogi - metoda karbidowa, czyli zestaw Hydromat CM-P Pro.
3. Nie ma charakterystyk dla materiałów izolacyjnych z włókna drzewnego. Płyty i maty drzewnowłóknowe mają własne krzywe zależne od gęstości nasypowej i sposobu produkcji - obsługuje je BL H 42 razem z elektrodami M 19 i M 20-DS 16-i.
4. Nie przyjmuje zewnętrznej sondy temperatury materiału. Kompensacja opiera się na temperaturze własnej obudowy albo na wartości wpisanej ręcznie. Sondę Pt100 przyjmuje dopiero BL HT 70.
5. Nie mierzy wilgotności ani temperatury powietrza. Do klimatu pomieszczenia - a bez niego nie wyznaczysz wilgotności równowagowej drewna - potrzebny jest termohigrometr, na przykład z rodziny BL Compact RH-T, albo miernik wielozadaniowy HT 85 T czy CH 17.
6. Nie zapisuje pomiarów do raportu. Pamięć obejmuje pięć ostatnich odczytów na wyświetlaczu i nie da się jej przenieść do komputera. Dokumentacja pomiarowa to zadanie dla Hydromette CH 17 z kartą pamięci.

Jeśli żaden z tych sześciu punktów nie dotyczy Twojej pracy, BL H 40 jest miernikiem w sam raz - i nie ma powodu dopłacać do modelu wyższego.

Dane techniczne Gann Hydromette BL H 40

Siedem sytuacji w których BL H 40 zwraca się po kilku pomiarach

• Odbiór dostawy tarcicy w stolarni. Dziesięć pomiarów po przekątnej stosu i funkcja Min-Max mówią więcej niż deklaracja na dokumencie dostawy. Materiał odbiega od zamówionej klasy wilgotności - reklamacja idzie tego samego dnia, zanim deski trafią na maszyny.
• Kontrola przed układaniem parkietu. Deska musi być zaklimatyzowana do pomieszczenia, w którym będzie leżeć. Pomiar w kilku miejscach paczki oraz w kilku miejscach pomieszczenia to jedyny sposób, żeby nie odpowiadać za sfalowanie po sezonie grzewczym.
• Decyzja o rozpoczęciu lakierowania. Powłoka nałożona na drewno wilgotniejsze niż zakłada producent lakieru odspaja się i mętnieje. Pomiar zajmuje kilkanaście sekund, a ponowne szlifowanie i lakierowanie - cały dzień pracy.
• Kontrola postępu suszenia komorowego. Pomiar tego samego elementu co kilkanaście godzin pokazuje, czy krzywa suszenia idzie zgodnie z założeniem. Zakres do 40 % obejmuje większość przebiegu, licząc od materiału podsuszonego.
• Sprawdzenie drewna opałowego przed sprzedażą lub spalaniem. Granica 20 % jest umowna, ale wyraźna: powyżej niej rośnie zadymienie i spada wartość opałowa. Miernik rozstrzyga spór z dostawcą jednym odczytem.
• Oględziny w sporze o wilgoć. Rzeczoznawca albo wykonawca dokumentujący stan drewna przed rozpoczęciem prac ma w ręku liczbę, a nie wrażenie. Notowana razem z ustawioną grupą gatunkową i temperaturą - liczbę tę da się później powtórzyć.
• Wyrywkowa kontrola na budowie. Więźba dachowa, deski elewacyjne, elementy konstrukcyjne przed zabudową. Masa 0,16 kg i wymiary 175 x 50 x 30 mm sprawiają, że miernik mieści się w kieszeni kurtki roboczej i jedzie na budowę bez planowania.

Który miernik wilgotności drewna Gann wybrać - tabela decyzyjna

Poniżej najczęstsze sytuacje zakupowe i jednoznaczne wskazanie. Jeśli Twojej sytuacji tu nie ma - napisz do nas, dobierzemy przyrząd do konkretnego zadania pomiarowego.

Materiały eksploatacyjne i części zamienne

Szpilki elektrod są częścią zużywającą się - tępią się przy wbijaniu w twarde gatunki i korodują w materiale wilgotnym. Wymienia się je bez narzędzi specjalnych, odkręcając nakrętkę mocującą.

• Szpilki z izolacją teflonową 45 mm (Ref. 31004550, opakowanie 10 szt.) - do elektrody M 18, izolacja pozwala zmierzyć wilgotność na zadanej głębokości bez wpływu warstw płytszych
• Szpilki z izolacją teflonową 60 mm (Ref. 31004500, opakowanie 10 szt.) - jak wyżej, do grubszych przekrojów
• Szpilki bez izolacji 16 mm (Ref. 31004610) i 23 mm (Ref. 31004620), opakowanie 100 szt. - do elektrody M 20; sprowadzamy na zamówienie
• Szpilki bez izolacji 40 mm (Ref. 31004640) i 60 mm (Ref. 31004660), opakowanie 100 szt. - do elektrody M 18; sprowadzamy na zamówienie
• Nakrętka mocująca do wspornika elektrod M 18 i M 20 (Ref. 31003510, 1 szt.) - sprowadzamy na zamówienie
• Bateria alkaliczna 9 V (Ref. 31005220) - sprowadzamy na zamówienie; miernik przyjmuje każdą baterię tego typu

Szpilki izolowane a szpilki gołe. Szpilka bez izolacji zbiera opór na całej długości wbicia, więc daje odczyt najwyższej wilgotności napotkanej po drodze - zwykle warstwy przypowierzchniowej. Szpilka izolowana teflonem styka się z drewnem wyłącznie ostrzem, więc mierzy dokładnie tam, gdzie sięga. Przy suszeniu komorowym i przy sporach o wilgotność rdzenia to różnica między odczytem orientacyjnym a wynikiem, który da się obronić.

Podsumowanie - komu polecamy Gann BL H 40

BL H 40 jest miernikiem dla kogoś, kto mierzy drewno zawodowo i regularnie, ale nie potrzebuje przyrządu wielozadaniowego. Zakres od 5 do 40 % obejmuje wszystko od materiału wysuszonego do wnętrz po tarcicę sezonowaną na powietrzu. Siedmiostopniowa korekta gatunku, automatyczna kompensacja temperatury i funkcje Min-Max-Hold to wyposażenie, którego dwa lata temu trzeba było szukać w wyraźnie droższych modelach.

Jeśli rozważałeś klasyczny Hydromette H 35, bo jest to najbardziej rozpoznawalny miernik Gann do drewna - BL H 40 daje szerszy zakres, gęstszą korektę gatunku, kompensację temperatury i pamięć pomiarów, a kosztuje mniej. Jedynym powodem, żeby mimo to sięgnąć po H 35, jest przywiązanie do serii Classic albo firmowa procedura odwołująca się wprost do tego modelu.

Jeśli natomiast Twój materiał bywa wilgotniejszy niż 40 % albo potrzebujesz sondy temperatury materiału - nie kupuj taniej i nie żałuj później. Właściwym wyborem jest wtedy BL HT 70, a przy izolacjach drzewnowłóknowych BL H 42.

Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce. Dobierzemy zestaw do Twojego zadania pomiarowego, doradzimy w kwestii elektrod i materiałów eksploatacyjnych - napisz do nas, a przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: sierpień 2026. Źródła: dane producenta + PN-EN 13183-2.