Gann BL HT 70 – miernik wilgotności drewna mokrego z pomiarem temperatury materiału

Pomiar wilgotności drewna mokrego, którego zwykły miernik już nie obsłuży

Większość rezystancyjnych mierników wilgotności drewna kończy skalę w okolicach 30 albo 60 % masy suchej. Dopóki mierzy się materiał wysuszony komorowo, to wystarcza. Problem zaczyna się tam, gdzie drewno jest świeżo pozyskane, dopiero wjeżdża do suszarni albo leży na składzie po deszczu: przyrząd pokazuje wtedy koniec skali i przestaje być narzędziem decyzyjnym. Gann Hydromette BL HT 70 (Ref. 30011250) przesuwa tę granicę do 70 % masy suchej, a równolegle podaje odczyt w skali zawartości wody od 3,1 do 41 %, czyli w tej samej jednostce, w której rozlicza się biomasę i drewno opałowe.

To jednak nie zakres jest najciekawszą cechą tego miernika. BL HT 70 jako jedyny rezystancyjny miernik drewna w ofercie Gann pozwala podłączyć zewnętrzną sondę temperatury materiału i skompensować odczyt temperaturą samej deski, a nie temperaturą własnej obudowy. Różnica bywa warta kilku punktów procentowych wilgotności - i o tym w dalszej części opisu.

Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce. Doradzamy w doborze elektrod i konfiguracji zestawu, a jeśli potrzebujesz wyceny - napisz do nas, przygotujemy ofertę w 24 h.

BL HT 70 czy HT 65? Porównanie, które warto zrobić przed zakupem

W ofercie Gann funkcjonują obok siebie dwa mierniki drewna o zbliżonym przeznaczeniu i niemal identycznej cenie: BL HT 70 z serii Blue oraz HT 65 z serii Classic. Nazwy sugerują, że chodzi o ten sam przyrząd w dwóch obudowach. Zestawienie parametr po parametrze pokazuje coś innego.

Zdanie rozstrzygające: przy porównywalnej cenie BL HT 70 ma szerszy zakres, drugą skalę odczytu, wejście na sondę temperatury, o trzy poziomy gęstszą korektę gatunku, funkcje Min/Max/Hold i pamięć pomiarów. Jeżeli nie masz w firmie procedury odwołującej się wprost do modelu HT 65, to BL HT 70 jest wyborem domyślnym.

Skąd taka różnica przy zbliżonej cenie? Seria Blue powstała później, na nowszej i tańszej platformie elektronicznej. Numeracja katalogowa nie odzwierciedla więc hierarchii jakości, tylko rok powstania konstrukcji. Elektrody rezystancyjne, kabel MK 8 i złącze są w obu seriach wspólne, więc przejście z Classic na Blue nie unieważnia posiadanego osprzętu.

Jedyny argument za HT 65: jego skala zaczyna się od 4 % masy suchej, czyli o jeden punkt niżej niż w BL HT 70. Dla pracowni instrumentów, stolarki wnętrzowej i parkietu układanego przy ogrzewaniu podłogowym, gdzie materiał schodzi poniżej 5 %, ten jeden punkt bywa istotny. Druga różnica jest ergonomiczna: obudowa HT 65 (140 x 90 x 50 mm) jest krótsza i szersza, BL HT 70 (175 x 50 x 30 mm) smuklejszy i lżejszy. To kwestia przyzwyczajenia, nie funkcji.

Dwie skale odczytu: masa sucha i zawartość wody

BL HT 70 pokazuje wynik w dwóch układach i warto wiedzieć, który z nich obowiązuje w danej rozmowie handlowej.

• Procent masy suchej (5-70 %) - masa wody odniesiona do masy drewna całkowicie suchego. To układ stosowany w stolarstwie, parkieciarstwie i normach dotyczących drewna konstrukcyjnego. W tej skali drewno świeżo ścięte potrafi pokazać 60-70 % i więcej.
• Procent zawartości wody (3,1-41 %) - masa wody odniesiona do masy próbki mokrej. To układ stosowany w obrocie biomasą, zrębką i drewnem opałowym, gdzie rozliczenie idzie od wilgotności dostarczonego materiału, a nie od suchej masy.

Górne granice obu skal opisują ten sam stan fizyczny: 70 % masy suchej odpowiada mniej więcej 41 % zawartości wody. Przełączenie skali w mierniku nie zmienia więc pomiaru, tylko język, w którym jest podany. Jeżeli sprzedajesz i kupujesz w dwóch różnych układach, ta jedna funkcja oszczędza przeliczania w arkuszu i eliminuje najczęstsze źródło nieporozumień przy odbiorze dostawy.

Dlaczego zakres do 70 % w ogóle ma sens

Metoda rezystancyjna mierzy opór elektryczny drewna, który zmienia się wraz z ilością wody związanej w ścianach komórkowych. Powyżej punktu nasycenia włókien - u większości gatunków w okolicach 28-30 % masy suchej - ściany komórkowe są już nasycone, a każda kolejna porcja wody trafia do wolnych przestworów komórkowych. Opór przestaje wtedy spadać liniowo i dokładność metody stopniowo maleje.

To dlatego mierniki nastawione na kontrolę końcową, jak H 35 czy BL H 40, zatrzymują skalę odpowiednio na 30 i 40 %: powyżej tej granicy odczyt przestaje być pomiarem, a staje się wskazaniem. BL HT 70 idzie dalej, bo w obrocie drewnem mokrym powtarzalne wskazanie porównawcze jest więcej warte niż brak jakiegokolwiek odczytu. Traktuj więc wyniki:

• poniżej 30 % masy suchej - jako pomiar bezwzględny, na którym można oprzeć odbiór, reklamację i decyzję o rozpoczęciu obróbki;
• powyżej 30 % masy suchej - jako wskazanie porównawcze: świetne do śledzenia postępu suszenia, sortowania partii i wychwycenia sztuk wyraźnie odstających, ale nie do zapisu w protokole odbioru jako wartość bezwzględna.

Ta sama zasada obowiązuje w każdym mierniku rezystancyjnym; różnica polega na tym, że BL HT 70 pozwala ten zakres w ogóle zobaczyć.

Stan materiału a możliwości miernika

Kompensacja temperatury drewna - dwie drogi, dwie dokładności

Opór elektryczny drewna zależy nie tylko od wilgotności, ale i od temperatury. Bez korekty pomiar deski wyjętej z suszarni i tej samej deski po wystudzeniu da dwa różne wyniki. BL HT 70 kompensuje ten wpływ w zakresie od -10 do +50 °C i robi to na dwa sposoby.

Kompensacja z temperatury przyrządu

W trybie automatycznym miernik przyjmuje, że temperatura drewna jest równa temperaturze jego własnej obudowy. Przy pomiarach w hali o ustabilizowanym klimacie to założenie jest poprawne i nie wymaga żadnych akcesoriów. Ma jednak jeden warunek, którego nie znajdziesz w karcie katalogowej, a który wynika wprost z tego, gdzie siedzi czujnik: przyrząd trzeba najpierw wyrównać termicznie z otoczeniem. Miernik wyjęty z ciepłego samochodu i użyty od razu w zimnej hali skompensuje odczyt do swojej temperatury, a nie do temperatury deski. Kilka minut na wyrównanie jest tańsze niż każdy błędny odbiór dostawy.

Możesz też podać temperaturę ręcznie, jeśli znasz ją z innego źródła - to droga wygodna przy pomiarach w komorze suszarniczej, gdzie przyrząd i tak nie zdąży się wyrównać.

Kompensacja z zewnętrznej sondy temperatury materiału

Trzecia droga jest tą, która wyróżnia BL HT 70 na tle wszystkich pozostałych rezystancyjnych mierników drewna Gann. Po podłączeniu wbijanej sondy temperatury ET 10 BL (Ref. 31013165, czujnik Pt100 w technice 4-przewodowej, rurka pomiarowa 100 mm długości i 3 mm średnicy, zakres od -50 do 250 °C) miernik przestaje zgadywać temperaturę drewna i zaczyna ją mierzyć. Kompensacja opiera się wtedy na rzeczywistej temperaturze wnętrza materiału.

Ma to znaczenie wszędzie tam, gdzie drewno i powietrze wokół niego mają różną temperaturę:

• pomiar wsadu bezpośrednio po otwarciu komory suszarniczej, kiedy materiał jest wyraźnie cieplejszy od hali,
• kontrola dostawy przywiezionej zimą, kiedy stos jest zmarznięty, a magazyn ogrzany,
• pomiar w pobliżu ogrzewania podłogowego albo instalacji technologicznej,
• praca na zewnątrz, gdzie temperatura zmienia się w ciągu dnia o kilkanaście stopni.

Sonda ET 10 BL nie wchodzi w skład żadnego z fabrycznych zestawów BL HT 70 - dokupuje się ją osobno. Ta sama sonda współpracuje z CH 17, BL E i BL UNI 11, więc pozostaje przydatna także po rozbudowie parku pomiarowego.

Warto odnotować, że pomiar temperatury materiału jest w BL HT 70 osobną funkcją pomiarową, a nie tylko wejściem korygującym. Z podłączoną sondą przyrząd pracuje również jako termometr wtykowy w zakresie od -50 do 250 °C, co obejmuje zarówno zmarznięty stos, jak i gorący wsad tuż po suszeniu.

Siedmiopoziomowa korekta gatunku drewna

Krzywa zależności oporu od wilgotności jest inna dla dębu, inna dla sosny, a jeszcze inna dla drewna modyfikowanego termicznie. BL HT 70 ma siedem poziomów korekty gatunku obejmujących ponad 300 gatunków - dla porównania HT 65 i H 35 mają po cztery.

Trzy poziomy różnicy nie brzmią spektakularnie, dopóki nie policzy się, czego dotyczą. Gęstszy podział oznacza mniejsze zaokrąglenie przy gatunkach nietypowych: egzotykach, drewnie modyfikowanym termicznie i materiałach płytowych. To akurat te materiały, przy których cena metra sześciennego jest najwyższa, a koszt pomyłki przy odbiorze - największy.

Odczyt orientacyjny a odczyt obronny. Wynik zdjęty bez ustawionej właściwej grupy gatunkowej i bez skompensowanej temperatury jest odczytem orientacyjnym - wystarczy do posortowania partii, nie wystarczy do rozmowy z dostawcą. Jeśli pomiar ma być argumentem, zanotuj razem z wynikiem numer ustawionej charakterystyki i temperaturę, przy której mierzyłeś. Tylko wtedy pomiar da się powtórzyć i obronić.

Min, Max, Hold i pamięć dziesięciu pomiarów

Funkcje Min/Max/Hold oraz pamięć dziesięciu ostatnich wyników wyglądają w karcie katalogowej na drobiazg, a w praktyce zmieniają sposób pracy z partią materiału.

• Hold zamraża odczyt na wyświetlaczu. Elektrodę wbija się często w miejscu, w którego stronę nie da się wygodnie patrzeć - w głąb stosu, pod okładzinę, na dolnej warstwie palety. Wynik odczytuje się po wyjęciu przyrządu.
• Min i Max zapamiętują skrajne wartości z serii pomiarów. Sam rozstęp między nimi jest informacją: partia o rozrzucie jednego punktu procentowego jest wysuszona równomiernie, ta sama partia o rozrzucie sześciu punktów wymaga sortowania - niezależnie od tego, jak dobrze wygląda średnia.
• Pamięć dziesięciu ostatnich pomiarów pozwala zejść ze stosu i dopiero potem przepisać wyniki do protokołu, zamiast notować każdy odczyt na miejscu, w rękawicach i przy złym świetle.

Żadnej z tych funkcji nie mają HT 65 ani H 35. Przy pomiarze pojedynczej deski to bez znaczenia; przy odbiorze dostawy albo kontroli wsadu suszarni robi to realną różnicę w tempie pracy.

Producent przewiduje też opcję zaprogramowania fabrycznie pięciu krzywych charakterystycznych na zamówienie. Jeżeli pracujesz na materiale spoza standardowej listy - własnej mieszance gatunków, drewnie modyfikowanym albo płycie o nietypowej gęstości - napisz do nas, sprawdzimy warunki takiego zamówienia u producenta.

Dostępne warianty: sam miernik, Zestaw 1 i Zestaw 2

BL HT 70 sprzedajemy w trzech konfiguracjach, wybieranych na tej samej stronie w polu Wybór zestawu. Różnią się wyłącznie osprzętem - sam przyrząd jest w każdej z nich identyczny.

Sam miernik (Ref. 30011250)

Miernik z baterią 9 V, bez akcesoriów. Ta konfiguracja nie zawiera żadnej elektrody ani kabla pomiarowego, więc samym przyrządem nie zmierzysz niczego. Ma sens tylko wtedy, gdy masz już elektrodę rezystancyjną Gann i kabel MK 8 - na przykład po innym mierniku serii Classic lub Blue, bo osprzęt rezystancyjny jest w obu seriach wspólny. W każdym innym przypadku wybierz zestaw.

Zestaw 1 (Ref. 30012250) - do tarcicy i płyt o typowych przekrojach

• miernik BL HT 70,
• elektroda wbijana M 20,
• po 10 szpilek zamiennych o długości 16 i 23 mm,
• kabel pomiarowy MK 8,
• walizka transportowa VI.

To konfiguracja podstawowa: elektroda M 20 wbija się młotkiem na kilkanaście milimetrów i obsługuje deski, listwy, płyty i forniry. Walizka VI jest kompaktowa i dobrana dokładnie pod tę zawartość.

Zestaw 2 (Ref. 30012255) - do grubych przekrojów i drewna twardego

• miernik BL HT 70,
• elektroda młotkowa M 18,
• po 10 szpilek zamiennych o długości 40 i 60 mm,
• kabel pomiarowy MK 8,
• walizka transportowa BK 14-I.

Elektroda M 18 to ciężki młotek bezwładnościowy, który wbija szpilki 40 i 60 mm w drewno twarde i w grube przekroje - dokładnie tam, gdzie interesuje nas wilgotność rdzenia, a nie warstwy przypowierzchniowej. Walizka BK 14-I jest większa, bo musi pomieścić młotek.

Który zestaw wybrać, jeśli chcesz obie elektrody? Weź Zestaw 2 i dokup M 20 osobno. Walizka VI z Zestawu 1 jest za mała, żeby zmieścić młotek M 18, natomiast BK 14-I pomieści obie elektrody bez problemu.

Kompatybilne elektrody i sondy

Producent wskazuje przy BL HT 70 sześć elektrod rezystancyjnych do drewna oraz jedną sondę temperatury. Wszystkie podłącza się kablem MK 8.

Uwaga na klasyfikację katalogową szpilek HW 200 i HW 300. Producent opisuje je jako elektrody do zrębków i materiałów sypkich, a takie materiały bywają wilgotniejsze niż jakikolwiek zakres rezystancyjny. Szpilki sięgną w głąb pryzmy bez problemu, ale odczyt zatrzyma się na granicy skali miernika. W BL HT 70 ta granica leży wyżej niż w większości mierników drewna, co czyni go najsensowniejszym partnerem dla tych szpilek w całej serii Blue - ale nie jest nieskończona.

Elektrod z rodziny izolowanej - M 20-Bi 200, M 20-Bi 300, M 19 czy M 20-DS 16-i - producent przy tym mierniku nie wymienia. Jeżeli potrzebujesz pomiarów pod okładziną albo w izolacji z włókna drzewnego, właściwym przyrządem jest BL H 42 lub HB 30.

Akcesoria, adaptery i materiały eksploatacyjne

• Walizki transportowe: VI (Ref. 31015052), BK 14-I (Ref. 31005061) oraz pojemniejsza BK 14-II (Ref. 31005062), gdy w komplecie ma jechać także sonda temperatury.
• Kabel pomiarowy MK 8 (Ref. 31006210) - łączy każdą z elektrod rezystancyjnych z miernikiem. Warto mieć zapasowy: uszkodzony kabel to najczęstsza przyczyna dziwnych odczytów w terenie.
• Adapter testowy do pomiaru wilgotności drewna (Ref. 31006070) - wzorzec o znanej wartości oporu. To jedyny sposób, żeby samodzielnie rozstrzygnąć, czy nietypowy wynik bierze się z materiału, czy z uszkodzonego kabla albo elektrody. Producent wymienia go przy każdym mierniku rezystancyjnym.
• Adapter BNC (Ref. 31006050) - do podłączenia elektrod i przewodów z wtykiem BNC.
• Szpilki z izolacją teflonową do elektrody M 18: 45 mm (Ref. 31004550) i 60 mm (Ref. 31004500). Goła szpilka zbiera opór na całej długości wbicia i pokazuje najwilgotniejszą napotkaną warstwę; szpilka izolowana teflonem mierzy dokładnie na głębokości ostrza. Przy grubych przekrojach to różnica między profilem wilgotności a jedną liczbą.
• Szpilki zamienne bez izolacji, sprzedawane w opakowaniach po 100 sztuk: 16 mm (Ref. 31004610), 23 mm (Ref. 31004620), 40 mm (Ref. 31004640) i 60 mm (Ref. 31004660). Sprowadzamy na zamówienie.
• Bateria alkaliczna 9 V (Ref. 31005220) - jedna sztuka jest w komplecie z miernikiem. Sprowadzamy na zamówienie.

Dane techniczne Gann Hydromette BL HT 70

Siedem sytuacji, w których BL HT 70 jest trudny do zastąpienia

1. Odbiór dostawy tarcicy prosto z tartaku. Materiał świeżo przetarty bywa powyżej 40 % masy suchej, czyli poza skalą większości mierników drewna. Bez odczytu nie ma podstawy do reklamacji, a po rozładunku i wmieszaniu partii w magazyn dowodu już się nie odtworzy.
2. Kontrola wsadu tuż po otwarciu komory suszarniczej. Deski są gorące, hala chłodna, a kompensacja z temperatury obudowy w tym momencie zawodzi. Z sondą ET 10 BL pomiar jest wiarygodny od pierwszej minuty, więc decyzję o kolejnym cyklu podejmujesz od razu, zamiast czekać na wystudzenie wsadu.
3. Śledzenie postępu suszenia naturalnego. Stos schodzący z 60 do 20 % przechodzi przez cały zakres, którego mierniki do 30 % w ogóle nie widzą. Miernik obejmujący pełną drogę pozwala zaplanować termin wjazdu do suszarni zamiast zgadywać go z kalendarza.
4. Handel biomasą i drewnem opałowym. Rozliczenie idzie od zawartości wody, nie od masy suchej. Odczyt w tej samej skali, w której wystawiana jest faktura, zdejmuje spór o przelicznik jeszcze przed ważeniem.
5. Kontrola zrębki w pryzmie. Materiał sypki i wilgotny wymaga zarówno długich szpilek, jak i skali sięgającej wysoko. Rozbieżność między pomiarem z brzegu a z wnętrza pryzmy decyduje o tym, czy partię można podać do kotła bez przesuszania.
6. Pomiar zmarzniętego materiału zimą. Stos przywieziony z mrozu do ogrzewanego magazynu ma temperaturę rdzenia kilkanaście stopni niższą niż powietrze. Kompensacja z rzeczywistej temperatury drewna jest jedyną, która daje tu powtarzalny wynik.
7. Rozstrzyganie sporu z dostawcą lub podwykonawcą. Zanotowany numer charakterystyki gatunkowej i temperatura pomiaru sprawiają, że wynik da się powtórzyć w obecności drugiej strony. Pomiar, którego nie da się odtworzyć, w sporze nie waży nic.

Granice zastosowania - co BL HT 70 zmierzy, a czego nie

• Powyżej 70 % masy suchej odczyt wychodzi poza skalę. Pełny zakres do 100 % masy suchej ma Hydromette CH 17.
• Poniżej 5 % masy suchej skala się kończy. Przy materiale bardzo suchym - stolarka wnętrzowa, instrumenty, parkiet nad ogrzewaniem podłogowym - sięgnij po HT 65 albo H 35, których skale zaczynają się od 4 %.
• Wilgotność muru, jastrychu i posadzki to inna metoda i inny przyrząd. Pomiar orientacyjny da Compact B evo-100, pełną diagnostykę HB 30 lub BL E z sondą pojemnościową, a wartość rozstrzygającą metoda karbidowa: Hydromat CM-B Standard, CM-B Pro albo CM-P Pro.
• Izolacje z włókna drzewnego mają własne krzywe grupowane według gęstości nasypowej. Właściwym przyrządem jest BL H 42 z elektrodą M 19.
• Wilgotność i temperatura powietrza w hali nie należą do zakresu tego miernika. Klimat wnętrza mierzy RTU 600, BL UNI 11 albo CH 17.
• Zapis pomiarów do pliku i raportu - BL HT 70 pamięta dziesięć ostatnich wyników na wyświetlaczu, ale nie eksportuje ich do komputera. Rejestrację z przeniesieniem danych mają HT 85 T i CH 17.

Który wariant i który miernik wybrać - tabela decyzyjna

Podsumowanie i rekomendacja

Gann Hydromette BL HT 70 jest rezystancyjnym miernikiem wilgotności drewna dla firm, w których materiał bywa naprawdę mokry: dla tartaków i składów drewna, operatorów suszarni komorowych, handlu biomasą i zrębką oraz stolarni odbierających tarcicę prosto z przetarcia. Producent wskazuje na niego także jako na przyrząd dla warsztatów stolarskich oraz wykonawców prac parkieciarskich i malarskich - wszędzie tam, gdzie wilgotność podłoża decyduje o tym, czy można zaczynać szlifowanie i lakierowanie. Zakres 5-70 % masy suchej i druga skala 3,1-41 % zawartości wody obejmują całą drogę materiału od pozyskania do gotowego elementu, a nie tylko jej suchy koniec.

Cechą, która wyróżnia ten model spośród wszystkich rezystancyjnych mierników drewna Gann, jest możliwość kompensowania odczytu rzeczywistą temperaturą materiału mierzoną sondą Pt100, a nie temperaturą obudowy przyrządu. Wszędzie tam, gdzie drewno i powietrze wokół niego mają różną temperaturę, to właśnie ta funkcja decyduje o tym, czy pomiar da się obronić.

Jeżeli wahasz się między BL HT 70 a HT 65, a Twój materiał nie schodzi regularnie poniżej 5 % masy suchej - wybierz BL HT 70. Jeżeli materiał nigdy nie przekracza 40 % masy suchej, tańszy BL H 40 zrobi to samo taniej. Nie wiesz, w którym z tych trzech przypadków jesteś? Opisz nam swój materiał i sposób pracy - dobierzemy elektrody i konfigurację zestawu, a ofertę przygotujemy w 24 h.

Jesteśmy dystrybutorem Gann w Polsce. Zapewniamy doradztwo techniczne, dostęp do pełnej gamy elektrod, sond i akcesoriów oraz wsparcie po sprzedaży.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: sierpień 2026. Źródła: dane producenta + PN-EN 13183-2.