Schaller humimeter RH5 – wilgotnościomierze do stosu papieru w trzech wersjach

Ryza oddycha razem z halą, a widać to dopiero na maszynie

Papier jest higroskopijny i nie da się tego wyłączyć. Ryza, która przyjechała z magazynu o innej wilgotności niż drukarnia, przez kilkanaście godzin wymienia wodę z powietrzem hali. W tym czasie arkusz faluje na brzegach, zwija się, zmienia wymiar i traci stabilność pasowania kolorów. Rodzina humimeter RH5 mierzy ten proces tam, gdzie on naprawdę zachodzi: bagnetowa sonda mieczowa o długości 295 mm wsuwa się między arkusze i po krótkim czasie kondycjonowania pokazuje wilgotność względną powietrza uwięzionego w stosie oraz temperaturę papieru.

Karta obejmuje trzy wersje tej samej konstrukcji: RH5.1 (nr kat. 11994), RH5 (11494) oraz RH5.2 (14742) z zagiętym mieczem. Różnią się dokładnością wzorcowania, kształtem sondy, zakresem dostawy oraz - i to jest różnica najważniejsza przy wyborze - obecnością gniazda transmisji danych. Zasada pomiaru jest we wszystkich trzech ta sama. Jako autoryzowany dystrybutor Schaller w Polsce dostarczamy wszystkie trzy z polskim menu, gwarancją producenta i wsparciem technicznym. Napisz do nas - przygotujemy ofertę w 24 h.

Ile kosztuje ryza w złym stanie

Zbyt wilgotny papier rośnie w poprzek włókna i rozjeżdża pasowanie w drugim przelocie. Zbyt suchy elektryzuje się, skleja arkusze i podwaja liczbę zacięć. Jedno i drugie kończy się tak samo: makulaturą, przestojem maszyny i reklamacją, której nie da się obronić bez pomiaru. Przy nakładzie liczonym w tysiącach arkuszy koszt jednego nieudanego zlecenia bywa wyższy niż cena miernika.

Pomiar wilgotności przy przyjęciu dostawy i po aklimatyzacji zamienia spór z dostawcą w liczbę z datą. Pamięć na 10 000 wyników z opisem punktu pomiarowego sprawia, że dokumentacja powstaje sama, a nie w zeszycie.

Wilgotność równowagowa - co naprawdę pokazuje miecz

Sonda nie wbija się w masę papieru i nie mierzy jej przewodności. Mierzy powietrze zamknięte między arkuszami, które po krótkim czasie dochodzi do równowagi z wilgocią samego papieru. Wilgotność względna odczytana w głębi ryzy jest więc miarą wilgotności równowagowej materiału i dokładnie tą wielkością posługują się papiernie, gdy podają warunki składowania. Metoda jest nieniszcząca: po wyjęciu miecza ryza nadaje się do druku.

Urządzenie mierzy przy tym temperaturę materiału i wlicza ją do wyniku, a dodatkowo wylicza temperaturę punktu rosy - to ona mówi, czy zimna paleta wniesiona do ciepłej hali zdąży się wyrosić, zanim trafi na maszynę. Metodą odniesienia dla zawartości wody w papierze pozostaje suszarka laboratoryjna według EN ISO 287 i takie badanie możemy zlecić producentowi.

Pomiar krok po kroku

1. Przed pomiarem zostaw miernik przy mierzonym papierze, aż wyrówna z nim temperaturę. Wynik jest wiarygodny dopiero wtedy, gdy temperatura na wyświetlaczu przestaje się zmieniać. To najważniejszy krok całej procedury.
2. W ciężkich, mocno sprasowanych stosach wbij najpierw w ryzę uchwyt ochronny sondy (nr kat. 10451). Chroni miecz przed wygięciem, a wyniku nie zafałszowuje. Uchwyt też musi wyrównać temperaturę z mieczem.
3. Trzymając miernik jedną ręką, wsuń miecz w stos na około 10 cm - prosto, nigdy pod kątem, bo aluminiowy miecz się wygina.
4. Dosuwaj miecz po kilka centymetrów w krótkich odstępach, mniej więcej co 10 sekund, aż wejdzie na pełną długość 295 mm.
5. Odczekaj, aż czujnik wyrówna się z powietrzem w ryzie. Odczytaj wilgotność względną z rozdzielczością 0,1 %, temperaturę papieru i w razie potrzeby punkt rosy - sprawdź przy tym, czy wybrany jest właściwy rodzaj pomiaru.
6. Zamroź wskazanie funkcją Hold albo zapisz je do pamięci z opisem punktu pomiarowego: numerem partii, dostawcą, stanowiskiem. Przy serii pomiarów w kilku ryzach miernik sam liczy średnią.
7. Do pomiarów cyklicznych włącz Autolog - miernik zapisuje odczyty w zadanych odstępach czasu, także zostawiony w stosie albo w pomieszczeniu.
8. Wyciągnij miecz prosto ze stosu, a uchwyt ochronny wyjmij przyrządem 10523.
9. Przy RH5 i RH5.2 dane przenieś do komputera modułem USB z oprogramowaniem LogMemorizer, które archiwizuje pomiary, rysuje wykresy i eksportuje je do PDF albo CSV. Przy RH5.1 tego kroku nie ma - zapisane pomiary odczytuje się wyłącznie z wyświetlacza miernika.

Pojedyncze arkusze i małe partie mierzy się inaczej. Materiał wkłada się do szczelnego opakowania, a miecz wsuwa tak, żeby był całkowicie otoczony materiałem. Opakowanie się zamyka, żeby odciąć wymianę powietrza z otoczeniem, i czeka na wyrównanie. W obu przypadkach pomiar jest nieniszczący.

Dlaczego miernik musi najpierw wyrównać temperaturę

Największy błąd pomiaru nie bierze się z czujnika, tylko z różnicy temperatur między miernikiem a mierzonym papierem. Instrukcja producenta podaje, ile kosztuje różnica zaledwie 1 °C:

Trzy stopnie różnicy dają przy 20 °C i 50 % r.H. błąd ponad 10 % r.H., czyli wynik bez wartości. Miernik przyniesiony z zimnego magazynu do ciepłej hali musi się więc najpierw wygrzać, a przy pracy z uchwytem ochronnym to samo dotyczy uchwytu.

Trzy wersje rodziny - którą wybrać

Jedna różnica jest nieodwracalna i warto o niej wiedzieć przed zamówieniem, a nie po. RH5.1 nie ma gniazda USB, więc nie da się do niego dokupić ani modułu transmisji danych, ani Bluetootha, ani drukarki, i nie współpracuje z oprogramowaniem komputerowym. Pamięć na 10 000 wyników działa normalnie, ale zapisane pomiary odczytuje się z ekranu miernika i przepisuje ręcznie. Jeżeli pomiary mają trafiać do raportu, do systemu jakości albo na wydruk dla klienta, właściwym wyborem jest RH5 albo RH5.2 - i tej decyzji nie da się cofnąć dokupieniem osprzętu.

Cena na karcie dotyczy wersji RH5.1, czyli najtańszej z trzech. Wybór modelu w polu wariantów przelicza cenę na RH5 albo RH5.2 automatycznie, więc kwota w koszyku odpowiada temu, co dostaniesz.

Co obejmuje cena

Każdy z trzech mierników jest gotowy do pracy po włożeniu czterech baterii AA, które są w zestawie. RH5 ma dodatkowo gumową osłonę ochronną i walizkę transportową EVA (nr kat. 15427), RH5.2 samą osłonę, a RH5.1 idzie w wersji najbardziej podstawowej, bez walizki. Zapasową walizkę 15427 do RH5 kompletujemy na zamówienie, poza listą dopłat, żeby nikt nie kupił drugiej sztuki tego, co już ma w pudełku.

Poza zestawem zostają też usługi: wzorcowanie z regulacją serii RH (nr kat. 11131) oraz badanie laboratoryjne zawartości wody według EN ISO 287 (14218). Zlecamy je producentowi na życzenie i wyceniamy osobno.

Producent obejmuje humimetery programem Lifetime Support z 10-letnią gwarancją naprawy, więc miernik zostaje w serwisie długo po okresie gwarancyjnym.

Akcesoria i rozbudowa

Pierwsze dwie pozycje pasują do wszystkich trzech wersji. Wszystko, co dotyczy transmisji danych - moduły 12278, 14957 i 14944, drukarka 15444 oraz licencja 11909 - działa wyłącznie z RH5 i RH5.2.

• Uchwyt ochronny sondy bagnetowej (10451) - stalowa tuleja wbijana w ryzę przed pomiarem. Przy twardych, mocno sprasowanych stosach to jedyna rzecz, która chroni miecz przed trwałym wygięciem. Pasuje do RH5 i RH6.
• Przyrząd do wyjmowania uchwytu (10523) - stalowy hak z drewnianą rękojeścią. Bez niego uchwyt zostaje w stosie.
• Przyrząd kalibracyjny do sondy mieczowej (10072) i ampułki wzorcowe: komplet 35, 50 i 80 % r.H. (10005) albo pięć sztuk 50 % r.H. (10352). Zestaw do sprawdzania wskazań we własnym laboratorium - dostępny do wszystkich trzech wersji.
• Świadectwo wzorcowania fabrycznego (10403) - protokół regulacji wystawiany przy wysyłce. Zaznacz je przy zamówieniu, jeżeli miernik ma wejść do systemu jakości. Dotyczy wszystkich trzech wersji.
• Moduł USB z oprogramowaniem LogMemorizer (12278) - komplet z kablem USB, tylko do RH5 i RH5.2. Zamienia pamięć miernika w archiwum na dysku.
• Moduł USB w wersji akumulatorowej (14957) oraz wbudowany Bluetooth 5.0 (14944) - dwie inne drogi do tego samego LogMemorizera, gdy miernik ma pracować bez kabla. Tylko do RH5 i RH5.2.
• LogMemorizer PRO - licencja roczna (11909) - wersja z chmurą, wymaga wcześniejszego modułu USB albo Bluetooth, a więc również tylko przy RH5 i RH5.2.
• Drukarka termiczna z akumulatorem (15444) - wydruk protokołu prosto z miernika, bez komputera. Wymaga modułu USB, więc tylko przy RH5 i RH5.2.

Dane techniczne

Granice metody

Producent podaje wprost ograniczenia, które lepiej znać przed zakupem. Długa praca powyżej 80 % wilgotności względnej podnosi błąd o około 3 % po sześćdziesięciu godzinach. Czujnik wraca do deklarowanej dokładności sam, gdy tylko znajdzie się z powrotem w normalnym zakresie pracy. Materiał musi mieć temperaturę od -10 do +60 °C, a poza tym zakresem wynik jest nieważny.

Czujnik wilgotności nie znosi wody w postaci kropel: bezpośredni kontakt z kapiącą albo rozpryskiwaną wodą go niszczy, a agresywne gazy uszkadzają go nieodwracalnie. Skroplona para po gwałtownej zmianie temperatury zaburza wskazania i wtedy wystarczy odczekać, aż miernik wyrówna temperaturę z otoczeniem. Zabrudzony czujnik to sprawa dla serwisu, nie dla użytkownika. Miernik przechowuje się w suchym miejscu, z dala od kurzu i słońca, w temperaturze od -20 do +60 °C. Przy przerwie dłuższej niż cztery tygodnie trzeba wyjąć baterie.

Zastosowania praktyczne

• Kontrola przyjęcia dostawy - pomiar w kilku ryzach z palety, zanim papier trafi do magazynu. Wynik z numerem partii jest argumentem w rozmowie z dostawcą.
• Aklimatyzacja przed drukiem - sprawdzenie, czy ryza zdążyła dojść do warunków hali. Zamiast reguły „dwadzieścia cztery godziny" masz liczbę.
• Monitoring klimatu drukarni i magazynu - miernik zostawiony w pomieszczeniu z włączonym Autologiem zapisuje dobowy przebieg wilgotności i temperatury.
• Przetwórstwo opakowań - tektura lita i karton przed sztancowaniem oraz klejeniem, gdzie zbyt sucha wstęga pęka na biglu.
• Reklamacje i dochodzenia - udokumentowany pomiar w chwili wykrycia wady oddziela winę papieru od winy maszyny.

Kto korzysta z serii RH5 w Polsce

Mierniki serii RH5 pracują w polskich zakładach poligraficznych, opakowaniowych i farmaceutycznych. Wśród użytkowników są między innymi Huhtamaki Foodservice Gliwice, Puratos Polska, Aflofarm Farmacja Polska, Akomex, Drukpak oraz Grupa Unigraf. To wybrane przykłady - seria sprawdza się zarówno w dużych wytwórniach opakowań kartonowych, jak i w drukarniach oraz magazynach papieru.

Zanim kupisz - czy potrzebujesz właśnie RH5

Rodzina RH5 mierzy wilgotność równowagową, a nie bezwzględną zawartość wody w papierze. Jeżeli potrzebujesz procentu wody w materiale albo pracy przy wstędze, właściwe są inne urządzenia:

• humimeter RH6 (11497) - ta sama konstrukcja co RH5, ale z przeliczeniem na zawartość wody w papierze Kraftliner i Testliner, pomiarem wilgotności bezwzględnej powietrza oraz modułem USB i walizką w zestawie.
• humimeter PMP - bezwzględna zawartość wody w stosie papieru i tektury litej, pomiar przez przyłożenie do powierzchni.
• humimeter PM5 - zawartość wody na roli, także obracającej się, z bezdotykowym pomiarem temperatury papieru.
• humimeter RP6 - bele makulatury i wykrywanie mokrych gniazd w beli.
• MF-P-HTD - pomiar ciągły na pracującej wstędze, montowany na maszynie.
• humimeter RH1 - sam klimat pomieszczenia, bez miecza do ryzy.

Wewnątrz samej rodziny RH5 rozstrzyga jedno pytanie: czy pomiary mają opuścić miernik. Jeżeli tak - raport, system jakości, wydruk dla klienta, wykres z serii pomiarów - bierz RH5 albo RH5.2, bo RH5.1 nie ma gniazda USB i nigdy go mieć nie będzie. Jeżeli wynik ma być odczytany na miejscu i zapisany ręcznie, RH5.1 robi dokładnie to samo za wyraźnie mniejsze pieniądze.

Konkurencyjne podejście oporowe reprezentują Delmhorst PX-20 i PX-30, które podają procent wody w materiale. Różnice zestawiliśmy w artykule Delmhorst PX-20 i PX-30 kontra Schaller RH5.

Ten sam przyrząd występuje w katalogu producenta jeszcze raz, pod numerem 11494 tex, jako tester wilgotności tekstyliów, odzieży i worków filtracyjnych. To nie jest inna konstrukcja ani inne wzorcowanie - to ten sam miernik zaadresowany do drugiej branży, z innym opisem zastosowań. Opisujemy tę wersję na osobnej karcie: humimeter RH5 do tekstyliów i wyrobów włókienniczych.

Dokumentacja i materiały dodatkowe

• Wszystkie wilgotnościomierze do papieru i tektury
• Karta katalogowa RH5 i RH6 w języku angielskim

Wideo

Pierwszy film pokazuje pomiar wilgotności stosu papieru.

Drugi film pokazuje pomiar w stosie tektury z użyciem uchwytu ochronnego na miecz.

Trzeci film pokazuje konstrukcję mierników serii RH5, sposób użycia i oprogramowanie LogMemorizer.

Podsumowanie

Rodzina humimeter RH5 to najprostsza droga do tego, żeby o wilgotności papieru mówić liczbami zamiast wrażeń. RH5.1 wystarczy do kontroli orientacyjnej w magazynie, o ile godzisz się na odczyt wyłącznie z wyświetlacza. RH5 jest wersją do codziennej pracy z dokumentacją i transmisją danych, a RH5.2 z zagiętym mieczem ratuje sytuację tam, gdzie prosty miecz trudno wyjąć ze stosu. Wszystkie trzy mierzą tak samo szybko, nieniszcząco i z pamięcią na 10 000 wyników.

Jako autoryzowany dystrybutor Schaller w Polsce dostarczamy oryginalne urządzenia z gwarancją producenta, akcesoriami i wsparciem technicznym. Pomożemy dobrać wersję do zadania i przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: wrzesień 2026. Źródła: dane producenta + EN ISO 287.