Schaller humimeter PMP – wilgotnościomierz do papieru i tektury litej w stosach

Pomiar wilgotności papieru w stosie bez pobierania próbek

Schaller humimeter PMP to kompaktowy wilgotnościomierz do papieru i tektury litej ułożonych w stosy i ryzy. Miernik dociska się z góry do stosu i po chwili odczytuje bezwzględną zawartość wody w papierze na głębokości 20 mm. Nie trzeba niszczyć arkuszy, wycinać próbek ani czekać na wynik z suszarki. Waży 265 g z bateriami i mieści się w dłoni, więc sprawdza się przy przyjęciu dostawy, przy maszynie drukującej i w magazynie.

Wynik jest zawartością wody w odniesieniu do całkowitej masy papieru, tak jak w metodzie suszarkowej według EN ISO 287, do której producent justuje miernik po kalibracji. Krzywe kalibracyjne dobiera się nie do gatunku, ale do gęstości papieru: 20 krzywych obejmuje gęstości od 300 do 1300 kg/m³, od tissue po papiery broszurowe. Ten sam miernik mierzy też rolkę stojącą w magazynie, dociśnięty do jej obwodu.

Ile kosztuje papier o złej wilgotności

Wilgotność papieru decyduje o tym, jak zachowa się on na maszynie. Papier zbyt wilgotny albo zbyt suchy wydłuża się i kurczy, arkusze falują i tracą płaskość, gorzej się drukują, kleją i laminują. Każda taka partia to ryzyko zatrzymania maszyny, odrzuconej partii albo reklamacji od odbiorcy, a koszt jest zawsze większy niż koszt pomiaru przy przyjęciu dostawy.

• W drukarni arkuszowej pomiar przy przyjęciu ryz pokazuje, która partia potrzebuje aklimatyzacji, zanim trafi na maszynę.
• U przetwórcy papieru i tektury litej pomiar przed klejeniem i laminowaniem pozwala odłożyć partię o złej wilgotności, zanim powstanie seria wadliwych wyrobów.
• Przy reklamacji wynik zapisany w pamięci miernika daje liczbę, na której można oprzeć rozmowę z dostawcą, zamiast oceny „na dotyk”.
• W hurtowni papieru pomiar przy przyjęciu i przed wydaniem dokumentuje stan towaru w obu chwilach.

Jak mierzy humimeter PMP

Na spodzie miernika jest czarna płyta czujnika. Dociśnięta z siłą około 4 kg do papieru mierzy zawartość wody na głębokości 20 mm, dlatego stos musi mieć co najmniej 25 mm wysokości. Miernik automatycznie kompensuje temperaturę, ale sam musi mieć prawie taką samą temperaturę jak papier: dopuszczalna różnica to 3 °C. Miernik przyniesiony z zimnego samochodu albo z ogrzewanego biura trzeba więc zostawić przy papierze, aż wyrówna temperaturę. Temperatura papieru przy pomiarze ma mieścić się w zakresie od 0 do 50 °C.

Płyta czujnika musi przylegać do papieru całą powierzchnią. Na stosie oznacza to pomiar z góry, na rolce - pomiar na obwodzie, czyli na dłuższym boku rolki, przy promieniu na tyle dużym, żeby czujnik leżał na papierze płasko. Pomiar na czole rolki nie jest wiarygodny.

Zawartość wody czy wilgotność względna stosu - dwie różne miary

W papiernictwie wilgotność papieru podaje się na dwa sposoby. Pierwszy to zawartość wody w procentach masy papieru (%mc), tak jak w metodzie suszarkowej według EN ISO 287 - to mierzy humimeter PMP. Drugi to wilgotność względna powietrza w równowadze z papierem w stosie (%RH), którą mierzą higrometry mieczowe humimeter RH5 i humimeter RH6. To dwie różne miary i firmy papiernicze stosują je rozłącznie: specyfikacja papieru, umowa z dostawcą albo procedura przyjęcia podaje albo zawartość wody, albo wilgotność względną stosu. Zanim wybierzesz miernik, sprawdź, w której z tych miar zapisane są Twoje progi - PMP odpowiada na wymaganie w %mc, a nie w %RH.

Dobór krzywej kalibracyjnej - liczy się gęstość papieru

Miernik nie ma krzywych przypisanych do gatunków papieru, bo przy takiej różnorodności papierów o wskazaniu decyduje gęstość stosu albo rolki. Instrukcja podaje przy każdej krzywej przykładowe rodzaje papieru jako podpowiedź:

Gęstość liczy się z gramatury i grubości: gęstość [kg/m³] = gramatura [g/m²] / grubość [mm]. Dla bardzo dokładnych wyników producent zaleca jednorazowe porównanie: kilka pomiarów na krzywych najbliższych obliczonej gęstości, oznaczenie wilgotności tego samego stosu metodą odniesienia (suszarkową według EN ISO 287 albo analizatorem on-line) i od tej pory praca na krzywej, która jest najbliżej wyniku odniesienia. Krzywej można nadać własną nazwę, na przykład nazwę papieru, a zmianę nazwy przeprowadza dystrybutor. Przeliczenie gęstości na gramaturę z przykładami, także dla stosu i rolki, opisaliśmy we wpisie Przeliczanie gęstości papieru kg/m³ na gramaturę g/m² - wpis powstał dla miernika PM5, ale wzór jest ten sam.

Pomiar krok po kroku

1. Zostaw miernik przy mierzonym papierze, aż wyrówna temperaturę - różnica między miernikiem a papierem nie może przekraczać 3 °C.
2. Włącz miernik, przytrzymując przycisk przez 3 sekundy.
3. Wybierz krzywą kalibracyjną odpowiadającą gęstości mierzonego papieru.
4. Na stosie o wysokości co najmniej 25 mm dociśnij miernik z góry z siłą około 4 kg, tak żeby czarna płyta czujnika przylegała do papieru całą powierzchnią.
5. Na rolce dociśnij miernik do obwodu, czyli do dłuższego boku. Nie mierz na czole rolki ani na rolce obracającej się na maszynie.
6. Odczytaj zawartość wody - wynik pojawia się na wyświetlaczu od razu.
7. Zmierz stos albo rolkę w kilku miejscach i zapisz wyniki jako serię. Miernik sam policzy średnią, a do serii można dopisać nazwę, na przykład numer partii.
8. Gdy wyświetlacza nie widać w trakcie pomiaru, na przykład przy pomiarze nad głową, włącz funkcję Hold, która zamraża odczyt do naciśnięcia przycisku.
9. Przenieś wyniki do komputera przez moduł USB i oprogramowanie LogMemorizer, gdzie można je archiwizować, eksportować i drukować.

Zapisana seria pokazuje nazwę, średnią zawartość wody, średnią temperaturę, liczbę zapisanych odczytów, krzywą oraz datę i godzinę początku i końca serii. W pamięci mieści się do 10 000 wyników, a pojedyncze odczyty z serii można przeglądać i usuwać.

Kontrola miernika płytką testową

Producent zaleca sprawdzać miernik co cztery tygodnie płytką testową, która leży w drewnianej walizce. Miernik i płytka mają mieć temperaturę od 20 do 26 °C, a pod płytką nie może być metalu, dlatego walizkę kładzie się na drewnianym stole. Po wybraniu krzywej „Reference” dociska się miernik do szarej płytki z siłą około 4 kg. Wskazanie powinno mieścić się w przedziale od 24,8 do 25,8 i jest wtedy wyświetlane na czarno.

Wynik spoza tego przedziału miernik pokazuje na szaro i trzeba go wtedy dostroić: z menu Options wybiera się Adjust, unosi miernik w powietrze, tak żeby za płytą czujnika było co najmniej 0,5 metra wolnej przestrzeni, i zatwierdza przyciskiem. Dostrojenie trwa kilka sekund, po nim sprawdza się miernik płytką jeszcze raz. Jeśli za czujnikiem znajdzie się jakiś przedmiot albo palce dotkną płyty, dostrojenie wychodzi nieprawidłowe, a na wyświetlaczu zostaje wykrzyknik.

Granice metody - czego PMP nie zmierzy

• Rolki obracającej się na maszynie - do tego producent przewiduje humimeter PM5.
• Tektury falistej - do niej przeznaczony jest humimeter RH5, który mierzy wilgotność powietrza w równowadze z materiałem.
• Pojedynczych arkuszy papieru i stosów niższych niż 25 mm.
• Papieru z warstwą metalową albo metalizowaną. Metal i inne materiały przewodzące w zasięgu pomiaru zakłócają wynik.
• Papieru o temperaturze poniżej 0 °C albo powyżej 50 °C.
• W strefach zagrożenia wybuchem (ATEX).
• Miernik nie jest wodoodporny (IP 40) - trzeba go chronić przed wodą i drobnym pyłem, a czyścić wyłącznie na sucho.

Jak przy każdej szybkiej metodzie, producent zaleca co jakiś czas porównać wyniki miernika z metodą suszarkową.

Co obejmuje cena

• miernik humimeter PMP w gumowej osłonie ochronnej,
• 4 baterie alkaliczne AA,
• drewniana walizka z płytką testową do kontroli miernika,
• instrukcja obsługi.

Miernik nie ma fabrycznie gniazda do komunikacji z komputerem - moduł interfejsu USB z oprogramowaniem LogMemorizer zamawia się jako dopłatę. Program LogMemorizer Basic można pobrać bezpłatnie ze strony producenta, ale bez modułu niczego z miernika nie odczyta. Moduł i oprogramowanie opisaliśmy na karcie Schaller LogMemorizer. Gdy miernik nie będzie używany przez dwa miesiące albo dłużej, producent zaleca wyjąć z niego baterie. Humimetery są objęte programem Lifetime Support z 10-letnią gwarancją naprawy, więc miernik zostaje w serwisie długo po okresie gwarancyjnym.

Akcesoria i rozbudowa

• moduł interfejsu USB z oprogramowaniem LogMemorizer Basic i kablem USB do komputera (art. 12278),
• roczna licencja LogMemorizer PRO z dostępem do chmury (art. 11909) - działa z modułem USB,
• przenośna drukarka termiczna z akumulatorem i złączem USB-C (art. 15444) do drukowania wyników na miejscu - działa z modułem USB,
• fabryczne świadectwo wzorcowania (art. 10600),
• wgranie do miernika krzywej już opracowanej przez producenta (art. 12297) oraz opracowanie w laboratorium producenta nowej krzywej dla papieru, którego nie obejmują krzywe standardowe (art. 11217).

Dane techniczne

Zastosowania praktyczne

• Drukarnie offsetowe i cyfrowe - kontrola ryz i palet papieru przy przyjęciu dostawy i przed drukiem.
• Producenci opakowań z tektury litej - kontrola tektury w stosach przed dalszą obróbką.
• Producenci tektury falistej - kontrola papierów na warstwy płaskie i pofalowane przy przyjęciu, zanim trafią na tekturnicę (samą tekturę falistą mierzy się higrometrem RH5).
• Hurtownie i magazyny papieru - kontrola przy przyjęciu i przed wydaniem, z zapisem wyników i numeru partii w pamięci miernika.

Najczęściej kupują go przetwórcy papieru, w tym producenci papierów powlekanych i opakowań, którzy przyjmują papier w stosach od kilku dostawców i potrzebują szybkiej, poręcznej kontroli bez niszczenia materiału. Wszystkie przyrządy do papieru znajdziesz w kategorii Papier i tektura.

Zanim kupisz

• Rolki w ruchu, papier ciepły prosto z produkcji (do 80 °C) albo pomiar głębiej niż 20 mm: humimeter PM5, droższy i cięższy od PMP, ale mierzy na głębokości 50 mm.
• Tektura falista oraz specyfikacje podane w wilgotności względnej stosu (%RH): humimeter RH5 albo humimeter RH6.
• Miernik ze skalami do papieru, tulei i tektury falistej: Delmhorst PX-20, a z transmisją Bluetooth do aplikacji: Delmhorst PX-30.
• Makulatura sprasowana w bele: humimeter RP6.
• Pomiar ciągły na wstędze papieru w linii produkcyjnej: czujnik on-line Schaller MF-P-HTD.

Te mierniki porównaliśmy we wpisie Wilgotnościomierze do papieru w belach i stosach, a dobór krzywej po gęstości papieru krok po kroku opisaliśmy we wpisie Pomiar wilgotności papieru w rolkach miernikiem humimeter PM5 - zasada doboru jest w PMP taka sama.

Najczęstsze pytania

Czy humimeter PMP pokazuje wilgotność względną stosu?

Nie. PMP pokazuje zawartość wody w procentach masy papieru, tak jak metoda suszarkowa według EN ISO 287. Wilgotność względną powietrza w stosie mierzą higrometry mieczowe RH5 i RH6.

Czy zmierzę nim rolkę papieru?

Tak, jeśli rolka stoi, a jej promień pozwala, żeby płyta czujnika przylegała do papieru płasko. Miernik dociska się do obwodu rolki, nie do czoła. Rolki obracającej się na maszynie PMP nie mierzy - do tego służy PM5.

Jak często sprawdzać miernik?

Co cztery tygodnie, płytką testową z walizki, w temperaturze od 20 do 26 °C. Wskazanie na krzywej „Reference” ma mieścić się w przedziale od 24,8 do 25,8.

Podsumowanie

Humimeter PMP to miernik dla drukarni, przetwórców i hurtowni, które przyjmują papier i tekturę litą w stosach i chcą znać zawartość wody bez niszczenia arkuszy: mierzy na głębokości 20 mm, sam kompensuje temperaturę, waży 265 g, a 20 krzywych gęstości obejmuje papiery od tissue po papiery broszurowe. Jako autoryzowany dystrybutor Schaller humimeter w Polsce dostarczamy PMP razem z pomocą przy doborze krzywych - podaj gramaturę i grubość papierów, które mierzysz, a wskażemy krzywe do porównania z metodą odniesienia. Napisz do nas – przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: październik 2026. Źródła: dane producenta, instrukcja obsługi humimeter PMP + norma EN ISO 287.