Schaller humimeter PM5 – wilgotnościomierz do papieru w rolkach z pomiarem do 50 mm

Pomiar wilgotności papieru na rolce bez rozwijania i bez pobierania próbek

Schaller humimeter PM5 to ręczny wilgotnościomierz do papieru i tektury nawiniętych na rolki. Miernik dociska się do obwodu rolki i w kilka sekund odczytuje bezwzględną zawartość wody w papierze na głębokości 50 mm, razem z temperaturą papieru mierzoną bezdotykowo w podczerwieni. Mierzy rolki stojące w magazynie i rolki obracające się na maszynie, ciepłe prosto z produkcji (do 80 °C) i wychłodzone. Nie trzeba rozwijać rolki, ciąć jej ani pobierać próbek do laboratorium.

Wynik jest zawartością wody w odniesieniu do całkowitej masy papieru, tak jak w metodzie suszarkowej według EN ISO 287, do której producent justuje miernik po kalibracji. Krzywe kalibracyjne dobiera się nie do gatunku, ale do gęstości papieru: 24 krzywe obejmują gęstości od 200 do 1600 kg/m³, od tissue po gęste papiery broszurowe. PM5 mierzy też papier i tekturę w stosach o wysokości co najmniej 50 mm.

Ile kosztuje papier o złej wilgotności

Wilgotność papieru decyduje o tym, jak zachowa się on na maszynie. Papier zbyt wilgotny albo zbyt suchy wydłuża się i kurczy, faluje i traci płaskość, gorzej się drukuje, klei i laminuje. Każda taka rolka to ryzyko zatrzymania maszyny, odrzuconej partii albo reklamacji od odbiorcy, a koszt jest zawsze większy niż koszt pomiaru przy przyjęciu dostawy albo przed wysyłką.

• U producenta papieru pomiar na rolce pokazuje w porę pasma wilgoci na szerokości wstęgi i pozwala reagować na wahania wilgotności, zanim powstanie seria rolek do przewinięcia.
• Przy suszeniu pomiar pozwala nie przesuszać papieru na zapas, a przesuszanie to bezpośredni koszt energii.
• U przetwórcy i w drukarni pomiar przy przyjęciu dostawy daje liczbę, na której można oprzeć reklamację, zamiast oceny „na dotyk”.
• W handlu papierem pomiar przed wysyłką dokumentuje stan towaru w chwili wydania.

Jak mierzy humimeter PM5

Z tyłu miernika są trzy metalowe listwy pomiarowe i czujnik temperatury na podczerwień. Listwy dociska się do papieru, a miernik mierzy zawartość wody na głębokości 50 mm. Tyle samo wynosi minimalna grubość mierzonego materiału: nad tuleją rolki albo w stosie musi być co najmniej 50 mm papieru. Czujnik podczerwieni o kącie widzenia 90° mierzy temperaturę powierzchni papieru, a miernik na jej podstawie automatycznie kompensuje wynik. Dzięki temu ten sam przyrząd mierzy rolkę ciepłą z nawijarki i rolkę wychłodzoną w magazynie, w zakresie temperatury papieru od 0 do 80 °C.

Po każdym włączeniu miernik prosi o automatyczne dostrojenie: unosi się go w powietrze, tak żeby za listwami było co najmniej 0,5 metra wolnej przestrzeni, i zatwierdza przyciskiem. Trwa to kilka sekund. Jeśli za listwami znajdzie się jakiś przedmiot albo palce dotkną płyty czujnika, dostrojenie wychodzi nieprawidłowe, a na wyświetlaczu zostaje wykrzyknik.

Zawartość wody czy wilgotność względna stosu - dwie różne miary

W papiernictwie wilgotność papieru podaje się na dwa sposoby. Pierwszy to zawartość wody w procentach masy papieru (%mc), tak jak w metodzie suszarkowej według EN ISO 287 - to mierzy humimeter PM5. Drugi to wilgotność względna powietrza w równowadze z papierem w stosie (%RH), którą mierzą higrometry mieczowe humimeter RH5 i humimeter RH6. To dwie różne miary i firmy papiernicze stosują je rozłącznie: specyfikacja papieru, umowa z dostawcą albo procedura przyjęcia podaje albo zawartość wody, albo wilgotność względną stosu. Zanim wybierzesz miernik, sprawdź, w której z tych miar zapisane są Twoje progi - PM5 odpowiada na wymaganie w %mc, a nie w %RH.

Dobór krzywej kalibracyjnej - liczy się gęstość papieru

Miernik nie ma krzywych przypisanych do gatunków papieru, bo przy takiej różnorodności papierów to gęstość w rolce albo w stosie decyduje o wskazaniu. Instrukcja podaje przy każdej krzywej przykładowe rodzaje papieru jako podpowiedź:

Gęstość liczy się z gramatury i grubości: gęstość [kg/m³] = gramatura [g/m²] / grubość [mm]. Dla bardzo dokładnych wyników producent zaleca jednorazowe porównanie: kilka pomiarów na krzywych najbliższych obliczonej gęstości, oznaczenie wilgotności tej samej rolki metodą odniesienia (suszarkową według EN ISO 287 albo analizatorem on-line) i od tej pory praca na krzywej, która jest najbliżej wyniku odniesienia. Krzywej można nadać własną nazwę, na przykład nazwę papieru, a zmianę nazwy przeprowadza dystrybutor. Przeliczenie gęstości na gramaturę z przykładami opisaliśmy we wpisie Przeliczanie gęstości papieru kg/m³ na gramaturę g/m² w mierniku humimeter PM5, a cały dobór krzywej krok po kroku we wpisie Pomiar wilgotności papieru w rolkach miernikiem humimeter PM5.

Pomiar krok po kroku

1. Włącz miernik, przytrzymując przycisk przez 3 sekundy.
2. Wykonaj automatyczne dostrojenie: unieś miernik obiema rękami w powietrze, z co najmniej 0,5 metra wolnej przestrzeni za listwami pomiarowymi, i zatwierdź. Nie dotykaj przy tym płyty czujnika.
3. Wybierz krzywą kalibracyjną odpowiadającą gęstości mierzonego papieru.
4. Chwyć miernik za oba uchwyty i dociśnij go do obwodu rolki, czyli do jej dłuższego boku, z siłą około 4 kg. Rolka musi mieć promień co najmniej 100 mm. Pomiar na czole rolki nie jest wiarygodny.
5. Sprawdź, czy wszystkie trzy listwy pomiarowe przylegają do papieru na całej długości i leżą w linii prostej.
6. Odczytaj wilgotność i temperaturę papieru - wynik pojawia się na wyświetlaczu od razu.
7. Aby uzyskać średnią albo znaleźć odcinki zbyt wilgotne i zbyt suche, przesuń miernik wzdłuż całej rolki.
8. Zapisz wynik: pojedynczo przyciskiem, jako serię pomiarów z automatycznie liczoną średnią albo w trybie automatycznym, który zapisuje wynik co 3 sekundy. Do serii można dopisać nazwę, na przykład numer partii.
9. Przenieś wyniki do komputera przez moduł USB i oprogramowanie LogMemorizer, gdzie można je archiwizować, eksportować i drukować.

Na stosie papieru albo tektury mierzy się tak samo, dociskając miernik z góry do stosu o wysokości co najmniej 50 mm, z arkuszy o wymiarach co najmniej 150 x 150 mm, w kilku miejscach. Pomiar na bocznych krawędziach stosu nie jest wiarygodny.

Pomiar na rolce obracającej się na maszynie

PM5 mierzy także rolkę w ruchu. Miernik dociska się prosto, bo dociśnięty pod kątem może uszkodzić papier albo tekturę. Do uśrednienia wilgotności całej rolki służy zapis automatyczny co 3 sekundy. Po takim pomiarze listwy pomiarowe bywają bardzo gorące i nie należy ich dotykać. Na szybkich maszynach nie mierzy się rolek naelektryzowanych, bo grozi wyładowanie elektrostatyczne przez miernik.

Obracający się papier działa na listwy jak papier ścierny, więc przy częstym pomiarze w ruchu listwy się zużywają. Komplet trzech listew zamiennych (art. 14098) wymienia się samemu: trzy śruby M4x8 odkręca się wkrętakiem Torx T20, nowe listwy mocuje się prosto, z momentem nie większym niż 2,6 Nm, a po wymianie wykonuje się dostrojenie miernika.

Kontrola miernika płytką testową

Producent zaleca sprawdzać miernik co cztery tygodnie płytką testową, która leży w walizce. Miernik i płytka mają mieć temperaturę od 20 do 26 °C, a pod płytką nie może być metalu ani innego materiału przewodzącego, dlatego walizkę kładzie się na przykład na drewnianym stole. Po dostrojeniu i wybraniu krzywej „Reference” dociska się miernik do szarej płytki z siłą około 4 kg. Wskazanie powinno mieścić się w przedziale od 14,5 do 15,5. Wynik spoza tego przedziału miernik pokazuje na szaro i trzeba wtedy ponowić dostrojenie, które można też uruchomić ręcznie z menu.

Granice metody - czego PM5 nie zmierzy

• Tektury falistej - do niej przeznaczony jest humimeter RH5, który mierzy wilgotność powietrza w równowadze z materiałem.
• Pojedynczych arkuszy papieru.
• Papieru i laminatów z warstwą metalową albo metalizowaną oraz papieru zawierającego grafit. Metal i inne materiały przewodzące w zasięgu pomiaru zakłócają wynik.
• Papieru o temperaturze poniżej 0 °C albo powyżej 80 °C.
• Rolek naelektryzowanych na szybko pracujących maszynach.
• W strefach zagrożenia wybuchem (ATEX).
• Miernik nie jest wodoodporny (IP 40) - trzeba go chronić przed wodą i drobnym pyłem.

Producent podaje, że pomiar jest możliwy przez opakowanie rolki. Opakowanie leży wtedy w zasięgu pomiaru, więc nie może zawierać folii aluminiowej ani warstwy metalizowanej. Jak przy każdej szybkiej metodzie, producent zaleca co jakiś czas porównać wyniki miernika z metodą suszarkową.

Co obejmuje cena

• miernik humimeter PM5 z wbudowanym akumulatorem litowo-jonowym 1800 mAh,
• miękka walizka z płytką testową do kontroli miernika,
• moduł interfejsu USB z oprogramowaniem LogMemorizer Basic na nośniku USB i kablem USB (oprogramowanie można też pobrać ze strony producenta),
• instrukcja obsługi.

Akumulator ładuje się przez kabel USB z komputera albo ładowarki sieciowej, do 6 godzin, w temperaturze od 0 do 45 °C. Pełne naładowanie wystarcza na 60-100 godzin pracy. Moduł USB i oprogramowanie to ten sam zestaw, który do innych humimeterów kupuje się osobno - opisaliśmy go na karcie Schaller LogMemorizer. Producent obejmuje humimetery programem Lifetime Support z 10-letnią gwarancją naprawy, więc miernik zostaje w serwisie długo po okresie gwarancyjnym.

Akcesoria i rozbudowa

• moduł Bluetooth 5.0 z oprogramowaniem LogMemorizer Basic (art. 14944) - potrzebny do pracy z aplikacją LogMemorizer na telefonie, bo aplikacja mobilna nie łączy się z miernikiem kablem USB,
• roczna licencja LogMemorizer PRO z dostępem do chmury (art. 11909),
• przenośna drukarka termiczna z akumulatorem i złączem USB-C (art. 15444) do drukowania wyników na miejscu,
• fabryczne świadectwo wzorcowania (art. 10600),
• komplet trzech zamiennych listew pomiarowych (art. 14098),
• wgranie do miernika krzywej już opracowanej przez producenta (art. 12297) oraz opracowanie w laboratorium producenta nowej krzywej dla papieru, którego nie obejmują krzywe standardowe (art. 11217).

Dane techniczne

Zastosowania praktyczne

• Papiernie - kontrola rolek zdejmowanych z nawijarki, także ciepłych, i szukanie pasm wilgoci wzdłuż rolki.
• Producenci tektury i opakowań - przyjęcie rolek papieru na warstwy płaskie i pofalowane, zanim trafią na tekturnicę.
• Drukarnie i producenci laminatów - kontrola dostaw papieru w rolkach przed drukiem, klejeniem i laminowaniem, także papierów powlekanych i zadrukowanych.
• Magazyny i hurtownie papieru - kontrola przy przyjęciu i przed wysyłką, z zapisem wyników i numeru partii w pamięci miernika.

Najczęściej kupują go zakłady papiernicze oraz przetwórcy papieru i tektury, którzy przyjmują papier w rolkach od kilku dostawców i chcą mieć wspólną miarę jego wilgotności. Wszystkie przyrządy do papieru znajdziesz w kategorii Papier i tektura.

Zanim kupisz

• Papier w stosach i ryzach, na przykład w drukarni arkuszowej: tańszy i mniejszy humimeter PMP mierzy na głębokości 20 mm, w zakresie 1-15 % zawartości wody, przy temperaturze papieru od 0 do 50 °C.
• Tektura falista oraz specyfikacje podane w wilgotności względnej stosu (%RH): humimeter RH5 albo humimeter RH6.
• Miernik ze skalami dla papieru kraft i bel oraz z transmisją Bluetooth do aplikacji: Delmhorst PX-30.
• Makulatura sprasowana w bele: humimeter RP6.
• Pomiar ciągły na wstędze papieru w linii produkcyjnej: czujnik on-line Schaller MF-P-HTD.

Te mierniki porównaliśmy we wpisie Wilgotnościomierze do papieru w belach i stosach. Jeśli dotąd używasz mierników Doser, przejście na PM5 opisaliśmy we wpisie o pomiarze wilgotności papieru w rolkach.

Najczęstsze pytania

Czy w mierniku PM5 można wpisać gęstość papieru albo własną krzywą?

Nie. Wybiera się jedną z 24 krzywych zapisanych w mierniku, tę, której wskazania są najbliższe metodzie odniesienia. Krzywej można nadać własną nazwę, a nową krzywą dla papieru spoza standardowych krzywych opracowuje laboratorium producenta.

Jak mała może być rolka?

Promień rolki musi wynosić co najmniej 100 mm, czyli średnica co najmniej 200 mm, a nad tuleją musi być co najmniej 50 mm papieru.

Jak często sprawdzać miernik?

Co cztery tygodnie, płytką testową z walizki, w temperaturze od 20 do 26 °C. Wskazanie na krzywej „Reference” ma mieścić się w przedziale od 14,5 do 15,5.

Podsumowanie

Humimeter PM5 to miernik dla tych, którzy przyjmują, produkują albo wysyłają papier i tekturę w rolkach i chcą znać jego wilgotność bez rozwijania rolki: mierzy na głębokości 50 mm, sam kompensuje temperaturę papieru, a 24 krzywe gęstości obejmują papiery od tissue po papiery broszurowe. Jako autoryzowany dystrybutor Schaller humimeter w Polsce dostarczamy PM5 razem z pomocą przy doborze krzywych - podaj gramaturę i grubość papierów, które mierzysz, a wskażemy krzywe do porównania z metodą odniesienia. Napisz do nas – przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: październik 2026. Źródła: dane producenta, instrukcja obsługi humimeter PM5 v1.8 + norma EN ISO 287.