Schaller humimeter BMA-2 – wilgotnościomierz do trocin i biomasy drzewnej

Zawartość wody w zrębce decyduje o tym, ile ciepła naprawdę kupujesz

Humimeter BMA-2 austriackiej firmy Schaller Messtechnik to stacjonarny, w pełni automatyczny wilgotnościomierz do biomasy. Mierzy zawartość wody w zrębce drzewnej, trocinach, wiórach, pellecie, rozdrobnionym miskantusie i kolbach kukurydzy na próbce o objętości 12 litrów, a wynik pokazuje w niecałą minutę, bez przygotowania próbki. Wbudowana waga kompensuje gęstość nasypową, a czujnik podczerwieni mierzy temperaturę materiału bez kontaktu. To przyrząd dla dostawców zrębki, ciepłowni, elektrociepłowni i zakładów produkujących pellet - wszędzie tam, gdzie wynik pomiaru przekłada się na fakturę za dostawę.

Omnic jest autoryzowanym dystrybutorem Schaller humimeter w Polsce. Dobieramy krzywe kalibracyjne do Twojego materiału, kompletujemy pakiety i akcesoria, a przy kalibracji pośredniczymy w kontakcie z laboratorium producenta w Austrii.

Ile kosztuje błąd w pomiarze wilgotności biomasy

Woda w paliwie nie daje ciepła - przeciwnie, trzeba ją odparować kosztem energii zawartej w drewnie. Dlatego zawartość wody wprost wyznacza wartość opałową dostawy. Rachunek jest prosty: w dostawie 25 ton każdy punkt procentowy zawartości wody to 250 kg wody, za które odbiorca płaci jak za paliwo. Przy kilkuset dostawach w sezonie błąd jednego punktu przestaje być drobiazgiem po którejkolwiek stronie umowy.

Metoda suszarkowa jest wzorcem, ale trwa wiele godzin i zużywa dużo energii. Producent podaje, że pomiar w BMA-2 zużywa około 4 % energii potrzebnej do oznaczenia w suszarce. Wynik jest dostępny od ręki, więc partię można ocenić jeszcze przy rozładunku, a nie następnego dnia.

Jak mierzy humimeter BMA-2

Próbkę wsypuje się do wyjmowanej komory pomiarowej o pojemności 12 litrów. Po zawieszeniu komory w szufladzie przyrząd waży próbkę wbudowaną wagą, kompensuje gęstość nasypową, mierzy temperaturę materiału w podczerwieni i automatycznie koryguje wynik o temperaturę. Duża objętość próbki to główne źródło dokładności: niejednorodny materiał, jakim jest zrębka, uśrednia się już w jednym pomiarze.

Wynik to zawartość wody odniesiona do masy całkowitej próbki, zdefiniowana tak samo jak w normie EN ISO 18134-2 (metoda suszarkowa dla biopaliw stałych). To nie jest wilgotność drewna liczona od masy suchej, którą podają mierniki do tarcicy - obu wartości nie wolno porównywać wprost.

Według producenta przyrząd spełnia wymagania wytycznej VDI 4206 arkusz 4, charakterystyki materiałowe są zgodne z wymaganiami EN ISO 16559, a przyrząd jest adiustowany po kalibracji względem metody odniesienia EN ISO 18134-2. Deklarowana dokładność kalibracji względem materiału odniesienia wynosi ±1,0 punktu procentowego zawartości wody.

Pomiar krok po kroku

1. Włącz przyrząd przy pustej komorze i zamkniętej szufladzie. BMA-2 sprawdza czujnik szuflady (komunikaty Open Door i Close Door), a potem pyta o automatyczną adiustację - potwierdź ją. Materiał w komorze podczas adiustacji to błąd, który trzeba usunąć przed pomiarem.
2. Otwórz szufladę, unosząc uchwyt i ciągnąc go do siebie, i wyjmij komorę pomiarową.
3. Postaw komorę na podłożu i napełnij ją całkowicie z jednego z dwóch wiader 13 l dołączonych do zestawu, zawsze od strony metalowej płyty. Nie wsypuj materiału komorą zawieszoną w szufladzie.
4. Zgarnij nadmiar równo z górną krawędzią komory. W komorze nie może być ani mniej, ani więcej materiału - od tego zależy poprawna kompensacja gęstości.
5. Zawieś napełnioną komorę w szufladzie tak, aby uchwyt i zawieszenie weszły w plastikowe zaczepy, i domknij szufladę, dociskając uchwyt w dół.
6. Wybierz krzywą kalibracyjną właściwą dla materiału (tabela niżej). Zła krzywa to najczęstsza przyczyna błędnego wyniku.
7. Naciśnij Start. Dioda miga na niebiesko przez cały pomiar, który trwa poniżej minuty. Na wyświetlaczu pojawia się zawartość wody i temperatura próbki, a przy pakiecie ATRO także gęstość nasypowa i sucha masa na metr sześcienny albo wartość opałowa.
8. Jeżeli wynik miga, zawartość wody wyszła poza zakres wybranej krzywej i dokładność jest obniżona. Dla krzywych zrębki górna granica zakresu to 70 % zawartości wody.
9. Dla lepszej dokładności wykonaj trzy pomiary z tej samej partii i zapisz je jako serię - przyrząd sam policzy średnią.
10. Wyjmij komorę i opróżnij ją całkowicie przed kolejnym pomiarem.

Przy wiórach masa próbki w komorze musi wynosić co najmniej 380 g. Lżejszy materiał trzeba w komorze docisnąć do tej masy.

Krzywe kalibracyjne i dobór krzywej dla zrębki

BMA-2 ma jedenaście krzywych fabrycznych, trzy wolne miejsca na krzywe specjalne i krzywą kontrolną Reference, która służy wyłącznie do sprawdzania przyrządu.

Klasy P16-P63 pochodzą z normy EN ISO 17225-1 i opisują uziarnienie: na przykład P31 oznacza, że co najmniej 75 % masy zrębki mieści się między 8 a 31,5 mm. Krzywą dla zrębki wybiera się po trzech cechach: gatunku drewna (liściaste czy iglaste), wielkości zrębków i udziale frakcji drobnej z kory, gałęzi i krzewów.

Jeżeli nie masz pewności, która krzywa pasuje, producent zaleca pomiar porównawczy metodą suszarkową według EN ISO 18134-2. Możesz też przesłać nam zdjęcie zrębki z przyłożoną miarką - pomożemy dobrać krzywą razem z producentem. Dla materiału spoza listy producent opracowuje nową krzywą na podstawie analizy laboratoryjnej (usługa 11217) albo dopasowuje istniejącą do pomiarów porównawczych klienta (usługa 14823).

Zawartość wody, gęstość nasypowa, sucha masa i wartość opałowa

W wersji podstawowej BMA-2 pokazuje zawartość wody i temperaturę próbki. Pakiet ATRO (13737) dokłada wyświetlanie gęstości nasypowej w kg/m³ i suchej masy (ATRO) w tonach na metr sześcienny, a po wpisaniu wartości opałowej drewna - szacunkową wartość opałową w MJ/m³. Wszystkie te funkcje działają wyłącznie na krzywych zrębki; dla trocin, wiórów, pelletu, miskantusa i kolb przyrząd podaje samą zawartość wody.

Wartość opałową BMA-2 wylicza, a nie mierzy. Użytkownik wpisuje literaturową wartość opałową dominującego gatunku przy 0 % zawartości wody w kWh/kg - instrukcja podaje wartości orientacyjne 5,0 kWh/kg (m.in. topola, świerk, olcha, klon, jesion, buk, brzoza, dąb) i 5,28 kWh/kg (wierzba, jodła, sosna, modrzew). Przyrząd koryguje ją o zmierzoną zawartość wody i gęstość nasypową. Wynik w MJ/m³ przeliczysz na MJ/kg, dzieląc go przez gęstość nasypową, a na kWh, dzieląc dodatkowo przez 3,6.

Gęstość nasypowa ma swoje ograniczenia. Norma EN 14961 opisuje jej oznaczanie w okrągłym naczyniu, a komora BMA-2 jest prostokątna, dlatego przyrząd stosuje współczynnik kompensacji zoptymalizowany dla zrębki. Dla innych materiałów wynik może się różnić, a zrębka zagęszczona w transporcie ma inną gęstość niż świeżo usypana. Każda odchyłka gęstości przenosi się wprost na wyświetlaną suchą masę na metr sześcienny.

Kalibracja, fabryczny certyfikat kalibracji i kontrola w zakładzie

Fabryczny certyfikat kalibracji (10600)

Certyfikat zamawia się razem z przyrządem jako opcję - nie jest w cenie podstawowej. Wystawia go laboratorium producenta w St. Ruprecht an der Raab w Austrii. Przyrząd sprawdza się tam w porównaniu z przyrządem odniesienia BMA-2, który jest kalibrowany według norm dla biopaliw, w warunkach laboratoryjnych: 23 ±2 °C i 50 ±5 % wilgotności względnej, po co najmniej dwóch godzinach kondycjonowania przyrządów i materiałów odniesienia. Certyfikat powołuje się na normę EN ISO 18134-2.

Dokument zawiera typ i numer seryjny przyrządu, datę sprawdzenia oraz tabelę wyników: krzywą, wartość zadaną, wskazanie sprawdzanego przyrządu, odchyłkę i tolerancję. Certyfikat obejmuje zawsze te same trzy punkty rozłożone na zakresie pomiarowym krzywej zrębki Woodchips - około 12, 31 i 51 % zawartości wody - z tolerancją ±1,0 punktu procentowego w każdym punkcie. Podpisują go technik i kierownik ds. jakości. Krzywej ani punktów sprawdzenia nie wybiera się - certyfikat dotyczy krzywej Woodchips także wtedy, gdy mierzysz trociny albo zrębkę iglastą.

Dwie rzeczy warto wiedzieć przed zamówieniem. Po pierwsze, tolerancja ±1,0 obowiązuje w warunkach laboratoryjnych i względem użytych materiałów odniesienia - na placu, przy zamarzniętej, zapleśniałej albo mokrej od deszczu zrębce dokładność jest niższa. Po drugie, to fabryczny certyfikat kalibracji producenta, a nie świadectwo wzorcowania z laboratorium akredytowanego w PCA. Jeżeli Twój audyt wymaga dokumentu akredytowanego, napisz do nas przed zamówieniem.

Kontrola u użytkownika medium testowym (12318)

Kalibrację BMA-2 należy regularnie sprawdzać. Służy do tego medium testowe - białe granulki z tworzywa, wspólne dla BMA-2 i BMC. Przyrząd i medium muszą mieć temperaturę od 20 do 26 °C. Po adiustacji przy pustej komorze wsypujesz granulki równo i bez ubijania, wybierasz krzywą Reference i uruchamiasz pomiar. Wskazanie od 10,5 do 12,5 oznacza, że przyrząd jest poprawnie wyregulowany; wynik poza tym przedziałem to sygnał do kontaktu z nami. Medium przechowuj w zamkniętym wiadrze, bo chłonie wilgoć.

Kalibracja z adiustacją i porównanie z suszarką

Pełną kalibrację z adiustacją BMA i BMA-2 wykonuje producent (usługa 14740). Usługa nie obejmuje fabrycznego certyfikatu kalibracji - jeżeli go potrzebujesz, zamów do niej osobno certyfikat 10600. Producent dopuszcza transport przyrządu wyłącznie spedycją, w oryginalnym opakowaniu i z wyjętą komorą pomiarową - zachowaj karton.

Instrukcja zaleca okresowo porównywać wyniki z metodą suszarkową. Przy takim porównaniu różnica ±3 % jest normalna: próbka w BMA-2 jest 12-20 razy większa niż w suszarce, a suszarka oznacza jako wodę także lotne składniki i żywice, co daje jej w praktyce dokładność około ±3 %. Sama norma EN ISO 18134-2 zastrzega, że metoda suszarkowa daje wartości porównywalne, a nie bezwzględne. Do pomiarów odniesienia w zakładzie sprawdzi się automatyczny system suszarkowy Schaller LabDry albo wagosuszarka Schaller G110, którą producent poleca także do materiałów, dla których humimetrów nie da się skalibrować.

Co obejmuje cena i jak skompletować BMA-2

W cenie podstawowej jest humimeter BMA-2 z komorą pomiarową 12 l, zasilacz, moduł interfejsu USB z oprogramowaniem LogMemorizer basic do rejestracji i analizy wyników, przewód USB do komputera oraz dwa plastikowe wiadra 13 l do napełniania komory.

Pakiety, akumulator, kółka, medium testowe i certyfikat wybierzesz w wariantach produktu. Moduł Bluetooth, licencję PRO, papier i styki kompletujemy na zamówienie. Usługi producenta - nową krzywą (11217), dopasowanie krzywej (14823), kalibrację z adiustacją (14740) i przebudowę starszego humimetra BMA do wersji BMA-2 (14380) - wyceniamy indywidualnie.

Dane techniczne humimeter BMA-2

Czego BMA-2 nie zmierzy i o co zadbać

• Materiał zamarznięty albo zmieszany ze śniegiem - dokładność spada znacząco; przyrząd nie jest przeznaczony do takich próbek.
• Materiał zapleśniały albo mokry od deszczu - producent zaleca mierzyć tylko materiał suchy z zewnątrz i niezapleśniały.
• Materiał poniżej 0 °C lub powyżej +50 °C - poza tym zakresem przyrząd zgłasza błąd pomiaru.
• Strefy zagrożone wybuchem - BMA-2 nie może pracować w strefach ATEX.
• Praca na zewnątrz i w wilgotnych pomieszczeniach - przyrząd i komora nie są wodoszczelne (IP40); ustaw BMA-2 na stabilnym, równym i suchym podłożu, około 10 cm od ściany, z dala od dużego zapylenia.
• Materiały spoza listy krzywych - bez krzywej dopasowanej do materiału wynik nie jest wiarygodny; wtedy właściwa jest nowa krzywa od producenta albo pomiar suszarkowy.

Konserwacja jest prosta, ale regularna: komorę czyść suchą szmatką albo miękką szczotką, płyta wagi musi być zawsze wolna od zrębków i brudu, a osłonę celi wagowej od spodu odkręca się i odkurza mniej więcej co 200 pomiarów. Nie dotykaj złotych styków na płycie wagi i nie używaj płynów. Gdy adiustacja się nie udaje i na wyświetlaczu zostaje wykrzyknik, styki komory ze stali nierdzewnej przeciera się drobnym papierem K400 i alkoholem.

Zastosowania

• odbiór zrębki w ciepłowniach i elektrociepłowniach - rozliczenie dostaw według zawartości wody albo suchej masy
• dostawcy i pośrednicy biomasy - kontrola partii przed wysyłką i przy sprzedaży
• produkcja pelletu - kontrola surowca (trocin i wiórów) oraz gotowego pelletu 6 mm
• tartaki - ocena trocin, wiórów i zrębki z odpadów tartacznych
• plantacje miskantusa i przetwórstwo kolb kukurydzy
• zakłady papiernicze z własną energetyką na biomasę

Kto już korzysta z humimeter BMA-2 w Polsce

Humimeter BMA-2 pracuje w wielu zakładach energetyki cieplnej i przemysłu papierniczego w Polsce. Wśród użytkowników są m.in.:

• International Paper Kwidzyn
• Energetyka Cieplna Wieluń
• Energetyka Cieplna Biała Podlaska
• Energetyka Cieplna Tomaszów Mazowiecki
• Ensore Zielona Góra
• PEC Sieradz
• Kozienicka Gospodarka Komunalna
• Agaris Poland
• Brzeskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej
• Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka Akcyjna w Wałbrzychu
• Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Sejnach Sp. z o.o.
• Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Suwałkach Sp. z o.o.

Zanim kupisz - sąsiednie modele

BMA-2 daje najwyższą dokładność wśród mierników Schallera do zrębki i trocin, ale nie zawsze jest potrzebny:

• humimeter BMC - wyraźnie tańszy i lżejszy (7,9 kg), zasilany bateriami, do zrębki i trocin; zakres 5-50 %, dokładność ±1,5 %, rozdzielczość 0,5 %. Dobry wybór, gdy nie potrzebujesz suchej masy, gęstości nasypowej ani drukarki.
• humimeter BLL - ręczny miernik z lancą 1 m do zrębki w pryzmie i na przyczepie; zakres 10-50 %, dokładność ±2,5 %. Dobre uzupełnienie BMA-2 do szybkiej oceny na placu.
• humimeter BL2 - uniwersalny miernik z wymiennymi sondami do zrębki, trocin, pelletu oraz drewna okrągłego i szczap.
• humimeter BP1 - jeśli mierzysz głównie pellet.
• Pomiar ciągły w linii zamiast próbek: Schaller BLC, humimeter HGT-A, LF-TD-H Wood i humimeter BLO.
• Metoda odniesienia w zakładzie: Schaller LabDry albo wagosuszarka G110.

Pełne zestawienie znajdziesz w kategorii Wilgotnościomierze do Biomasy i Materiałów Sypkich.

Podsumowanie

Humimeter BMA-2 wybierz, gdy wynik pomiaru wilgotności trafia na fakturę: przy odbiorze zrębki w ciepłowni, przy sprzedaży biomasy i w kontroli jakości produkcji pelletu. Duża próbka, waga i automatyczny przebieg dają wynik powtarzalny i niezależny od operatora, a pakiet ATRO dokłada suchą masę i wartość opałową dla zrębki. Jako autoryzowany dystrybutor Schaller humimeter w Polsce pomożemy dobrać pakiet i krzywe, a także zorganizujemy certyfikat i kalibrację u producenta. Napisz do nas - przygotujemy ofertę w 24 h.

Chcesz kalkulację cenową →

Artykuł zaktualizowany: wrzesień 2026. Źródła: dane producenta + normy EN ISO 18134-2, EN ISO 17225-1 i EN ISO 16559.